MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Rais Samia: Kuendeleza Mema ya Watangulizi na Kujifunza Kutokana na Changamoto
NUKUU KUU
“
Ahadi yangu ni kuyaendeleza mema yote yaliyoiletea nchi yetu maendeleo na kujifunza kutokana na changamoto walizokutana nazo.
Kauli kuhusu mwendelezo wa maendeleo na kujifunza kutokana na uzoefu wa uongozi uliotangulia.
Dkt. Samia Suluhu Hassan
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
9 Desemba 2023
MAHALI
Dodoma, Tanzania
TUKIO
Ufunguzi wa Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+
01 / MUKTADHA WA KIHISTORIA
Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+ na nafasi ya urithi wa uongozi
Kauli hii ilitolewa tarehe 9 Desemba 2023, wakati Dkt. Samia Suluhu Hassan akifungua Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+. Mkutano huo ulifanyika katika maadhimisho ya miaka 62 ya Uhuru wa Tanganyika. Katika hotuba yake, Rais alitazama safari ya Tanzania tangu Uhuru na kueleza kuwa mafanikio yaliyokuwepo wakati huo yalitokana na michango ya viongozi mbalimbali waliotangulia pamoja na wasaidizi wao.
Baada ya kueleza hatua ambazo nchi ilikuwa imepiga na uzoefu uliopatikana katika miaka hiyo, alisisitiza kuwa ujenzi wa taifa ni mchakato unaoendelea. Ndani ya hoja hiyo, aliahidi kuendeleza mambo mazuri yaliyochangia maendeleo na kujifunza kutokana na changamoto zilizowakabili watangulizi wake. Kauli hiyo iliwekwa katika mazingira ya kutafakari historia ya taifa na kuandaa dira ya maendeleo ya muda mrefu.
Msingi wa kihistoria: Maelezo haya yanatokana na hotuba rasmi ya Rais, ukurasa wa 4. Nukuu imehifadhiwa katika maneno yaliyotolewa.
02 / MAANA NA UJUMBE MKUU
Kuendeleza yaliyojenga taifa, bila kufumbia macho changamoto
Nukuu hii ina mawazo mawili yanayokamilishana. La kwanza ni kuendeleza mema yaliyosaidia kuleta maendeleo; la pili ni kujifunza kutokana na changamoto zilizojitokeza katika awamu zilizopita. Kwa hiyo, mwendelezo anaouzungumzia Rais si kurudia kila jambo lililofanywa na watangulizi wake, bali kutambua yaliyokuwa na manufaa na kutumia uzoefu wa nyuma kufanya maamuzi bora zaidi.
Neno “kuyaendeleza” linaweka mkazo katika kutokuanza upya kila mara uongozi unapobadilika. Linahusu kuhifadhi na kuendeleza mambo yenye thamani kwa taifa. Kwa upande mwingine, kauli “kujifunza kutokana na changamoto” inakubali kwamba uzoefu wa uongozi haujumuishi mafanikio pekee. Changamoto nazo zinaweza kutoa maarifa ya kuboresha sera, mipango na namna taasisi zinavyofanya kazi.
Hivyo, ujumbe mkuu ni kuunganisha mwendelezo na tathmini: kuhifadhi yaliyoleta manufaa huku kukiwa na nafasi ya kurekebisha mapungufu. Huu ni mtazamo unaoweza kusaidia kuelewa jinsi historia ya uongozi inavyoweza kutumika katika kupanga hatua zinazofuata.
03 / MTIZAMO WA KIHISTORIA
Maendeleo ya Tanzania kama matokeo ya michango ya awamu mbalimbali
Katika hotuba hiyo hiyo, Rais aliwataja watangulizi wake katika urais: Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, Ali Hassan Mwinyi, Benjamin William Mkapa, Jakaya Mrisho Kikwete na John Pombe Magufuli. Alihusisha mafanikio yaliyokuwepo wakati huo na maono na michango ya viongozi hao pamoja na wasaidizi wao.
