MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA
Mwinyi: Mfumo wa Fedha wa Dunia Uhitaji Marekebisho kwa Manufaa ya Maendeleo
Biashara ya kimataifa, madeni na usawa wa kiuchumi katika mahusiano ya dunia.
KAULI KAMA ILIVYONUKULIWA KATIKA REKODI YA UMOJA WA MATAIFA
“The international financial and monetary system should also be restructured.”
Maneno ya awali kwa Kiingereza
TAFSIRI YA KISWAHILI
“Mfumo wa kimataifa wa fedha na sarafu unapaswa pia kufanyiwa marekebisho.”
Ali Hassan Mwinyi
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
8 Oktoba 1987
Mahali
Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, New York, Marekani
Tukio
Mkutano wa 30 wa kikao cha 42 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
Waraka wa msingi
A/42/PV.30
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Hoja ya mageuzi ya uchumi wa dunia wakati nchi zinazoendelea zikikabiliwa na mzigo wa madeni
Tarehe 8 Oktoba 1987, Rais Ali Hassan Mwinyi alilihutubia Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa wakati ambapo nchi nyingi zinazoendelea zilikabiliwa na changamoto za madeni ya nje, mapato yasiyotosheleza kutoka mauzo ya bidhaa nje ya nchi na vikwazo vya biashara katika masoko ya kimataifa. Katika hotuba hiyo, alihusisha matatizo hayo na namna mfumo wa uchumi wa dunia ulivyokuwa ukifanya kazi na akasisitiza umuhimu wa mazungumzo ya kimataifa kuhusu mabadiliko yake.
Katika sehemu zilizotangulia kauli hii, Mwinyi alizungumzia namna malipo ya madeni na masharti yasiyofaa ya biashara yalivyokuwa yakipunguza rasilimali zilizobaki kwa nchi zinazoendelea kwa ajili ya maendeleo. Alieleza pia haja ya kuboresha upatikanaji wa masoko kwa bidhaa zao na kuanzisha mazungumzo yenye lengo la kutafuta suluhisho la changamoto za madeni.
Kauli kuhusu kurekebisha mfumo wa fedha na sarafu ilikuwa sehemu ya hoja hiyo pana. Haikuwa kauli iliyojitenga na masuala mengine ya uchumi; iliunganishwa na msimamo kwamba mfumo wa kimataifa unapaswa kuzingatia pia mahitaji ya maendeleo ya nchi zenye rasilimali na uwezo mdogo wa kiuchumi.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Mageuzi ya fedha yanapaswa kuzingatia uwezo wa nchi kuendeleza uchumi wake
Neno “restructured” katika kauli hii linamaanisha kufanya mabadiliko ya kimuundo katika mfumo uliopo, si kurekebisha jambo dogo tu. Mwinyi alikuwa akielekeza mjadala kwenye namna mfumo wa fedha na sarafu wa kimataifa ulivyopangwa, na jinsi unavyoweza kukidhi mahitaji ya nchi zinazoendelea.
Hoja yake inaeleweka vizuri inapowekwa pamoja na maelezo ya hotuba kuhusu madeni, biashara na upatikanaji wa rasilimali. Nchi inaweza kuwa na mipango ya maendeleo, lakini uwezo wake wa kuitekeleza unaweza kupunguzwa na gharama za kulipa madeni, mapato hafifu ya mauzo ya nje au ugumu wa kupata fedha kwa masharti yanayoweza kumudu.
Kwa hiyo, ujumbe wa kauli hii ni kwamba maendeleo ya nchi hayawezi kutazamwa kwa kuzingatia juhudi zake za ndani pekee. Pia kuna umuhimu wa kuchunguza mazingira ya kimataifa ambamo nchi hizo zinakopa, zinafanya biashara na kupata fedha kwa ajili ya uwekezaji. Kauli yenyewe inatoa wito wa mageuzi; haielezi kwa undani muundo mmoja maalumu ambao ulipaswa kuchukua nafasi ya mfumo uliokuwepo.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Hoja ya nchi zinazoendelea kuhusu madeni, biashara na mpangilio wa uchumi wa dunia
Katika miaka ya 1980, mjadala wa uchumi wa kimataifa ulihusisha kwa karibu masuala ya madeni ya nje, masharti ya biashara na uwezo wa nchi maskini na zinazoendelea kupata fedha za maendeleo. Katika hotuba yake ya mwaka 1987, Mwinyi alieleza kwamba mapato ya mauzo ya nje na rasilimali zilizopatikana kwa njia ya mikopo havikuwa vinatosheleza kwa urahisi mahitaji ya maendeleo ya nchi hizo.
