MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Nyerere: Umoja wa Afrika Unahitaji Vitendo, Si Maneno Pekee
“
NUKUU KWA KISWAHILI
Kinachotakiwa sasa si mahubiri zaidi kuhusu umoja, bali kuuweka umoja huo katika vitendo.
Mwalimu Julius K. Nyerere
Tafsiri ya Kiswahili iliyowasilishwa kwa ajili ya Maktaba.
Maneno ya awali ya Kiingereza yanahitaji kulinganishwa na
ukurasa wa msingi kabla ya kuthibitishwa kama nukuu halisi.
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
Kitabu
Freedom and Unity: Uhuru na Umoja
Mwaka wa Uchapishaji
1966
Ukurasa Uliotajwa
300
Aina ya Kumbukumbu
Kitabu cha maandishi na hotuba
01 / MUKTADHA WA KIHISTORIA
Ndoto ya umoja wa Afrika katika kipindi cha mataifa mapya ya uhuru
Miaka ya 1960 ilikuwa kipindi muhimu katika historia ya Afrika.
Mataifa mengi yalikuwa yakipata uhuru, yakijenga taasisi zake
na kutafuta nafasi katika mfumo wa kimataifa. Pamoja na mafanikio
hayo, viongozi wa Afrika walikabiliwa na swali la namna nchi
zilizokuwa zimejitawala hivi karibuni zingeweza kushirikiana
katika masuala ya kisiasa, kiuchumi na kiusalama.
Mjadala wa umoja wa Afrika haukuwa na mtazamo mmoja. Baadhi ya
viongozi walitetea kuundwa kwa muungano wa kisiasa wa bara kwa
haraka, huku wengine wakiona kuwa ushirikiano ungejengwa hatua
kwa hatua, kwa kuzingatia mazingira na utayari wa nchi husika.
Tofauti hizi zilihusu pia namna ya kulinda uhuru wa mataifa
mapya huku yakitafuta nguvu ya pamoja.
Nyerere alikuwa miongoni mwa viongozi waliouona umoja wa Afrika
kuwa lengo muhimu, lakini mjadala wake ulihusisha pia njia za
kufikia lengo hilo. Katika maandishi yake kuhusu umoja wa Afrika,
alijadili uwezekano wa kuendeleza ushirikiano wa kikanda na
kuujenga hatua kwa hatua badala ya kutegemea tamko la jumla pekee.
Kauli iliyowasilishwa hapa inaelekeza fikra kwenye tofauti kati
ya kutangaza umuhimu wa umoja na kuchukua hatua zinazoweza
kuufanya ushirikiano huo uwe halisi. Hata hivyo, kwa kuwa
maneno yake ya awali hayajathibitishwa kikamilifu, muktadha
huu unaeleza mjadala wa kihistoria unaohusiana na mada yake,
si uthibitisho wa tukio mahususi ambalo sentensi hiyo ilitamkwa.
02 / MAANA NA UJUMBE MKUU
Umoja hupimwa kwa ushirikiano unaotekelezwa
Kiini cha kauli hii ni tofauti kati ya kuzungumzia lengo na
kuchukua hatua za kulifikia. Umoja unaweza kutajwa katika
mikutano, hotuba na nyaraka, lakini ushirikiano wa kweli
huhitaji maamuzi, makubaliano na utekelezaji unaoonekana.
Katika muktadha wa Afrika, wazo hili linaweza kueleweka kupitia
juhudi za mataifa kujenga mahusiano ya kudumu baada ya uhuru.
Ushirikiano unaweza kuonekana katika kuratibu sera, kuweka
mifumo ya pamoja, kutatua tofauti kwa mazungumzo na kutafuta
maslahi yanayoweza kunufaisha nchi zaidi ya moja.
Hata hivyo, kuweka umoja katika vitendo hakumaanishi kwamba
mataifa yote yanapaswa kuachana na mamlaka yao au kukubaliana
katika kila jambo. Katika ushirikiano wa kimataifa, hatua
za pamoja huhitaji pia kuheshimu tofauti za mazingira,
vipaumbele na maamuzi ya kila taifa.
Kwa hiyo, ujumbe unaoweza kusomwa katika tafsiri hii ni kwamba
dhamira ya umoja hupata maana zaidi inapounganishwa na hatua
zinazotekelezeka, badala ya kubaki katika kiwango cha matamko.
NYERERE HISTORICAL INSIGHT
Nyerere Katika Muktadha wa Zama Zake
Mjadala wa umoja wa Afrika, njia za ushirikiano na nafasi
ya Tanzania katika juhudi za kuimarisha mahusiano ya bara.
01
Mazingira ya Kauli
Baada ya uhuru wa Tanganyika mwaka 1961, na kuundwa kwa
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwaka 1964, Nyerere
aliendelea kushiriki katika mijadala kuhusu mustakabali
wa mataifa ya Afrika. Umoja ulikuwa suala la sera ya
nje na mjadala kuhusu namna nchi huru zingeweza
kushirikiana bila kupoteza uhalali wa maamuzi yao.