Kutajwa kwa viongozi kutoka awamu tofauti kulipa kauli hii mwelekeo wa kihistoria. Kulielekeza mjadala kwenye safari ya taifa kwa muda mrefu badala ya kutazama maendeleo kama kazi ya kipindi kimoja pekee. Kila awamu iliongoza katika mazingira yake, ikiwa na vipaumbele na changamoto zake; kwa hiyo, kujifunza kutokana na historia kunahitaji kuzingatia mazingira hayo badala ya kuyachukulia kuwa yalifanana.
Kauli hii haimaanishi kwamba kila sera ya awamu zilizopita ilipaswa kuendelezwa bila mabadiliko. Inatofautisha, kwa maana yake, kati ya kuhifadhi mambo yenye manufaa na kujifunza kutokana na changamoto. Tofauti hiyo ni muhimu katika kutathmini mwendelezo wa sera za taifa kwa usawa.
04 / UMUHIMU KWA TAIFA
Mwendelezo wa sera unahitaji kumbukumbu, tathmini na uwajibikaji
Kwa Tanzania, wazo la kuendeleza mema ya watangulizi lina umuhimu katika kupanga maendeleo ya muda mrefu. Miradi, sera na taasisi za umma zinaweza kuhitaji muda mrefu ili malengo yake yatimie. Mabadiliko ya uongozi yanapofanyika, kumbukumbu sahihi za maamuzi yaliyopita zinaweza kusaidia kutambua yaliyoleta matokeo mazuri, yaliyojenga changamoto na maeneo yanayohitaji kuboreshwa.
Kauli hii pia inaweka msingi wa kuuliza maswali kuhusu namna mwendelezo huo unavyopimwa. Ni mambo gani yaliyothibitishwa kuwa na manufaa? Ni changamoto zipi zimeeleweka na hatua gani zimechukuliwa kujifunza kutokana nazo? Majibu yanahitaji ushahidi wa utekelezaji, tathmini na matokeo, si ahadi pekee.
Kwa maana hiyo, umuhimu wa kauli hauishii katika kutambua mchango wa viongozi waliotangulia. Unahusu pia wajibu wa kuchunguza urithi wa sera kwa makini na kutumia maarifa yaliyopatikana kufanya maamuzi yenye manufaa kwa wananchi.
05 / KAULI KATIKA VITENDO
Mchakato wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+
Hatua iliyothibitishwa
Tarehe 9 Desemba 2023, Dkt. Samia Suluhu Hassan alifungua Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+, akitoa hotuba iliyozungumzia safari ya maendeleo ya Tanzania, mchango wa viongozi waliotangulia na umuhimu wa kuendelea kujenga taifa.
Uhusiano na kauli
Tukio hili lina uhusiano wa moja kwa moja wa kimuktadha na hoja ya mwendelezo wa maendeleo. Mjadala kuhusu dira ya taifa ya muda mrefu unatoa nafasi ya kutazama uzoefu uliopita na kufikiria vipaumbele vya maendeleo ya baadaye. Hotuba yenyewe inaunganisha wazi historia ya uongozi na maandalizi ya dira hiyo.
Muktadha wa wakati
Mkutano ulifanyika wakati wa maadhimisho ya miaka 62 ya Uhuru wa Tanganyika. Rais alitumia mazingira hayo kutathmini safari ya taifa na kueleza msimamo wake kuhusu kuendeleza mema ya watangulizi na kujifunza kutokana na changamoto zao.
Matokeo na mipaka ya ushahidi
Hotuba inathibitisha kufanyika kwa mkutano na kueleza dhamira ya kuendeleza mambo yenye manufaa. Hata hivyo, kauli hiyo peke yake haithibitishi kwamba kila wazo lililotajwa lilitekelezwa, wala kwamba matokeo ya Dira ya 2050+ yalikuwa tayari yamepatikana. Utekelezaji na matokeo yake vinahitaji kuchunguzwa kwa kutumia nyaraka na taarifa za baadaye zinazohusika.
06 / MWENENDO WA MAANA
Kutoka kwenye urithi wa jana hadi maamuzi ya kesho
Maana ya kauli hii inaweza kufuatiliwa katika vipindi vitatu: uzoefu uliotangulia kauli, hoja iliyotolewa mwaka 2023 na maswali ambayo utekelezaji wa maendeleo ya muda mrefu unahitaji kujibiwa.
