Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania
Historia • Fikra • Uongozi • Kumbukumbu
Benjamin William Mkapa
Kuhusu

Benjamin
William Mkapa

1938 — 2020

Rais wa Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na mmoja wa viongozi muhimu katika historia ya Tanzania ya baada ya uhuru, aliyohudumu katika kipindi cha mageuzi ya kiuchumi, kisiasa, kidiplomasia na kiutawala.

Alizaliwa
12 Novemba 1938
Masasi, Mtwara
Urais
1995 — 2005
Rais wa Tanzania
Elimu
Makerere University
Columbia University
Alifariki
23 Julai 2020
Dar es Salaam

Maisha na Utumishi

Benjamin William Mkapa (1938–2020) alikuwa Rais wa Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na mmoja wa viongozi muhimu katika historia ya Tanzania ya baada ya uhuru. Aliiongoza nchi kuanzia mwaka 1995 hadi 2005, katika kipindi kilichoshuhudia mageuzi katika uchumi, utawala, diplomasia na nafasi ya Tanzania katika jumuiya ya kimataifa.

Alikuwa pia Rais wa kwanza wa Tanzania kuchaguliwa katika mfumo wa vyama vingi baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo mwaka 1992.

Mkapa alizaliwa 12 Novemba 1938 huko Masasi, Mkoa wa Mtwara, na alipata elimu yake ya msingi na sekondari katika shule mbalimbali nchini Tanzania. Mwaka 1962 alipata shahada ya Bachelor of Arts katika Kiingereza kutoka Makerere University College nchini Uganda. Baadaye alisoma masuala ya diplomasia na uhusiano wa kimataifa katika Columbia University nchini Marekani.

Alianza utumishi wa Serikali mwaka 1962 kama Afisa Tawala mjini Dodoma na baadaye akawa Afisa Mambo ya Nje. Kuanzia miaka ya 1960 alijenga pia taaluma ndefu katika uandishi wa habari na uhariri, akihudumu katika vyombo mbalimbali vya habari, ikiwemo The Nationalist, Uhuru, Daily News na Sunday News.

Mwaka 1974 aliteuliwa kuwa Afisa Habari wa Rais, na mwaka 1976 akawa mhariri mwanzilishi wa Shirika la Habari Tanzania (SHIHATA).

Mana ya uongozi ni kuwajali watu na kuwapa fursa ya maisha bora.
Benjamin William Mkapa

Matukio Muhimu ya Maisha
na Uongozi

1938

Kuzaliwa Masasi

Benjamin William Mkapa alizaliwa tarehe 12 Novemba 1938 huko Masasi, Mkoa wa Mtwara.

1962

Shahada ya Chuo Kikuu

Alipata shahada ya Bachelor of Arts katika Kiingereza kutoka Makerere University College nchini Uganda.

1976

Safari ya Diplomasia

Aliteuliwa kuwa Balozi wa Tanzania nchini Nigeria, hatua muhimu katika safari yake ya kidiplomasia.

1995

Rais wa Tanzania

Alishinda uchaguzi wa mwaka 1995 na kuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

2000

Kuchaguliwa Tena

Alishinda uchaguzi wa mwaka 2000 na kuendelea na kipindi chake cha pili cha uongozi.

2005

Kukabidhi Madaraka

Tarehe 21 Desemba 2005 alikabidhi madaraka baada ya kumaliza vipindi vyake viwili vya urais.

2020

Kifo

Alifariki tarehe 23 Julai 2020 jijini Dar es Salaam akiwa na umri wa miaka 81.

Benjamin William Mkapa katika shughuli ya kimataifa

Diplomasia na nafasi ya Tanzania katika dunia

Katika uwanja wa Afrika na diplomasia ya kimataifa, Mkapa alijenga urithi mpana zaidi ya mipaka ya Tanzania. Alihusika katika juhudi za amani na utatuzi wa migogoro barani Afrika, ushirikiano wa kikanda na mijadala ya maendeleo ya nchi zinazoendelea.

Baada ya kustaafu Urais, aliendelea kushiriki katika taasisi na majukwaa mbalimbali ya kimataifa, ikiwemo South Centre, ambako aliwahi kuwa Mwenyekiti.

