MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Mwinyi: Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika Ulitegemea Utashi wa Bara na Ushirikiano
Kauli iliyohusisha dhamira ya Afrika ya kurejesha nguvu za uchumi na mpango wa pamoja wa maendeleo wa bara hilo.
“
MANENO YA AWALI KWA KIINGEREZA
Africa has demonstrated its will and determination to achieve economic recovery.
TAFSIRI YA KISWAHILI
“Afrika imeonyesha utashi na dhamira ya kufikia ufufuaji wa uchumi.”
Rais Ali Hassan Mwinyi
CHEO WAKATI HUO
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
8 Oktoba 1987
MAHALI
New York, Marekani
TUKIO
Mkutano wa 42 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
CHANZO NA MAREJEO YA NUKUU
Rekodi ya mkutano wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
Kauli hii imo katika rekodi ya mkutano wa 30 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, wa tarehe 8 Oktoba 1987. Rais Ali Hassan Mwinyi alizungumzia ufufuaji wa uchumi wa Afrika, akirejelea Mpango wa Kipaumbele wa Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika uliopitishwa na Jumuiya ya Umoja wa Afrika mwaka 1985. Kauli inayohusu dhamira ya Afrika ya kufufua uchumi inapatikana katika ukurasa wa 17 wa rekodi ya Kiingereza.
Maneno ya Kiingereza ndiyo yaliyonukuliwa katika rekodi ya msingi. Sentensi ya Kiswahili imewasilishwa kama tafsiri yake; si maneno ya Kiswahili yaliyothibitishwa kuwa ndiyo aliyoyatamka.
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Afrika ilipotafuta njia ya kutoka katika matatizo ya uchumi
Tarehe 8 Oktoba 1987, Rais Ali Hassan Mwinyi alipohutubia Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York, aliweka suala la ufufuaji wa uchumi wa Afrika ndani ya mjadala mpana kuhusu maendeleo ya nchi zinazoendelea na ushirikiano wa kimataifa.
Afrika ilikuwa tayari imepitisha Mpango wa Kipaumbele wa Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika katika mkutano wa kilele wa 21 wa Jumuiya ya Umoja wa Afrika mwaka 1985. Mpango huo ulilenga kuimarisha juhudi za kiuchumi za nchi za Afrika na kusisitiza ushirikiano baina yao. Katika hotuba yake, Mwinyi alitumia hatua hiyo kuonyesha kwamba bara lilikuwa limeeleza dhamira ya kukabiliana na changamoto zake za kiuchumi.
Hata hivyo, alitambua pia umuhimu wa msaada kutoka jumuiya ya kimataifa katika kutekeleza mpango huo. Kwa hiyo, hoja yake haikuwa kwamba nia ya Afrika peke yake ingetosha; ilikuwa kwamba dhamira ya bara ilipaswa kuungwa mkono na ushirikiano na rasilimali zinazohitajika kwa utekelezaji.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Utashi wa kisiasa ni mwanzo; ufufuaji unahitaji hatua na ushirikiano
Neno “utashi” linaelekeza kwenye nia ya kuchukua hatua, wakati “dhamira” linasisitiza msimamo wa kuendelea na lengo lililowekwa. Kwa kuunganisha dhana hizo na ufufuaji wa uchumi, Mwinyi aliwasilisha Afrika kama bara lililokuwa limeamua kushughulikia changamoto zake badala ya kuzieleza pekee.
Hata hivyo, kauli hii inapaswa kusomwa pamoja na sehemu inayofuata ya hoja yake: Mpango wa Kipaumbele ulihitaji ushirikiano mkubwa zaidi kati ya nchi za Afrika, na utekelezaji wake ulihitaji pia msaada wa jumuiya ya kimataifa. Hivyo, dhamira ya kisiasa ilikuwa msingi wa juhudi, lakini mafanikio yake yalitegemea uwezo wa kubadili mipango kuwa hatua zenye matokeo.
