Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
Historia, Uongozi, Falsafa na Urithi wa Taifa
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alikuwa mwalimu, mwanasiasa na kiongozi wa harakati za uhuru ambaye aliongoza katika kipindi cha kuundwa kwa taifa la Tanzania baada ya ukoloni. Aliongoza Tanganyika kama Jamhuri kuanzia 1962, na baada ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar mwaka 1964 akawa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Alistaafu Urais mwaka 1985.
Alizaliwa Butiama, Mara, tarehe 13 Aprili 1922. Alipata elimu katika shule za Mwisenge na Tabora, akasomea ualimu Makerere, Uganda, na baadaye Historia na Uchumi katika Chuo Kikuu cha Edinburgh nchini Uingereza. Mwaka 1954 alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa TANU, iliyokuwa chombo muhimu katika harakati za kudai uhuru wa Tanganyika. Baada ya uhuru, akawa Waziri Mkuu wa kwanza wa Tanganyika mwaka 1961 na Rais mwaka 1962.
Uongozi wake uliweka mkazo katika kujenga taifa lenye umoja, kulinda uhuru, kupanua elimu na huduma za jamii, kupambana na ujinga, umaskini na maradhi, na kujenga uwezo wa taifa kujitegemea. Kiswahili kilitumika kama nyenzo muhimu ya mawasiliano na mshikamano wa kitaifa. Katika uhusiano wa kimataifa, Tanzania chini ya Nyerere ilisisitiza kutofungamana na siasa za upande wowote na iliunga mkono harakati za ukombozi wa Afrika.
Ujamaa na Kujitegemea
Falsafa hii ilijengwa rasmi katika mwelekeo wa Azimio la Arusha la mwaka 1967. Ilisisitiza kujenga jamii yenye usawa, mshikamano, utu na uwezo wa kujitegemea, pamoja na Serikali kuwa na nafasi kubwa katika uchumi na maendeleo ya jamii. Kwa Nyerere, maendeleo hayakutazamwa kwa fedha pekee, bali pia kupitia watu, ardhi, siasa safi na uongozi bora.
Muungano wa 1964
Nyerere alikuwa mmoja wa viongozi wakuu wa Muungano wa Tanganyika na Zanzibar wa tarehe 26 Aprili 1964, uliounda Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kuwa sehemu muhimu ya msingi wa taifa la Tanzania.
Azimio la Arusha
Azimio la Arusha la 1967 liliweka mwelekeo wa Ujamaa na Kujitegemea na kuhusisha sera za kujenga taifa, usawa wa kijamii, kujitegemea na nafasi kubwa ya Serikali katika uchumi.
Elimu na Huduma za Jamii
Serikali ya wakati wake iliweka mkazo katika kupanua elimu na huduma za kijamii, ikiwa ni sehemu ya juhudi za kukabiliana na ujinga, umaskini na maradhi.
Afrika na Ukombozi
Tanzania ilitoa nafasi muhimu kwa harakati za ukombozi kusini mwa Afrika na Nyerere alihusisha sera ya nje ya Tanzania na msimamo wa uhuru, usawa na ukombozi wa mataifa ya Afrika.
“Sisi tunataka kuwasha Mwenge na kuuweka juu ya mlima Kilimanjaro, umulike hata nje ya mipaka yetu, ulete tumaini pale ambapo hakuna matumaini, upendo mahali ambapo kuna chuki na heshima palipojaa dharau.”— Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, kauli iliyohusishwa na harakati za kudai Uhuru wa Tanganyika
Msingi wa Taifa, Umoja na Utu
Urithi wa Nyerere unaonekana katika historia ya uhuru wa Tanganyika, ujenzi wa utambulisho wa kitaifa, Muungano wa Tanganyika na Zanzibar, msisitizo wa elimu na huduma za jamii, pamoja na nafasi ya Tanzania katika harakati za ukombozi wa Afrika. Pia aliacha mjadala mpana kuhusu Ujamaa na Kujitegemea, mafanikio yake na changamoto zake. Kwa Tanzania, jina lake limeendelea kuhusishwa na misingi ya taifa, umoja, uzalendo, utu na dhamira ya kujenga nchi yenye uwezo wa kujiamulia mustakabali wake.