Rekodi ya Umoja wa Mataifa inaonyesha kuwa alitaja takwimu za wakati huo kuhusu malipo ya madeni na mikopo mipya, akizitumia kueleza changamoto ya rasilimali zinazotoka katika nchi zinazoendelea. Takwimu hizo ni sehemu ya hoja iliyowasilishwa mwaka 1987; hazipaswi kuchukuliwa kama hali ya sasa ya uchumi wa dunia.
Mwinyi pia aliunga mkono kuanza tena kwa mazungumzo ya kimataifa yaliyolenga kuunda mpangilio mpya wa uchumi wa dunia. Katika mazingira hayo, wito wake wa kurekebisha mfumo wa fedha na sarafu ulikuwa sehemu ya mjadala mpana kuhusu ushirikiano wa kimataifa na namna mahitaji ya maendeleo yanavyoweza kupewa nafasi katika maamuzi ya kiuchumi.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Uhusiano kati ya mazingira ya dunia na rasilimali za maendeleo ya taifa
Kwa Tanzania, hoja hii ina umuhimu katika kuelewa kwamba biashara ya nje, gharama za mikopo na upatikanaji wa fedha za maendeleo huathiri mazingira ambayo mipango ya taifa hutekelezwa. Mapato yanayotokana na mauzo ya bidhaa nje ya nchi, gharama za kuagiza bidhaa na masharti ya kupata mikopo vinaweza kuathiri kiasi cha rasilimali kinachobaki kwa matumizi mengine ya kiuchumi na kijamii.
Kauli ya Mwinyi inaweka masuala hayo katika kiwango cha kimataifa. Badala ya kuangalia sera za ndani pekee, inahimiza pia kutathmini jinsi mifumo ya fedha na biashara ya dunia inavyoathiri nafasi ya nchi zinazoendelea kufadhili miradi yake na kuimarisha uchumi wake.
Hata hivyo, marekebisho ya mfumo wa kimataifa si suluhisho la pekee kwa changamoto za maendeleo. Uwezo wa nchi kutumia rasilimali zake kwa ufanisi, kusimamia madeni, kukuza uzalishaji na kufanya maamuzi madhubuti ya kiuchumi ni sehemu nyingine muhimu. Kauli hii inatoa msingi wa kutafakari uhusiano kati ya mazingira ya nje na maamuzi ya ndani, bila kupuuza wajibu wa kila nchi katika kusimamia maendeleo yake.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Maswali ya msingi kuhusu upatikanaji wa fedha na uwiano wa maamuzi ya kimataifa
Wazo la kurekebisha mfumo wa fedha wa kimataifa linaweza kutumika leo kuchunguza maswali kuhusu masharti ya mikopo, gharama za kuhudumia madeni, uwakilishi wa nchi zinazoendelea katika taasisi za fedha na upatikanaji wa rasilimali kwa ajili ya maendeleo. Masuala haya yanahitaji kuchunguzwa kwa kutumia taarifa na takwimu za sasa, kwa kuwa hali ya uchumi wa dunia imebadilika tangu mwaka 1987.
Kwa Tanzania, swali la vitendo ni namna ya kuchanganya ushiriki katika mazungumzo ya kimataifa na usimamizi thabiti wa uchumi wa ndani. Hili linahusisha kutathmini masharti ya mikopo, matumizi ya fedha zilizokopwa, uwezo wa kuongeza uzalishaji na manufaa yanayopatikana kutokana na biashara ya kimataifa.
Kauli hii yenyewe haithibitishi kwamba mfumo wa fedha wa kimataifa umebadilishwa kwa namna ambayo Mwinyi aliitaka. Inatoa kumbukumbu ya msimamo aliouwasilisha na msingi wa kutathmini mageuzi yaliyofuata kwa kutumia nyaraka na ushahidi wa kila kipindi.
KAULI KATIKA VITENDO
Ushahidi wa hotuba na msimamo wa kidiplomasia
Ushahidi wa moja kwa moja unaoweza kuthibitishwa katika hati hii ni kwamba tarehe 8 Oktoba 1987, akiwa Rais wa Tanzania, Mwinyi aliwasilisha katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa msimamo wa Tanzania kuhusu mageuzi ya mfumo wa uchumi wa dunia, biashara na madeni ya nchi zinazoendelea.
