MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Rais Mwinyi: Maendeleo ya Nchi Zinazoendelea Yanahitaji Mfumo wa Haki wa Uchumi wa Dunia
“
Mafanikio ya juhudi za maendeleo za nchi zinazoendelea
yatategemea kwa kiasi kikubwa marekebisho ya mfumo uliopo
wa uchumi wa dunia.
TAFSIRI YA KISWAHILI YA KAULI ILIYOTOLEWA KWA KIINGEREZA
Ali Hassan Mwinyi
CHEO WAKATI HUO
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
8 Oktoba 1987
MAHALI
New York, Marekani
TUKIO
Mkutano wa 42 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
MAREJEO YA NUKUU
Kauli katika kumbukumbu za Umoja wa Mataifa
Kauli hii inapatikana katika kumbukumbu ya mkutano wa 30
wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa katika kikao chake cha
42, iliyohifadhiwa chini ya alama ya waraka
A/42/PV.30, ukurasa wa 16.
Hati hiyo inarekodi hotuba ya Rais Ali Hassan Mwinyi
ya tarehe 8 Oktoba 1987.
MANENO YA AWALI KWA KIINGEREZA
“It is obvious, therefore, that the success of the
development efforts being made by the developing
countries, both individually and collectively, through
South-South co-operation, will depend to a large extent
on the restructuring of the existing world economic system.”
SOMA HATI YA MSINGI YA UMOJA WA MATAIFA — A/42/PV.30
Tanbihi:
Maneno ya Kiswahili yaliyowekwa katika nukuu kuu ni
tafsiri ya Maktaba kutoka kwenye kauli ya Kiingereza
iliyorekodiwa katika waraka wa Umoja wa Mataifa.
Kwa hiyo, nukuu ya awali ya Kiingereza ndiyo rejea
ya msingi ya maneno yaliyotolewa.
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Hoja ya maendeleo katika mazingira ya uchumi wa dunia wa mwaka 1987
Tarehe 8 Oktoba 1987, Rais Ali Hassan Mwinyi alilihutubia
Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York. Katika
sehemu ya hotuba iliyohifadhiwa kwenye ukurasa wa 16 wa
waraka A/42/PV.30, alizungumzia changamoto za maendeleo
katika nchi zinazoendelea na uhusiano wake na mfumo wa
uchumi wa kimataifa.
Hoja yake ilihusisha mambo matatu yaliyokuwa na uhusiano
wa karibu: mzigo wa kulipa madeni ya nje, masharti ya
biashara ya kimataifa na uwezo wa nchi zinazoendelea
kupata rasilimali za kufadhili maendeleo. Hotuba hiyo
ilieleza kuwa malipo ya madeni na mabadiliko yasiyofaa
katika masharti ya biashara yalikuwa yakiongeza shinikizo
kwa uchumi wa nchi hizo.
Katika mazingira hayo, Mwinyi alielekeza hoja yake kwenye
ushirikiano wa nchi zinazoendelea zenyewe, unaojulikana
kama South-South Cooperation, pamoja na haja
ya kufanya marekebisho ya mfumo wa uchumi wa dunia.
Aliona kuwa juhudi za kila nchi peke yake zilihitaji
kuungwa mkono na mazingira ya kimataifa yanayowezesha
maendeleo.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Maendeleo ya taifa yana uhusiano na mazingira ya uchumi wa kimataifa
Kiini cha kauli hii ni kwamba mafanikio ya maendeleo
hayaamuliwi na juhudi za ndani ya nchi pekee. Pia
yanahusiana na mazingira ambayo nchi inashiriki katika
biashara, mikopo, mifumo ya fedha na ushirikiano wa
kimataifa.
Maneno “kwa kiasi kikubwa” yanaonyesha uzito
alioutoa Mwinyi kwa mazingira hayo, bila kusema kwamba
marekebisho ya mfumo wa dunia ndiyo jambo pekee
linaloamua maendeleo. Kauli inatambua umuhimu wa juhudi
za nchi zinazoendelea, huku ikiunganisha mafanikio yake
na namna uchumi wa kimataifa unavyofanya kazi.
