MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Kikwete: Teknolojia ya Mawasiliano ni Chachu ya Maendeleo
“
TAFSIRI YA KISWAHILI
“Teknolojia, ikiwemo teknolojia ya habari na mawasiliano, husaidia taifa kupiga hatua kubwa ya kusonga mbele katika safari yake ya maendeleo.”
ORIGINAL ENGLISH
“Technology, including Information and Communication Technology helps making a ‘forward leap frog’ in a nation’s development roadmap.”
Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
30 Juni 2013
MAHALI
Dar es Salaam, Tanzania
TUKIO
Smart Partnership Dialogue
MADA
Teknolojia na maendeleo ya kijamii na kiuchumi barani Afrika
CHANZO CHA NUKUU
Nukuu hii imeripotiwa katika makala ya Techjaja iliyochapishwa
tarehe 2 Julai 2013, kuhusu wito wa Kikwete wa kupunguza pengo
la kiteknolojia kati ya nchi zilizoendelea na zinazoendelea.
Makala hiyo inataja Tanzania Daily News kama chanzo chake.
SOMA RIPOTI YA TECHJAJA
Tanbihi ya kihistoria: Chanzo kilichotumika hapa ni ripoti ya
habari, si nakala kamili ya hotuba rasmi. Tafsiri ya Kiswahili
imewasilishwa kando na nukuu ya Kiingereza.
MUKTADHA
Teknolojia katika mjadala wa maendeleo ya Afrika
Kauli hii ilitolewa Dar es Salaam wakati wa Smart Partnership
Dialogue iliyofanyika kuanzia mwishoni mwa Juni hadi mwanzoni
mwa Julai 2013. Mkutano huo uliwakutanisha viongozi na wadau
kutoka Afrika na maeneo mengine kujadili namna teknolojia
inavyoweza kutumika kuharakisha maendeleo ya kijamii na
kiuchumi.
Katika mjadala huo, Kikwete alizungumzia uwezekano wa kutumia
teknolojia kupunguza tofauti za fursa za kiuchumi kati ya
nchi zilizoendelea na zinazoendelea. Alitaja pia utoaji wa
huduma za umma kama eneo ambalo teknolojia inaweza kusaidia
kuleta ufanisi zaidi.
Hoja hiyo iliweka teknolojia ya habari na mawasiliano ndani
ya mjadala mpana kuhusu maendeleo ya taifa. Badala ya kuiona
kama njia ya kutuma na kupokea taarifa pekee, kauli hiyo
ilisisitiza nafasi yake katika kuboresha mifumo ya kazi,
upatikanaji wa huduma na shughuli za kiuchumi.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Kuruka hatua za maendeleo kwa kutumia teknolojia
Kiini cha kauli hii ni wazo la kutumia teknolojia kupunguza
muda na vikwazo vinavyoweza kuambatana na njia za kawaida za
maendeleo. Dhana ya “forward leap frog” inaelekeza kwenye
uwezekano wa kutumia mbinu mpya kufikia maendeleo kwa haraka,
bila kulazimika kupitia kila hatua iliyopitiwa na nchi
zilizoanza mapema kiteknolojia.
Kwa mfano, huduma za kidijitali zinaweza kupunguza utegemezi
wa taratibu za karatasi, kurahisisha mawasiliano na kupanua
upatikanaji wa taarifa. Teknolojia za mawasiliano zinaweza
pia kusaidia biashara kufikia wateja walio mbali na kurahisisha
ubadilishanaji wa maarifa.
Hata hivyo, matumizi ya teknolojia peke yake hayahakikishi
maendeleo. Matokeo hutegemea upatikanaji wa miundombinu,
gharama nafuu, ujuzi wa watumiaji, mifumo inayofanya kazi
kwa uaminifu na uwezo wa wananchi kupata manufaa ya huduma
hizo. Hapo ndipo wazo la kutumia teknolojia kama kichocheo
cha maendeleo linapopata maana yake ya vitendo.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Changamoto ya kupunguza pengo la kiteknolojia
Mwaka 2013, matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano
yalikuwa sehemu muhimu ya mijadala kuhusu ushindani wa
kiuchumi, utoaji wa huduma na nafasi ya nchi zinazoendelea
katika uchumi wa dunia. Kwa nchi zilizokuwa zikijenga uwezo
wa kiteknolojia, swali halikuwa tu namna ya kupata vifaa na
mitandao, bali pia jinsi ya kuvitumia kutatua matatizo ya
maendeleo.
Kauli ya Kikwete inaeleweka katika mazingira hayo. Ilielekeza
mjadala kwenye matumizi yenye manufaa ya teknolojia badala
ya kuishia katika upatikanaji wa teknolojia yenyewe.
Mtazamo huo pia ulihusisha changamoto ya kuhakikisha kuwa
fursa zinazotokana na teknolojia hazibaki kwa watu au maeneo
yenye rasilimali nyingi pekee.
Kwa hiyo, umuhimu wa kihistoria wa kauli hii upo katika hoja
iliyosisitizwa kwenye mkutano huo: teknolojia inaweza kuwa
sehemu ya mkakati wa maendeleo ikiwa itaunganishwa na mahitaji
halisi ya jamii na mifumo ya utoaji wa huduma.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Teknolojia inapaswa kurahisisha maisha ya wananchi
Kwa Tanzania, hoja hii inatoa msingi wa kutathmini maendeleo
ya huduma za kidijitali katika sekta za umma na binafsi.
