MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA
Rais Samia: Maendeleo ya Tanzania Yanajengwa kwa Mchango wa Wafanyakazi
Nukuu kuhusu nafasi ya wafanyakazi katika historia ya maendeleo ya Tanzania,
iliyotolewa katika maadhimisho ya Siku ya Wafanyakazi Duniani mwaka 2022.
“
NUKUU KUU
“Bila shaka, mtakubaliana nami kuwa maendeleo yote yaliyofikiwa tangu nchi yetu ipate uhuru yanatokana na mchango wa wafanyakazi.”
Dkt. Samia Suluhu Hassan
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAARIFA ZA NUKUU
Mahali na mazingira ya kauli
MTOA KAULI
Dkt. Samia Suluhu Hassan
CHEO WAKATI HUO
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
1 Mei 2022
MAHALI
Uwanja wa Jamhuri, Dodoma
TUKIO
Kilele cha Maadhimisho ya Siku ya Wafanyakazi Duniani (Mei Mosi)
HALI YA UHAKIKI
Nukuu inapatikana katika hotuba rasmi ya Ikulu
CHANZO CHA MSINGI
Hotuba ya Mei Mosi ya mwaka 2022
Maneno ya nukuu yanapatikana katika hotuba rasmi ya Dkt. Samia
Suluhu Hassan kwenye maadhimisho ya Siku ya Wafanyakazi Duniani
yaliyofanyika Dodoma tarehe 1 Mei 2022. Nukuu imehifadhiwa kwa
maneno yaliyotolewa, bila kuibadilisha kuwa muhtasari.
FUNGUA HOTUBA RASMI YA IKULU
↗
Chanzo: Ikulu Tanzania — Hotuba ya Mei Mosi 2022, ukurasa wa 6.
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Mei Mosi 2022: Kutambua kazi iliyojenga taifa tangu uhuru
Tarehe 1 Mei 2022, Dkt. Samia Suluhu Hassan alihutubia maadhimisho
ya Siku ya Wafanyakazi Duniani katika Uwanja wa Jamhuri, Dodoma.
Katika hotuba hiyo, alitambua mchango wa wafanyakazi wa sekta ya
umma na sekta binafsi katika maendeleo ya Tanzania, akiwahimiza
kuendelea kufanya kazi kwa bidii na kuongeza tija.
Kauli hii ilitolewa katika tukio ambalo wafanyakazi, vyama vya
wafanyakazi na waajiri hukutana kuzungumzia nafasi ya kazi katika
maendeleo ya nchi pamoja na masuala yanayohusu mazingira ya kazi
na maslahi ya wafanyakazi. Kwa hiyo, ujumbe wa Rais ulihusu si
kutambua mchango wa wafanyakazi pekee, bali pia kuhimiza mwendelezo
wa juhudi zinazochangia uzalishaji na utoaji wa huduma nchini.
Kwa kurejelea maendeleo yaliyofikiwa tangu uhuru, Rais aliweka
mchango wa wafanyakazi katika mtazamo mpana wa historia ya taifa.
Kauli hiyo haikutaja sekta moja maalumu; ilielekeza fikra kwa
kazi inayofanywa katika maeneo mbalimbali ya uchumi na huduma za
umma.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Maendeleo ni matokeo ya kazi inayofanywa na watu
Kiini cha kauli hii ni kutambua kwamba maendeleo ya taifa hayawezi
kueleweka kwa kuangalia mipango ya viongozi au taasisi pekee.
Wafanyakazi ni sehemu ya msingi ya utekelezaji wa shughuli zinazowezesha
uchumi na huduma za jamii kuendelea kufanya kazi.
Maneno “mchango wa wafanyakazi” yana maana pana. Yanahusu kazi
zinazofanyika katika uzalishaji wa bidhaa, kilimo, viwanda, biashara,
usafirishaji, elimu, afya, utawala na huduma nyingine. Kila eneo
lina majukumu yake, lakini shughuli hizo huungana katika kuendesha
maisha ya taifa.