Aidha, kutaja ushirikiano wa Kusini kwa Kusini kunaweka
mkazo katika uwezekano wa nchi zinazoendelea kushirikiana
katika kubadilishana uzoefu, maarifa, uwezo wa uzalishaji
na fursa za kiuchumi. Ushirikiano huo uliwasilishwa kama
sehemu ya juhudi pana za kuimarisha maendeleo.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Hoja ya mageuzi ya uchumi wa kimataifa katika ajenda ya nchi zinazoendelea
Katika hotuba hiyo, Mwinyi alieleza mtazamo uliokuwa
ukihusishwa na juhudi za nchi zinazoendelea kutafuta
nafasi yenye usawa zaidi katika uchumi wa dunia.
Hoja hiyo ilikuwa sehemu ya mjadala mpana kuhusu
uhusiano wa kiuchumi kati ya nchi zilizoendelea na
zile zilizokuwa bado zinatafuta kuimarisha uwezo
wao wa uzalishaji na maendeleo.
Hotuba ilihusisha changamoto za madeni na biashara
na wito wa kuanzisha upya mazungumzo ya kimataifa
kuhusu New International Economic Order,
yaani Mpangilio Mpya wa Uchumi wa Kimataifa.
Lengo la wito huo lilikuwa kutafuta mazingira ya
ushirikiano ambayo yangeweza kusaidia nchi zinazoendelea
kupata rasilimali na fursa zinazohitajika kwa maendeleo.
Huu ulikuwa mtazamo wa kiuchumi na kidiplomasia
uliowasilishwa na Tanzania katika jukwaa la kimataifa.
Kumbukumbu ya hotuba inathibitisha msimamo uliotolewa;
yenyewe pekee haimaanishi kuwa mapendekezo yote
yaliyotajwa yalitekelezwa au kufikia matokeo yaliyokusudiwa.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Uhusiano kati ya sera za ndani na nafasi ya Tanzania katika uchumi wa dunia
Kwa Tanzania, kauli hii inaweka suala la maendeleo
katika pande mbili zinazokamilishana. Upande mmoja
unahusu maamuzi ya ndani, kama kuongeza uzalishaji,
kuimarisha taasisi, kusimamia mapato na kutumia
rasilimali kwa ufanisi. Upande mwingine unahusu
mazingira ya nje, yakiwemo fursa za kuuza bidhaa,
masharti ya mikopo na uwezo wa kushiriki katika
biashara ya kimataifa.
Mtazamo huu unasaidia kuelewa kwa nini sera za
maendeleo za Tanzania zinaweza kuchunguzwa pamoja
na uhusiano wake wa kiuchumi na nchi nyingine.
Hata hivyo, kauli ya Mwinyi haiondoi umuhimu wa
uwajibikaji wa ndani, ubora wa sera au maamuzi
yanayofanywa na taasisi za taifa.
Katika kuisoma historia ya Tanzania, nukuu hii
inatoa rejea ya namna rais wa nchi alivyoeleza
changamoto za maendeleo katika jukwaa la kimataifa
na nafasi aliyotambua kwa ushirikiano wa nchi
zinazoendelea.
KAULI KATIKA VITENDO
Ushirikiano wa kimataifa kama sehemu ya diplomasia ya maendeleo
Hatua iliyothibitishwa:
Tarehe 8 Oktoba 1987, Mwinyi aliwasilisha mbele ya
Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa msimamo wa Tanzania
kuhusu changamoto za maendeleo, ushirikiano wa nchi
zinazoendelea na marekebisho ya mfumo wa uchumi wa dunia.
Uhusiano na kauli:
Hotuba yenyewe ni ushahidi wa moja kwa moja kwamba
aliiwasilisha hoja hiyo kama sehemu ya msimamo wa
Tanzania katika diplomasia ya kimataifa. Inaonyesha
namna suala la maendeleo lilivyowekwa katika ajenda
ya mazungumzo ya kimataifa.