Maswali muhimu ni kama wananchi wanaweza kupata huduma kwa
urahisi zaidi, kama gharama na muda wa kuzifuata umepungua,
na kama mifumo ya kidijitali inawafikia watu wa mijini na
vijijini kwa usawa unaowezekana.
Katika shughuli za kiuchumi, teknolojia inaweza kusaidia
wafanyabiashara wadogo kutangaza bidhaa, kuwasiliana na
wateja, kufanya malipo na kupata taarifa zinazohitajika
kuendesha biashara. Katika huduma za umma, mifumo ya
kidijitali inaweza kurahisisha usajili, mawasiliano na
upatikanaji wa taarifa, mradi iwe inafanya kazi vizuri na
inapatikana kwa wananchi wanaohitaji huduma hizo.
Hata hivyo, kutathmini matokeo kunahitaji ushahidi kuhusu
upatikanaji wa intaneti, gharama, ubora wa huduma na matumizi
halisi ya mifumo hiyo. Kauli ya mwaka 2013 ni msingi wa
kuelewa wazo la maendeleo kupitia teknolojia, lakini yenyewe
haithibitishi kiwango cha mafanikio yaliyopatikana baadaye.
KAULI KATIKA VITENDO
Kutofautisha wito wa matumizi ya teknolojia na utekelezaji wake
Ripoti ya mkutano inathibitisha kuwa Kikwete aliwasilisha
hoja ya kutumia teknolojia kuharakisha maendeleo na kuboresha
utoaji wa huduma za umma. Huo ni ushahidi wa msimamo alioutoa
katika mjadala wa Smart Partnership Dialogue.
Hata hivyo, ripoti hiyo pekee haitoshi kuthibitisha kuwa
kauli hii ilisababisha kuanzishwa kwa sera, mradi au taasisi
maalumu, wala kuhusisha mafanikio mahususi ya baadaye na
kauli hiyo moja kwa moja. Kwa sababu hiyo, hakuna hatua
maalumu ya utekelezaji inayowasilishwa hapa kama matokeo
yaliyothibitishwa ya nukuu hii.
Ili kujenga historia kamili ya teknolojia nchini Tanzania,
kauli hii inaweza kuchunguzwa pamoja na nyaraka za sera,
maamuzi ya Serikali, mipango ya miundombinu ya mawasiliano
na takwimu za matumizi ya huduma za kidijitali katika vipindi
husika. Ushahidi huo unaweza kusaidia kutofautisha kati ya
msimamo uliotolewa, hatua zilizochukuliwa na matokeo yaliyopatikana.
2013 — LEO — KESHO
Kutoka kwenye wazo la maendeleo hadi manufaa yanayopimika
Kauli hii inaweza kusomwa kwa kuzingatia mazingira
ilipotolewa, masuala yanayoweza kuchunguzwa sasa na
mahitaji yatakayokuwa muhimu katika maendeleo ya baadaye.
2013
Wakati wa Kauli
Katika Smart Partnership Dialogue ya Dar es Salaam,
Kikwete alisisitiza nafasi ya teknolojia katika
kuharakisha maendeleo ya nchi na kuboresha utoaji
wa huduma za umma. Hoja hiyo iliwekwa katika mjadala
wa kupunguza pengo la kiteknolojia kati ya nchi.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inatoa kigezo cha kutathmini kama huduma za
kidijitali zinapunguza vikwazo kwa wananchi na biashara.
Upimaji huo unahitaji kuangalia gharama, upatikanaji,
uaminifu wa mifumo na manufaa yanayoweza kuthibitishwa,
badala ya kuhesabu teknolojia zilizowekwa pekee.
KESHO
Inachoakisi kwa Baadaye
Maendeleo ya teknolojia yatakuwa na thamani zaidi
ikiwa yatapanua fursa za wananchi, yatasaidia kutatua
matatizo halisi na yatatumika kwa uwajibikaji. Kwa
vizazi vijavyo, changamoto itakuwa kuhakikisha kuwa
maendeleo ya kidijitali yanaendana na ujuzi, usalama
na upatikanaji wa huduma kwa watu wengi.
MWANGWI WA KAULI
Maendeleo ya teknolojia yapimwe kwa manufaa yake
Kauli hii inatoa msingi wa kuuliza swali ambalo bado lina
umuhimu katika kupanga maendeleo: teknolojia mpya inarahisisha
nini, inamnufaisha nani, na matokeo yake yanaweza kupimwaje?
Majibu yanahitaji kuangalia uzoefu wa wananchi, gharama za
huduma, ufanisi wa mifumo na uwezo wa watu kuitumia.
Kadiri huduma za kidijitali zinavyopanuka, masuala kama
usalama wa taarifa, faragha, ujuzi wa kidijitali na
upatikanaji wa intaneti yanahitaji kuzingatiwa pamoja na
kasi ya ubunifu. Hivyo, wazo la kupiga hatua kubwa kupitia
teknolojia linaweza kutafsiriwa si kama kuongeza vifaa pekee,
bali kama kutumia teknolojia kuboresha matokeo ya maendeleo
kwa wananchi.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu ya Kiingereza imehifadhiwa kwa maneno yaliyoripotiwa
na Techjaja tarehe 2 Julai 2013. Maandishi ya Kiswahili ni
tafsiri ya nukuu hiyo kwa ajili ya wasomaji wa Maktaba;
si nakala ya tafsiri rasmi ya hotuba. Taarifa kuhusu tukio
na ujumbe wa kauli zimeelezwa kwa kuzingatia ripoti
iliyotajwa. Uchambuzi wa sasa na wa baadaye ni tafakuri
ya Maktaba, si sehemu ya maneno ya Rais.