KABLA YA 2023
Urithi wa awamu zilizopita
Tanzania ilikuwa tayari imepitia awamu mbalimbali za uongozi, kila moja ikiwa na maamuzi, sera, mafanikio na changamoto zake. Katika hotuba yake, Rais alitambua mchango wa watangulizi wake katika maendeleo yaliyokuwepo wakati huo.
9 DESEMBA 2023
Ahadi ya mwendelezo na kujifunza
Katika ufunguzi wa mkutano wa Dira ya 2050+, Rais alieleza dhamira ya kuendeleza mema yaliyosaidia maendeleo ya nchi na kujifunza kutokana na changamoto zilizowakabili viongozi waliomtangulia.
MWELEKEO WA BAADAYE
Utekelezaji ndio kipimo
Thamani ya mwendelezo huo inaweza kutathminiwa kwa kuangalia sera zinazohifadhi mafanikio yaliyothibitishwa, marekebisho yanayofanywa kutokana na uzoefu, uwazi wa malengo na matokeo yanayoweza kupimwa. Historia ya utekelezaji itasaidia kubainisha kama dhamira hiyo iligeuka kuwa matokeo ya kudumu.
07 / MWANGWI WA KAULI KWA SASA
Je, nchi inaendelezaje yaliyo mazuri huku ikijifunza kutokana na yaliyopita?
Kauli hii inatoa msingi wa kutafakari swali linalohusu utendaji wa taasisi na mipango ya maendeleo: namna gani nchi inaweza kuhifadhi uzoefu wenye manufaa wakati mazingira ya kiuchumi, kijamii na kiteknolojia yanabadilika?
Katika kuitumia hoja hii kutathmini hali ya sasa, ni muhimu kuchunguza ushahidi wa sera zinazoendelea, mabadiliko yaliyofanywa baada ya tathmini na namna matokeo yanavyowafikia wananchi. Mwendelezo wenye manufaa haupimwi kwa kuendeleza mpango kwa sababu tu ulianzishwa na uongozi uliopita; unahitaji pia ushahidi kwamba mpango huo bado unatimiza kusudi lake au unaweza kuboreshwa.
Huu ni mtazamo wa uchambuzi unaotokana na ujumbe wa nukuu. Si dai kwamba sera zote zilizopita zimeendelezwa au kwamba changamoto zote zilizotajwa zimepatiwa ufumbuzi.
08 / MAFUNZO KWA VIZAZI VIJAVYO
Historia ya maendeleo inahitaji kuhifadhi mafanikio na kurekodi changamoto
Kwa vizazi vijavyo, kauli hii inaweza kuwa rejea katika kuchunguza namna Tanzania ilivyotazama mwendelezo wa uongozi na upangaji wa maendeleo. Inasisitiza maswali mawili yanayostahili kuhifadhiwa katika kumbukumbu za taifa: ni mambo gani yalichangia maendeleo yaliyopatikana, na ni changamoto zipi zilitoa mafunzo kwa hatua zilizofuata?
Ili maswali hayo yajibiwe kwa usahihi, hotuba, nyaraka za sera, tathmini za utekelezaji na kumbukumbu za matokeo vinapaswa kusomwa kwa pamoja. Hapo ndipo itakapowezekana kutofautisha ahadi zilizotolewa, hatua zilizochukuliwa na matokeo yaliyothibitishwa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii imetolewa katika hotuba rasmi ya Dkt. Samia Suluhu Hassan ya tarehe 9 Desemba 2023, ukurasa wa 4. Uchambuzi unaweka kauli katika muktadha wa hotuba kuhusu Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+ na kutofautisha dhamira iliyotajwa na ushahidi wa utekelezaji. Maelezo kuhusu maana, umuhimu wa sasa na mafunzo ya baadaye ni uchambuzi wa kihistoria; si sehemu ya maneno halisi ya Rais.
MAREJEO YA KIHISTORIA
Chanzo cha Nukuu
Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Hotuba wakati wa kufungua Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+, Dodoma, 9 Desemba 2023, ukurasa wa 4.
SOMA HOTUBA RASMI
↗