Muktadha wa wakati:
Hotuba ilitolewa katika kikao cha 42 cha Baraza Kuu
la Umoja wa Mataifa, wakati mjadala ulihusu pia
madeni, biashara na rasilimali za maendeleo.
Ushahidi:
Kumbukumbu rasmi ya hotuba ya Umoja wa Mataifa,
waraka A/42/PV.30, hasa ukurasa wa 16.
Kumbukumbu hii inathibitisha uwasilishaji wa msimamo
wa kidiplomasia. Haithibitishi yenyewe kwamba hotuba
hiyo ilisababisha mabadiliko ya mfumo wa uchumi wa
dunia au kwamba mapendekezo yote yaliyotajwa
yalitekelezwa na kufikia matokeo yaliyotarajiwa.
1987 — LEO — KESHO
Hoja ya maendeleo katika nyakati tofauti
1987
Wakati wa Kauli
Mwinyi alieleza kuwa mafanikio ya nchi zinazoendelea
yalihusiana na juhudi zake za ndani, ushirikiano
kati yake na marekebisho ya mfumo wa uchumi
wa kimataifa. Madeni na masharti ya biashara
vilikuwa sehemu ya hoja yake.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inaweza kutumika kuchunguza nafasi ya
Tanzania katika biashara ya kimataifa, upatikanaji
wa mitaji, masharti ya mikopo na ushirikiano wa
kikanda. Masuala haya yanahitaji kutathminiwa
kwa takwimu na hali halisi ya sasa, badala ya
kudhani kuwa mazingira ya 1987 yanafanana
kabisa na ya leo.
KESHO
Tafakuri kwa Vizazi Vijavyo
Kauli hii inaacha swali la msingi: Tanzania na
nchi nyingine zinazoendelea zinawezaje kuimarisha
uwezo wao wa ndani huku zikishiriki katika uchumi
wa dunia kwa manufaa ya wananchi? Jibu litategemea
ubora wa sera, uzalishaji, maarifa, ushirikiano
na mazingira ya kimataifa.
MWANGWI WA KAULI
Ushirikiano na uwezo wa kujenga maendeleo
Hoja kuu ya Mwinyi inaweka pamoja mambo mawili:
wajibu wa nchi kuimarisha uchumi wake na umuhimu
wa mazingira ya kimataifa yanayowezesha juhudi hizo.
Ushirikiano wa nchi zinazoendelea unaweza kuwa na
nafasi katika kubadilishana maarifa, kukuza biashara
na kupanua fursa za maendeleo.
Hata hivyo, umuhimu wa mtazamo huu katika mazingira
ya sasa unapaswa kupimwa kwa kuzingatia hali ya
uchumi, sera na mahusiano ya kimataifa ya wakati
huu. Nukuu ya mwaka 1987 ni ushahidi wa msimamo
wa kihistoria; si yenyewe kipimo cha matokeo ya
sera za kiuchumi za baadaye.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii inahifadhi msimamo wa Rais Ali Hassan Mwinyi
kuhusu uhusiano kati ya juhudi za maendeleo za nchi
zinazoendelea na mfumo wa uchumi wa kimataifa.
Maneno ya awali yanarejelewa katika kumbukumbu ya
Umoja wa Mataifa A/42/PV.30, ukurasa wa 16.
Tafsiri ya Kiswahili na uchambuzi unaoambatana nayo
vimetenganishwa na maneno ya awali ili kuhifadhi
tofauti kati ya kauli ya kihistoria na ufafanuzi
wake.
Maktaba inaitumia nukuu hii kama nyenzo ya kuelewa
historia ya diplomasia ya Tanzania na mijadala
kuhusu maendeleo ya nchi zinazoendelea. Maelezo
ya uchambuzi ni tafsiri ya kihistoria inayozingatia
waraka wa msingi; madai kuhusu matokeo ya sera
yanahitaji ushahidi wake mahususi.