Kwa kutaja maendeleo yaliyofikiwa tangu uhuru, kauli inaunganisha
juhudi za wafanyakazi wa vizazi tofauti. Hata hivyo, haimaanishi
kuwa maendeleo yote yalitokana na kundi moja pekee. Ni utambuzi
wa nafasi ya wafanyakazi ndani ya mchakato mpana unaohusisha pia
wananchi, taasisi, rasilimali, sera na maamuzi ya nyakati mbalimbali.
UMUHIMU KWA TAIFA
Kazi, tija na ubora wa huduma za wananchi
Katika historia ya Tanzania, wafanyakazi wamehusika katika kuendesha
taasisi za umma, kutoa huduma za kijamii, kuzalisha bidhaa na
kuendeleza shughuli za kiuchumi. Kauli hii inatoa msingi wa kutafakari
mchango huo pamoja na mazingira yanayowezesha kazi kufanyika kwa
ufanisi.
Umuhimu wake hauishii katika kuwapongeza wafanyakazi. Pia inafungua
nafasi ya kujadili uhusiano kati ya tija na mazingira ya kazi:
upatikanaji wa vifaa, ujuzi, mafunzo, usalama kazini, usimamizi
unaofaa na malipo yanayozingatia wajibu wa kazi. Haya ni masuala
yanayoweza kuchunguzwa ili kuelewa namna mchango wa wafanyakazi
unavyoweza kuungwa mkono.
Kwa upande wa huduma za umma, kauli hii inasisitiza umuhimu wa
kutambua watumishi wanaotekeleza majukumu ya kila siku katika
taasisi za taifa. Kwa sekta binafsi, inatambua nafasi ya wafanyakazi
katika uzalishaji, biashara na utoaji wa huduma. Katika maeneo
yote mawili, matokeo ya kazi yanahusiana na ujuzi wa watu pamoja
na mifumo wanayofanyia kazi.
UMUHIMU WA KIMATAIFA
Haki za wafanyakazi na maendeleo yanayotokana na kazi
Kauli hii inahusiana na mjadala wa kimataifa kuhusu nafasi ya kazi
katika maendeleo ya uchumi na ustawi wa jamii. Suala hilo linajumuisha
uzalishaji, usalama kazini, haki za wafanyakazi, fursa za ajira na
mazingira yanayowezesha watu kufanya kazi kwa staha.
Kutambua mchango wa wafanyakazi ni sehemu moja ya mjadala huo.
Jambo jingine ni kuhakikisha kuwa uhusiano kati ya kazi na maendeleo
unaangaliwa kwa kuzingatia tija, haki na ustawi wa watu. Kwa mtazamo
huo, ujumbe wa kauli hii unaweza kuchunguzwa sambamba na juhudi za
kimataifa za kuendeleza ajira zenye staha na ukuaji wa uchumi
unaowanufaisha watu.
MTAZAMO WA KIHISTORIA
Kutambua mchango wa kazi katika vipindi tofauti vya taifa
Rejeo la maendeleo tangu uhuru linaweka kauli hii katika mfululizo
mrefu wa historia ya Tanzania. Katika vipindi tofauti, wafanyakazi
wamekuwa sehemu ya shughuli za kilimo, ujenzi wa miundombinu,
uendeshaji wa taasisi, uzalishaji viwandani na upanuzi wa huduma
mbalimbali. Hata hivyo, mazingira ya kazi na muundo wa uchumi
vimebadilika kadiri taifa lilivyopita katika awamu mbalimbali
za maendeleo.
Kauli ya mwaka 2022 haiainishi mchango wa kila kipindi wala
haitoi tathmini ya sekta mahususi. Thamani yake ya kihistoria
iko katika msisitizo wa kuhusisha maendeleo ya taifa na kazi
iliyofanywa na watu katika kipindi kirefu. Ili kupima kwa kina
mabadiliko ya tija, ajira au hali za wafanyakazi, kauli hii
inahitaji kusomwa pamoja na nyaraka, takwimu na tafiti
zinazohusu vipindi husika.