02
Falsafa na Dhamira
Katika maandishi yake kuhusu umoja wa Afrika, Nyerere
alijadili umuhimu wa hatua zinazowezekana na ushirikiano
unaojengwa kwa utaratibu. Mawazo hayo yanasaidia
kueleza kwa nini mjadala wa umoja haukuwa suala la
kauli pekee, bali pia njia za kuufanikisha.
03
Athari na Urithi
Mjadala huu ni sehemu ya historia ya mawazo kuhusu
ushirikiano wa Afrika katika kipindi cha baada ya
ukoloni. Unasaidia kuelewa mvutano wa muda mrefu kati
ya lengo la kuwa na sauti ya pamoja na uamuzi wa
mataifa kujenga ushirikiano kwa hatua zinazokubalika.
04
Tafakuri kwa Vizazi Vijavyo
Kwa vizazi vijavyo, historia hii inaibua swali la
namna malengo ya pamoja yanavyoweza kugeuzwa kuwa
mifumo yenye manufaa yanayoonekana. Pia inatoa nafasi
ya kuchunguza tofauti kati ya makubaliano ya kisiasa,
utekelezaji wake na matokeo yanayoweza kuthibitishwa.
03 / MTIZAMO WA KIHISTORIA
Umoja wa Afrika: lengo la pamoja, njia tofauti za kulifikia
Mjadala wa umoja wa Afrika ulihusisha maswali ya msingi kuhusu
namna ya kuunganisha mataifa ambayo yalikuwa yamepitia historia
tofauti za ukoloni, yalikuwa na uwezo tofauti wa kiuchumi na
yalikuwa yakijenga mifumo yake ya kisiasa.
Mwaka 1963, viongozi wa nchi huru za Afrika walianzisha
Organisation of African Unity (OAU), iliyokuwa jukwaa la
ushirikiano wa bara. Kuundwa kwake kulikuwa hatua ya
kitaasisi katika juhudi za kuimarisha mshikamano, huku
mataifa wanachama yakiendelea kuwa na serikali na mamlaka
zao za kitaifa.
Ndani ya mjadala huo kulikuwa na tofauti kuhusu kasi na
muundo wa umoja unaotakiwa. Hoja ya kuunganisha mataifa
mara moja ilitofautiana na mtazamo wa kujenga ushirikiano
hatua kwa hatua kupitia maeneo ya kikanda na masuala
yenye makubaliano ya kutosha.
Mawazo ya Nyerere kuhusu umoja wa Afrika yanapaswa kusomwa
katika mazingira hayo. Badala ya kudhani kuwa viongozi wote
walikuwa na mtazamo mmoja, ni muhimu kutambua kwamba
walishiriki lengo la ushirikiano lakini walitofautiana
kuhusu njia za kulifikia.
04 / UMUHIMU KWA TANZANIA
Nafasi ya ushirikiano wa kikanda katika mustakabali wa taifa
Kwa Tanzania, mjadala wa umoja wa Afrika unahusiana na
historia ya kujenga mahusiano na nchi jirani na kushiriki
katika taasisi za kikanda. Ushirikiano wa aina hii unaweza
kuhusisha biashara, usafiri, usalama, elimu na masuala
mengine yanayovuka mipaka ya taifa.
Kauli iliyowasilishwa hapa inatoa nafasi ya kutafakari
namna malengo ya ushirikiano yanavyoweza kuunganishwa na
hatua zinazopimika. Kwa mfano, makubaliano ya kikanda
huwa na maana ya kiutendaji pale yanapoungwa mkono na
taratibu, rasilimali na utekelezaji unaoweza kufuatiliwa.
Hata hivyo, si sahihi kuhitimisha kutokana na nukuu hii
pekee kwamba hatua fulani ya ushirikiano wa Tanzania
ilisababishwa na kauli hiyo. Uhusiano wa moja kwa moja
ungehitaji nyaraka au ushahidi unaoonyesha namna kauli
ilivyohusiana na uamuzi husika.
05 / KAULI KATIKA VITENDO
Muungano wa Tanganyika na Zanzibar na ushirikiano wa Afrika
HATUA YA KIHISTORIA
Tarehe 26 Aprili 1964, Tanganyika na Zanzibar ziliungana
na kuunda Jamhuri ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar,
ambayo baadaye ilijulikana kama Jamhuri ya Muungano wa
Tanzania.
MUKTADHA WA WAKATI
Muungano ulifanyika katika kipindi cha mwanzo cha
uhuru wa Afrika, wakati viongozi wa bara walipokuwa
wakijadili njia za kujenga ushirikiano wa kisiasa na
kuimarisha nafasi ya mataifa mapya.