Picha ya kumbukumbu ya Benjamin William Mkapa katika mazingira ya shughuli za kimataifa.

Kipindi cha Urais
1995 — 2005

Alipoingia madarakani mwaka 1995, Tanzania ilikuwa katika kipindi cha mabadiliko ya kiuchumi na kisiasa. Uongozi wake uliendelea na mageuzi ya kiuchumi yaliyoanza katika miaka iliyotangulia, huku ukisisitiza nidhamu ya fedha za Serikali, mageuzi ya taasisi za umma, kuvutia uwekezaji na kuongeza ushiriki wa Tanzania katika uchumi wa kimataifa.

Kipindi chake kilihusishwa pia na juhudi za kupunguza umaskini na kuimarisha huduma za kijamii na utawala.

Katika uwanja wa kisiasa, Mkapa aliongoza Tanzania katika miaka ya mwanzo ya mfumo wa vyama vingi. Alishinda uchaguzi wa mwaka 1995 na kuchaguliwa tena mwaka 2000, hivyo kuhudumu kwa vipindi viwili vya miaka mitano.

Tarehe 21 Desemba 2005, alikabidhi madaraka baada ya kumaliza vipindi vyake viwili vya urais, na kumrithisha madaraka Rais Jakaya Mrisho Kikwete.

Urithi wa Afrika na Kimataifa

Baada ya kustaafu Urais, Mkapa aliendelea kuwa mshiriki katika masuala ya kitaifa, kikanda na kimataifa, akijikita katika masuala ya amani, maendeleo, utawala na ushirikiano wa Afrika.

Aliendelea kushiriki katika juhudi za kimataifa kuhusu maendeleo, utandawazi na ushirikiano wa Afrika.

Mkapa katika Picha

Uchaguzi maalum wa picha zenye uzito wa kihistoria, kitaifa na kidiplomasia. Hakuna picha zilizowekwa kwa ajili ya kujaza nafasi.

Safari ya Mkapa kabla ya Urais

Safari ya Benjamin William Mkapa kuelekea Urais ilipitia utumishi wa Serikali, uandishi wa habari, uhariri na diplomasia. Mwaka 1976 aliteuliwa kuwa Balozi wa Tanzania nchini Nigeria. Maktaba hii inahifadhi pia kumbukumbu za hatua hiyo muhimu, huku kila picha ya kihistoria ikipaswa kuhusishwa na tukio, tarehe na wahusika wake kwa usahihi kabla ya kutolewa kama kumbukumbu yenye caption maalum.

Fikra, uongozi
na kumbukumbu

Urithi wa Benjamin William Mkapa katika historia ya Tanzania unaonekana katika kipindi cha uongozi kilichounganisha mageuzi ya kiuchumi, mfumo wa vyama vingi, diplomasia, utawala na ushirikiano wa kimataifa.

Kwa hiyo, historia yake haiwezi kutenganishwa na hatua ambazo Tanzania ilipitia katika kujenga uchumi wa kisasa, kuimarisha taasisi za Serikali na kujenga nafasi yake katika jumuiya ya kimataifa baada ya mabadiliko ya mfumo wa kisiasa na kiuchumi ya miaka ya 1990.

Baada ya kustaafu Urais, Mkapa aliendelea kushiriki katika masuala ya kitaifa, kikanda na kimataifa, akijikita katika masuala ya amani, maendeleo, utawala na ushirikiano wa Afrika.

Mkapa katika Maktaba ya Nukuu

Kwa Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania, Benjamin William Mkapa ni mhusika muhimu katika kuelewa historia ya Tanzania ya miaka ya 1990 na mwanzoni mwa miaka ya 2000.

Nukuu zake zinapaswa kusomwa kwa kuzingatia muktadha wa wakati zilipotolewa, hususan kuhusu uchumi, uwazi na ukweli, utawala, umaskini, demokrasia, diplomasia, Afrika na nafasi ya Tanzania katika dunia.

Kwa mtazamo huo, maktaba ya nukuu inaweza kuhifadhi si maneno ya Mkapa pekee, bali pia fikra na mazingira ya kihistoria yaliyoyazunguka.