Ujumbe mkuu si kwamba Afrika ilikuwa tayari imefikia ufufuaji wa uchumi, bali kwamba ilikuwa imeonyesha nia ya kuufikia kupitia mpango uliokubaliwa na nchi zake.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Mpango wa mwaka 1985 ulikuwa sehemu ya hoja ya mwaka 1987
Kauli ya Mwinyi ilitolewa miaka miwili baada ya kupitishwa kwa Mpango wa Kipaumbele wa Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika. Kwa hiyo, nukuu hii haikuwa tangazo la kuanzisha mpango huo, bali ilikuwa rejea ya hatua iliyokuwa tayari imechukuliwa na nchi za Afrika kupitia Jumuiya ya Umoja wa Afrika.
Katika hotuba hiyo hiyo, Mwinyi alizungumzia pia mazingira ya biashara ya kimataifa, vikwazo vilivyokabili mauzo ya nje ya nchi zinazoendelea, marekebisho ya mfumo wa kifedha na fedha wa kimataifa, pamoja na umuhimu wa rasilimali za maendeleo zinazotabirika. Hoja hizo zinaonyesha kwamba ufufuaji wa uchumi uliwasilishwa kama jukumu lililohitaji juhudi za ndani na mazingira ya kimataifa yanayowezesha maendeleo.
Kwa kuzingatia muktadha huu, kauli hiyo inahusu dhamira ya Afrika ya kujenga uwezo wa kiuchumi, huku ikitambua kuwa nchi za bara hilo hazikuwa zikifanya kazi katika mazingira yaliyotengwa na uchumi wa dunia.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Nafasi ya Tanzania katika mjadala wa maendeleo ya Afrika
Mwinyi alitoa kauli hii akiwa Rais wa Tanzania na akizungumza katika jukwaa la kimataifa kuhusu ajenda ya uchumi wa Afrika. Nukuu hiyo ni sehemu ya kumbukumbu inayoonyesha namna uongozi wa Tanzania ulivyowasilisha msimamo kuhusu ufufuaji wa uchumi wa bara na ushirikiano wa kimataifa katika kipindi hicho.
Umuhimu wake kwa historia ya Tanzania unatokana na nafasi ya kauli hiyo ndani ya mjadala wa maendeleo ya Afrika, si ushahidi kwamba Tanzania peke yake ingeweza kutekeleza mpango wa bara zima. Mpango uliotajwa ulikuwa wa Jumuiya ya Umoja wa Afrika, na utekelezaji wake ulihusisha nchi nyingi na mazingira tofauti ya kiuchumi.
Nukuu hii pia inasaidia kuelewa kwamba diplomasia ya maendeleo haikuhusu tu kuomba msaada wa nje. Ilihusisha pia msisitizo juu ya mipango ya Afrika yenyewe, ushirikiano baina ya nchi zake na wajibu wa washirika wa kimataifa kuunga mkono juhudi hizo.
KAULI KATIKA VITENDO
Mpango wa ufufuaji wa uchumi uliotangulia hotuba
Hatua
Mkutano wa kilele wa 21 wa Jumuiya ya Umoja wa Afrika mwaka 1985 ulipitisha Mpango wa Kipaumbele wa Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika.
Uhusiano na kauli
Katika hotuba ya mwaka 1987, Mwinyi aliutaja mpango huo kama ushahidi wa dhamira ya Afrika ya kufikia ufufuaji wa uchumi. Huu ni uhusiano wa moja kwa moja kati ya kauli yake na mpango aliourejelea, lakini si ushahidi kwamba yeye binafsi ndiye aliyeanzisha au kutekeleza mpango mzima wa bara.
Muktadha wa wakati
Mpango ulipitishwa mwaka 1985, kabla ya hotuba ya Mwinyi ya tarehe 8 Oktoba 1987. Katika hotuba hiyo, aliueleza kama hatua iliyokuwa tayari imechukuliwa na nchi za Afrika.