UHUSIANO NA KAULI
Muungano ni mfano wa kihistoria wa hatua ya kisiasa
iliyozidi kiwango cha kutangaza umoja. Hata hivyo,
ni muhimu kutofautisha kati ya uhusiano wa kimuktadha
na uthibitisho wa moja kwa moja: tukio hili linaonyesha
kwamba umoja unaweza kuchukua umbo la taasisi, lakini
halithibitishi lenyewe kwamba sentensi iliyowasilishwa
hapa ilitamkwa kuhusu Muungano au kwamba ndiyo
iliyosababisha uamuzi huo.
06 / MWENENDO WA MAANA
Kutoka mjadala wa miaka ya 1960 hadi tafakuri ya leo na kesho
Historia ya umoja wa Afrika inaweza kusomwa kupitia
mazingira yaliyokuwepo wakati huo, mifumo ya ushirikiano
iliyojengwa baadaye na maswali yanayoendelea kujitokeza
kuhusu utekelezaji wa malengo ya pamoja.
MIKA YA 1960
Wakati wa Mjadala
Mataifa mengi ya Afrika yalikuwa yakijenga taasisi
baada ya uhuru. Viongozi walijadili namna ya kuimarisha
ushirikiano wa bara huku wakizingatia tofauti za
kisiasa na vipaumbele vya kitaifa.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Mada hii inatoa nafasi ya kuchunguza namna makubaliano
ya kikanda yanavyotekelezwa na jinsi ushirikiano
unavyoweza kupimwa kupitia matokeo, badala ya
kutegemea matamko pekee.
KESHO
Inachoakisi kwa Baadaye
Kwa vizazi vijavyo, historia hii inaweza kusaidia
kutathmini uhusiano kati ya malengo ya pamoja,
uhuru wa mataifa na taasisi zinazohitajika ili
kuendeleza ushirikiano wenye manufaa ya kudumu.
07 / URITHI WA MAWAZO YA NYERERE
Umoja kama lengo linalohitaji njia na taasisi
Katika maandishi yake kuhusu umoja wa Afrika, Nyerere
alishughulikia swali la namna mataifa huru yanavyoweza
kusonga kutoka ushirikiano wa jumla kuelekea hatua
zinazowezekana kutekelezwa. Mjadala huo ni sehemu ya
historia pana ya mawazo kuhusu mustakabali wa bara
baada ya ukoloni.
Urithi wa mawazo hayo unaweza kuchunguzwa kwa kulinganisha
hoja zilizotolewa wakati huo na nyaraka za taasisi,
maamuzi ya viongozi na maendeleo ya ushirikiano wa
kikanda. Njia hiyo husaidia kutofautisha kati ya
malengo yaliyotajwa, hatua zilizochukuliwa na matokeo
yaliyopatikana.
Kwa maktaba ya kihistoria, thamani ya uchambuzi huu
haitegemei kudhani kwamba kila wazo lilitekelezwa.
Inategemea uwezo wa kueleza kwa usahihi kile kilichojadiliwa,
kilichofanyika na kile ambacho ushahidi bado haujakithibitisha.
08 / FUNZO KWA VIZAZI VIJAVYO
Malengo ya pamoja yanahitaji hatua zinazoweza kupimwa
Funzo linaloweza kutolewa katika tafakuri hii ni umuhimu
wa kuunganisha malengo ya pamoja na taratibu zinazowezesha
utekelezaji wake. Ushirikiano hauishii katika kukubaliana
kuhusu lengo; unahitaji pia kufafanua majukumu, njia za
kufanya maamuzi na namna ya kutathmini maendeleo.
Kwa wanaosoma historia ya Tanzania na Afrika, mjadala huu
unaonyesha pia umuhimu wa kutofautisha kati ya kauli
za viongozi na hatua za taasisi. Kauli inaweza kueleza
lengo au msimamo, lakini ushahidi wa utekelezaji
hutokana na nyaraka, maamuzi na matukio yanayoweza
kuchunguzwa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Ukurasa huu unachambua mada ya umoja wa Afrika kwa
kuzingatia maandishi na historia ya Mwalimu Julius
Kambarage Nyerere. Kitabu
Freedom and Unity: Uhuru na Umoja kilichapishwa
mwaka 1966 na kinajumuisha maandishi na hotuba za
miaka ya 1952–1965. Hata hivyo, sentensi ya Kiswahili
iliyowasilishwa hapa haijathibitishwa kikamilifu kama
tafsiri sahihi ya maneno yaliyomo ukurasa wa 300.
Kwa hiyo, uchambuzi wa muktadha haupaswi kuchukuliwa
kama uthibitisho wa nukuu halisi.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania ni hifadhi huru
ya kumbukumbu na uchambuzi wa kihistoria; si chombo
rasmi cha Serikali au Ikulu.
MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA
↗