Hatua: Kuwasilisha hoja ya mageuzi ya mfumo wa fedha na sarafu katika hotuba ya kimataifa.
Uhusiano na kauli: Kauli hii ni sehemu ya hotuba hiyo hiyo, hivyo uhusiano kati ya maneno na msimamo uliowasilishwa unathibitishwa na rekodi ya msingi.
Muktadha wa wakati: Mkutano wa 30 wa kikao cha 42 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, New York, tarehe 8 Oktoba 1987.
Matokeo: Rekodi inathibitisha kuwa hoja hiyo iliwasilishwa. Hati hii pekee haitoshi kuthibitisha kwamba kauli hiyo ilisababisha mageuzi maalumu ya mfumo wa fedha wa kimataifa au kwamba mapendekezo yote yaliyotolewa yalitekelezwa.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka mjadala wa mwaka 1987 hadi maswali ya maendeleo ya baadaye
Muktadha wa kauli hii unaunganisha changamoto za kiuchumi za wakati wake na maswali yanayoweza kuchunguzwa katika sera za maendeleo za sasa na zijazo.
1987
Wakati wa Kauli
Mwinyi aliwasilisha hoja kwamba mfumo wa fedha na sarafu wa kimataifa unapaswa kufanyiwa marekebisho, akiiunganisha na changamoto za madeni, biashara na upatikanaji wa rasilimali kwa nchi zinazoendelea.
LEO
Maswali ya Sasa
Kauli hii inaweza kusaidia kuchunguza namna masharti ya mikopo, gharama za madeni, biashara ya nje na nafasi ya nchi zinazoendelea katika maamuzi ya kimataifa zinavyoathiri uwezo wa kufadhili maendeleo.
KESHO
Mtazamo wa Baadaye
Kwa vizazi vijavyo, kumbukumbu hii inaweka msingi wa kuchunguza kama mageuzi ya taasisi za fedha za kimataifa yanaongeza ushiriki wa nchi zinazoendelea na kuboresha upatikanaji wa fedha za maendeleo. Jibu linahitaji ushahidi wa mageuzi na matokeo yake.
TAFAKURI YA KIHISTORIA
Je, mfumo wa fedha wa dunia unatoa nafasi ya kutosha kwa mahitaji ya maendeleo?
Kauli hii inaacha swali ambalo linaweza kuchunguzwa kwa kutumia historia na takwimu: je, mfumo wa fedha wa kimataifa unazingatia kwa kiwango gani uwezo na mahitaji tofauti ya nchi zinazoshiriki katika uchumi wa dunia?
Kujibu swali hilo kunahitaji zaidi ya kurejea kauli ya mwaka 1987. Kunahitaji kulinganisha sera, mabadiliko ya taasisi, masharti ya ufadhili na matokeo yaliyopatikana katika vipindi tofauti. Kwa njia hiyo, nukuu inakuwa sehemu ya kumbukumbu inayowezesha kuchunguza mwendelezo na mabadiliko ya mawazo kuhusu maendeleo ya kimataifa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Maneno ya Kiingereza yaliyowekwa katika sehemu ya nukuu yamenakiliwa kutoka kwenye rekodi ya Umoja wa Mataifa ya hotuba ya Rais Ali Hassan Mwinyi, A/42/PV.30, ya tarehe 8 Oktoba 1987. Tafsiri ya Kiswahili imewasilishwa kando ili kutofautisha lugha ya chanzo na tafsiri yake.
Maelezo ya muktadha yanategemea maudhui ya hotuba hiyo. Sehemu za uchambuzi, umuhimu kwa Tanzania na tafakuri ya sasa na baadaye ni ufafanuzi wa kihistoria wa Maktaba; hazipaswi kuchukuliwa kama maneno mengine ya Rais au uthibitisho kwamba kauli hii ilisababisha mageuzi maalumu.
Marejeo ya msingi:
United Nations, General Assembly, Provisional Verbatim Record of the Thirtieth Meeting, A/42/PV.30, 8 October 1987, hasa ukurasa wa 13–17 wa hati.
Fungua hati ya msingi ya Umoja wa Mataifa