KAULI KATIKA VITENDO
Kutofautisha ujumbe wa hotuba na ushahidi wa utekelezaji
HATUA ILIYOTHIBITISHWA
Tarehe 1 Mei 2022, Rais alihutubia maadhimisho ya Siku ya
Wafanyakazi Duniani Dodoma na kuzungumzia mchango wa wafanyakazi
katika maendeleo ya taifa. Hotuba hiyo ni ushahidi wa moja
kwa moja kwamba suala la kazi na mchango wa wafanyakazi
lilijadiliwa katika tukio hilo rasmi.
UHUSIANO NA KAULI
Uhusiano wa moja kwa moja ni kwamba hotuba yenyewe ilitambua
mchango wa wafanyakazi na kuhimiza kuendelea kuzalisha na
kuongeza tija. Huu ni ushahidi wa msimamo uliotolewa hadharani,
si uthibitisho wa utekelezaji wa sera maalumu.
MATOKEO YANAYOWEZA KUTHIBITISHWA
Chanzo cha msingi kinathibitisha kutolewa kwa hotuba na ujumbe
wake. Hakitoshi peke yake kuthibitisha kuwa kauli hiyo ilisababisha
mabadiliko maalumu katika mishahara, mazingira ya kazi, ajira
au tija. Madai kuhusu matokeo hayo yanahitaji ushahidi tofauti.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka historia ya kazi hadi matarajio ya baadaye
Kauli hii inaweza kusomwa katika vipindi vitatu: historia
inayorejelewa na Rais, mazingira ambayo kauli ilitolewa na
masuala yanayoendelea kuhitaji tathmini.
TANGU UHURU
Historia ya Mchango
Rais alirejelea maendeleo yaliyofikiwa tangu uhuru na
kuhusisha mchango huo na kazi ya wafanyakazi. Rejeo hili
linajumuisha vizazi tofauti vya wafanyakazi, ingawa halitoi
takwimu za kupima mchango wa kila kipindi au sekta.
2022 NA SASA
Umuhimu Wake Leo
Kauli hii inatoa msingi wa kuchunguza kama ujuzi, mazingira
ya kazi, tija na ustawi wa wafanyakazi vinaendana na mahitaji
ya uchumi na huduma za wananchi. Tathmini ya hali ya sasa
inahitaji taarifa za kisasa, si nukuu pekee.
BAADAYE
Swali kwa Vizazi Vijavyo
Kumbukumbu hii inaweza kusaidia vizazi vijavyo kuchunguza
namna kazi ilivyohusishwa na maendeleo ya Tanzania. Swali
la msingi litakuwa jinsi ujuzi, haki za wafanyakazi na
tija vitakavyopimwa pamoja na matokeo halisi kwa wananchi.
MWANGWI WA KAULI KWA SASA
Kutambua mchango wa wafanyakazi kunahitaji pia kupima mazingira yao
Kauli ya mwaka 2022 inaweza kutumika kama rejeo katika majadiliano
kuhusu uhusiano kati ya wafanyakazi na maendeleo ya taifa. Hata
hivyo, utambuzi wa mchango wao ni hatua moja tu. Tathmini kamili
inahitaji kuangalia pia fursa za ajira, ujuzi unaohitajika,
mazingira ya kazi, haki za wafanyakazi na matokeo ya uzalishaji.
Kwa hiyo, swali la msingi si tu kama kazi ya wafanyakazi inatambuliwa,
bali pia ni kwa namna gani mchango huo unaonekana katika ubora wa
huduma, uzalishaji na ustawi wa watu. Haya ni masuala ya kuchunguzwa
kwa kutumia ushahidi unaolingana na kila sekta na kipindi.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii imetolewa katika hotuba rasmi ya Dkt. Samia Suluhu Hassan
ya Mei Mosi 2022, na maneno yake yamehifadhiwa kama yalivyo katika
chanzo hicho. Maelezo kuhusu muktadha, maana, umuhimu na mwangwi
wake ni uchambuzi wa kihistoria wa Maktaba. Uchambuzi huo unatofautisha
ujumbe wa Rais na madai kuhusu utekelezaji au matokeo ambayo
yanahitaji vyanzo vya ziada.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania ni hifadhi huru ya kumbukumbu
na uchambuzi wa kauli za viongozi. Uwekaji wa nukuu hapa si
uthibitisho wa uhusiano rasmi na Ikulu au Serikali.