Matokeo yanayoweza kuthibitishwa
Rekodi ya Umoja wa Mataifa inathibitisha kwamba mpango huo ulitajwa katika hotuba na kwamba ulisisitiza ushirikiano zaidi kati ya nchi za Afrika. Rekodi hiyo pekee haitoshi kuthibitisha kiwango cha mafanikio ya utekelezaji wa mpango au kupima matokeo yake ya kiuchumi katika kila nchi.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka kwenye mpango wa Afrika hadi tafakuri ya sasa na baadaye
Kauli hii inaweza kusomwa kwa kuangalia mpango uliotangulia, hoja iliyotolewa mwaka 1987 na maswali ambayo bado ni muhimu katika kutathmini sera za maendeleo.
1985–1987
Mpango na Kauli
Mpango wa Kipaumbele wa Ufufuaji wa Uchumi wa Afrika ulipitishwa mwaka 1985. Mwaka 1987, Mwinyi aliurejelea katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, akisisitiza dhamira ya Afrika na umuhimu wa ushirikiano ili kuufanikisha.
LEO
Kutathmini Dhamira kwa Matokeo
Kauli hii inaweza kusaidia kutafakari tofauti kati ya kuweka malengo ya maendeleo na kuyatekeleza. Mipango ya uchumi huhitaji rasilimali, ushirikiano, taasisi zenye uwezo na tathmini inayoweza kuonyesha kama maisha ya wananchi yameboreshwa.
KESHO
Ushirikiano Wenye Uwajibikaji
Kwa vizazi vijavyo, hoja hii inaweka swali la msingi: nchi za Afrika zinawezaje kuunganisha dhamira ya pamoja na hatua zinazopimika? Jibu linahitaji kuhifadhi kumbukumbu za mipango, kuchunguza utekelezaji wake na kutathmini matokeo kwa ushahidi.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Tofauti kati ya nia ya kufufua uchumi na matokeo yanayoonekana
Kauli ya mwaka 1987 inatoa msingi wa kutofautisha dhamira ya kisiasa na utekelezaji. Serikali au jumuiya inaweza kukubaliana juu ya lengo la maendeleo, lakini tathmini ya mafanikio yake huhitaji kuangalia hatua zilizochukuliwa, rasilimali zilizotumika na matokeo yaliyopatikana.
Katika mjadala wa sasa kuhusu maendeleo ya Afrika, hoja ya ushirikiano wa kikanda bado inaweza kuchunguzwa kupitia masuala kama biashara baina ya nchi, uzalishaji, uwezo wa viwanda, miundombinu na namna nchi zinavyoshughulikia vikwazo vinavyopunguza ukuaji wa uchumi. Haya ni maeneo ya kutafakari kutokana na mada ya nukuu, si madai kwamba kauli ya Mwinyi ndiyo iliyosababisha sera au matokeo ya sasa.
TAFAKURI YA KIHISTORIA
Nia ya pamoja hupata maana inapopimwa kwa utekelezaji
Kauli hii inaunganisha ufufuaji wa uchumi na uwezo wa nchi za Afrika kuonyesha utashi wa kuchukua hatua. Rekodi yake ya kihistoria pia inaonyesha kwamba Mwinyi alitambua umuhimu wa ushirikiano wa bara na msaada wa kimataifa katika kutekeleza mpango uliokuwapo.
Kwa msomaji wa historia, swali linalobaki si kama dhamira ilitangazwa, bali ni kwa kiwango gani mipango iliyowekwa ilitekelezwa, ni matokeo gani yaliyopatikana na ni vikwazo gani vilivyokwamisha utekelezaji. Maswali hayo yanahitaji nyaraka na tathmini za kipindi husika, badala ya kutegemea nukuu pekee.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu ya msingi imehifadhiwa kwa Kiingereza kama ilivyo katika rekodi ya Umoja wa Mataifa: “Africa has demonstrated its will and determination to achieve economic recovery.” Maneno ya Kiswahili yaliyo juu ni tafsiri ya nukuu hiyo. Maelezo kuhusu muktadha, maana na umuhimu wake ni uchambuzi wa kihistoria wa Maktaba, uliotenganishwa na maneno ya mtoa kauli. Marejeo ya msingi yanapatikana katika waraka A/42/PV.30, ukurasa wa 17.
