MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Magufuli: “Asiyefanya Kazi na Asile” — Wito wa Uzalishaji na Kujitegemea
Katika ziara yake mkoani Kigoma mwaka 2017, Rais John Pombe Magufuli
alisisitiza kufanya kazi na kuzalisha chakula kama sehemu ya juhudi
za wananchi kujitegemea. Kauli hii iliunganisha wajibu wa mtu binafsi
na mjadala mpana kuhusu nafasi ya serikali katika kukabiliana na
changamoto za maisha.
NUKUU KUU
“
Sileti chakula ng’o, asiyefanya kazi na asile, asiyekula na afe.
Mfanye kazi kweli, na huo ndiyo ukweli.
Kauli kuhusu kufanya kazi, uzalishaji wa chakula na kujitegemea,
iliyotolewa wakati wa ziara ya Rais mkoani Kigoma.
Dkt. John Pombe Joseph Magufuli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, 2015–2021
TAREHE
21 Julai 2017
MAHALI
Kakonko, Mkoa wa Kigoma
TUKIO
Ziara ya Rais na uzinduzi wa ujenzi wa barabara ya Nyakanazi–Kibondo
MADA
Kazi, uzalishaji wa chakula na kujitegemea
MUKTADHA
Kauli iliyotolewa katika mjadala kuhusu chakula, kazi na wajibu wa serikali
Tarehe 21 Julai 2017, Magufuli alikuwa wilayani Kakonko, mkoani
Kigoma, katika ziara iliyohusisha uzinduzi wa ujenzi wa barabara
ya Nyakanazi–Kibondo. Kwa mujibu wa taarifa ya Global Publishers,
alizungumzia pia uzalishaji wa chakula na msimamo wa serikali yake
kuhusu kutoa chakula cha msaada kwa wananchi.
Katika maelezo yake, alisisitiza kwamba kila mtu anapaswa
kujishughulisha na uzalishaji wa chakula chake na kuchangia
uzalishaji wa taifa. Alieleza mtazamo wake kwamba serikali
inapaswa kuweka mazingira yanayowezesha wananchi kufanya kazi,
badala ya kutegemea ugawaji wa chakula kama suluhisho la kila
changamoto ya uzalishaji.
Kwa hiyo, kauli hii haikutolewa katika mjadala wa kazi pekee.
Ilihusiana pia na namna serikali ilivyotazama wajibu wa wananchi,
uzalishaji wa chakula na mipaka ya msaada wa serikali. Muktadha
huo ni muhimu katika kuelewa kwa nini maneno yake yalikuwa
makali na ya moja kwa moja.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Kazi kama njia ya uzalishaji na kujitegemea
Kiini cha kauli hii ni msisitizo wa Magufuli kwamba watu wenye
uwezo wa kufanya kazi wajishughulishe na shughuli zinazozalisha
chakula na kipato. Maneno “asiyefanya kazi na asile” yalitumika
kusisitiza uhusiano aliouona kati ya juhudi za mtu na mahitaji
yake ya kila siku.
Kauli hiyo pia inaonyesha msimamo wake kuhusu utegemezi wa
msaada wa serikali. Katika mtazamo alioueleza, uzalishaji wa
mtu binafsi na wa jamii ulipaswa kuwa sehemu ya msingi ya
kujipatia mahitaji ya maisha. Huu ndio ujumbe mkuu unaoweza
kutolewa kutokana na mazingira na maelezo yaliyoambatana na
nukuu hiyo.
Hata hivyo, kauli kuhusu wajibu wa kufanya kazi inahitaji
kutofautishwa na hali halisi ya upatikanaji wa kazi na chakula.
Uwezo wa kuzalisha hutegemea pia mambo kama afya, ardhi,
upatikanaji wa maji, mitaji, zana, masoko na mazingira ya
kiuchumi. Mambo hayo hayabatilishi wito wa uzalishaji, lakini
yanaonyesha kwa nini suala la kujitegemea haliwezi kueleweka
kwa juhudi binafsi pekee.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Kauli ndani ya msisitizo wa kufanya kazi na kupunguza utegemezi
Kauli hii ilikuwa sehemu ya ujumbe mpana ambao Magufuli
aliutumia kuhamasisha Watanzania kufanya kazi na kuzalisha.
Katika hotuba iliyochapishwa na Jamhuri Media tarehe
25 Januari 2017 kuhusu ziara yake mkoani Simiyu, alihimiza
wakulima kuzingatia mazingira ya mvua na kufikiria mazao
yanayoweza kustawi katika hali tofauti za kilimo.
Katika maelezo hayo ya Simiyu, alitaja mtama, ulezi, viazi
na mazao mengine kama chaguo zinazoweza kuzingatiwa kulingana
na hali ya eneo. Pia alisisitiza umuhimu wa miundombinu
inayowezesha wananchi kufanya shughuli za uzalishaji.
Hii inaonyesha kuwa wito wa kufanya kazi ulihusishwa katika
hotuba zake na masuala ya kilimo na mazingira ya uzalishaji,
si tu kauli kuhusu msaada wa chakula.
Chanzo hicho ni kumbukumbu ya ziada ya msimamo aliokuwa
akiueleza. Hata hivyo, kufanana kwa ujumbe katika hotuba
tofauti hakuthibitishi peke yake kwamba kila pendekezo
lilitekelezwa au kwamba lilileta matokeo fulani.
UMUHIMU KWA TAIFA
Kujitegemea kunahitaji juhudi za wananchi na mazingira wezeshi
Kwa Tanzania, mjadala wa kazi na kujitegemea unahusiana moja
kwa moja na kilimo, ajira, uzalishaji wa chakula na kipato
cha kaya. Kauli hii ni kumbukumbu ya msisitizo wa Magufuli
kwamba uzalishaji unapaswa kuwa sehemu ya maisha ya wananchi
na kwamba serikali haiwezi kuchukuliwa kuwa chanzo pekee cha
kukidhi mahitaji yote ya kila siku.
Kwa upande mwingine, sera za kujitegemea zinapopimwa katika
maisha halisi, ni muhimu kuangalia pia wajibu wa taasisi za
umma katika kuweka mazingira ya uzalishaji. Upatikanaji wa
maji, barabara, huduma za ugani, pembejeo, masoko na fursa
za ajira unaweza kuathiri uwezo wa mtu kufanya kazi na kupata
matokeo ya juhudi zake.
Kwa mtazamo huo, umuhimu wa kihistoria wa kauli hii hauishii
katika maneno yake makali. Inafungua pia nafasi ya kutafakari
uhusiano kati ya uwajibikaji binafsi, sera za serikali na
hali halisi inayowawezesha wananchi kuzalisha na kuishi kwa
heshima.
KAULI KATIKA VITENDO
Ujenzi wa miundombinu kama sehemu ya mazingira ya uzalishaji
Katika ziara hiyo hiyo ya Kakonko tarehe 21 Julai 2017,
Global Publishers iliripoti kuwa Magufuli alihudhuria tukio
la uzinduzi wa ujenzi wa barabara ya Nyakanazi–Kibondo,
yenye urefu ulioripotiwa wa kilomita 50, iliyopangwa
kujengwa kwa kiwango cha lami. Taarifa hiyo pia ilinukuu
maelekezo yake kuhusu maandalizi ya barabara ya
Kasulu–Kibondo.
HATUA
Uzinduzi wa ujenzi wa barabara ya Nyakanazi–Kibondo
wakati wa ziara ya Rais mkoani Kigoma.
UHUSIANO NA KAULI
Barabara ni sehemu ya miundombinu inayoweza kuwezesha
shughuli za uzalishaji na usafirishaji wa mazao.
Uhusiano huu ni wa kimuktadha: taarifa ya tukio
haithibitishi kwamba barabara ilijengwa kwa sababu
ya kauli kuhusu kufanya kazi au chakula.
MUDA
21 Julai 2017, wakati wa ziara ya Rais Kakonko,
Mkoa wa Kigoma.
MATOKEO
Chanzo kilichotumika kinathibitisha taarifa ya tukio
la uzinduzi, lakini hakitoshi peke yake kuthibitisha
hali ya mwisho ya mradi, matokeo yake kwa wakulima
au athari zake za kiuchumi. Kwa sababu hiyo, matokeo
hayo hayahitimishwi hapa.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka kwenye kauli ya mwaka 2017 hadi tafakuri ya sasa
Kauli hii inaweza kusomwa katika vipindi vitatu: mazingira
ya ilipotolewa, maswali inayozua katika wakati wa sasa na
namna itakavyoweza kusaidia kuelewa historia ya sera za kazi
na uzalishaji.
2017
Wakati wa Kauli
Magufuli alisisitiza uzalishaji wa chakula na kufanya
kazi, huku akieleza msimamo wake kwamba serikali
haipaswi kuwa tegemeo la kila hitaji la chakula.
Kauli ilitolewa katika ziara iliyohusisha pia
miundombinu ya barabara.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inaweza kutumiwa kutafakari namna ya
kuoanisha uwajibikaji binafsi na wajibu wa taasisi
kuweka mazingira ya ajira, kilimo na uzalishaji.
Swali muhimu ni jinsi juhudi za wananchi
zinavyoungwa mkono na fursa halisi za kiuchumi.
KESHO
Inachoakisi kwa Baadaye
Kwa watafiti wa baadaye, nukuu hii inaweza kusaidia
kueleza namna uongozi wa kipindi hicho ulivyowasilisha
dhana za kazi, msaada wa serikali na kujitegemea.
Kuitathmini kikamilifu kutahitaji pia kumbukumbu
za sera, utekelezaji na matokeo ya wakati huo.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Kutofautisha hamasa ya kufanya kazi na uwezo wa kupata riziki
Kauli hii inaacha swali linalohusu namna jamii inavyotazama
kazi na kujitegemea. Hamasa ya kufanya kazi inaweza kuhimiza
uzalishaji, lakini uwezo wa mtu kufanya kazi na kupata chakula
hutegemea pia mazingira yake. Kwa mfano, mkulima anaweza
kuwa tayari kulima lakini akakabiliwa na ukosefu wa mvua,
pembejeo au soko; mtu mwingine anaweza kutafuta ajira bila
kupata nafasi inayofaa.
Kwa hiyo, kuisoma kauli hii katika wakati wa sasa kunahitaji
kuzingatia pande zote mbili: umuhimu wa juhudi na uzalishaji,
pamoja na mazingira yanayoweza kusaidia au kuzuia juhudi hizo
kuleta matokeo. Huo ni mtazamo wa uchambuzi wa sasa, si madai
kwamba Magufuli alieleza mambo hayo yote katika kauli hii.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii imehifadhiwa kwa kuzingatia taarifa ya Global
Publishers ya tarehe 21 Julai 2017, iliyoripoti kauli
ya Dkt. John Pombe Joseph Magufuli akiwa Kakonko, Mkoa
wa Kigoma. Chanzo hicho kinaandika sehemu ya nukuu kama
“asiiyekula na afe”; maandishi yaliyowekwa kwenye ukurasa
huu yamefuata toleo lililotolewa katika maelezo ya awali
ya ukurasa. Kwa kuwa nakala rasmi ya hotuba haijawekwa
kama chanzo hapa, tofauti ndogo za unukuzi haziwezi
kuthibitishwa kwa uhakika.
Maelezo ya muktadha yanatokana na taarifa zilizorejelewa
katika ukurasa huu. Uchambuzi kuhusu maana, umuhimu wa sasa
na tafakuri ya baadaye ni maelezo ya Maktaba, si sehemu ya
maneno yaliyotamkwa na Rais. Uhusiano kati ya kauli na
tukio la barabara umeelezwa kama uhusiano wa kimuktadha,
si ushahidi kwamba kauli ilisababisha utekelezaji wa mradi.
