MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Samia: Vijana ni Msingi wa Uhai, Usalama na Maendeleo ya Taifa
Kauli kuhusu nafasi ya vijana katika mustakabali wa Tanzania, iliyotolewa
wakati wa mkutano wa Rais Samia Suluhu Hassan na vijana jijini Mwanza
tarehe 15 Juni 2021.
KAULI KUHUSU VIJANA NA MUSTAKABALI WA TAIFA
“
Kwa maneno mengine, uhai, usalama, maendeleo na ustawi wa taifa lolote
duniani unawategemea vijana. Hakuna taifa linaloweza kusonga mbele
bila kutegemea vijana wake.
DKT. SAMIA SULUHU HASSAN
Dkt. Samia Suluhu Hassan
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
15 Juni 2021
MAHALI
Uwanja wa Nyamagana, Mwanza
TUKIO
Mkutano na vijana
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Mazungumzo ya vijana katika ziara ya Rais Samia jijini Mwanza
Tarehe 15 Juni 2021, Rais Samia Suluhu Hassan alikutana na vijana katika
Uwanja wa Nyamagana jijini Mwanza. Mkutano huo ulifanyika katika ziara
yake ya kikazi ya siku tatu mkoani humo, wakati uongozi wake ukiwa katika
miezi ya mwanzo baada ya kuapishwa kuwa Rais Machi 2021.
Katika hotuba hiyo, alieleza nafasi ya vijana katika maendeleo ya nchi
na kuzungumzia fursa za kiuchumi zilizohusishwa na miradi ya kimkakati,
kilimo, mifugo na uchumi wa kidijitali. Pia aliangazia changamoto na
wajibu unaohusiana na kuwawezesha vijana kutumia fursa zilizopo.
Nukuu hii inapatikana ndani ya mazungumzo hayo mapana. Hoja yake kuu
ni kwamba mustakabali wa taifa hauwezi kutenganishwa na nafasi ya
vijana katika maisha ya kiuchumi, kijamii na kitaifa.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Vijana si watazamaji wa maendeleo; ni sehemu ya nguvu inayoyajenga
Maneno “uhai, usalama, maendeleo na ustawi” yanaweka hoja ya vijana
katika maeneo manne yanayohusiana. Uhai unahusu mwendelezo wa jamii;
usalama unagusa mazingira yanayowezesha watu kuishi na kufanya shughuli
zao; maendeleo yanahusu uwezo wa taifa kusonga mbele; na ustawi unahusu
hali ya maisha ya watu wake.
Kwa kuyaunganisha maeneo hayo na vijana, kauli inasisitiza kwamba
mustakabali wa nchi unategemea namna inavyowaandaa na kuwapa nafasi
ya kushiriki. Hilo linahusu zaidi ya idadi ya vijana waliopo nchini:
linahusisha elimu, ujuzi, afya, ubunifu, nafasi za kazi na uwezo wa
kushiriki katika shughuli za kiuchumi na kijamii.
Hata hivyo, kutambua nafasi ya vijana pekee hakutoshi. Ili mchango wao
uonekane katika maendeleo, kunahitajika mazingira yanayowawezesha
kutumia maarifa na uwezo wao. Hapo ndipo kauli hii inapoungana na
mjadala wa fursa, ajira, ujasiriamali na maandalizi ya nguvu kazi
ya taifa.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Kutambua uwezo wa vijana kunahitaji fursa zinazoweza kufikiwa
Tanzania inapojadili maendeleo yake, vijana ni sehemu muhimu ya
mjadala kuhusu uzalishaji, ujuzi, ajira na ujasiriamali. Kauli hii
inaweka msingi wa kuuliza kama mifumo ya elimu na mafunzo inawaandaa
vijana kwa mahitaji ya kazi, na kama fursa za kiuchumi zinawafikia
kwa namna inayowawezesha kushiriki.
Umuhimu wake hauishii katika kuwahimiza vijana kufanya kazi kwa bidii.
Pia unaelekeza fikra kwenye wajibu wa taasisi za umma, sekta binafsi
na jamii kuweka mazingira yanayowezesha vipaji na maarifa ya vijana
kuleta manufaa. Upatikanaji wa mitaji, mafunzo yanayofaa, taarifa za
fursa na mazingira salama ya kazi ni miongoni mwa masuala yanayoweza
kuchunguzwa katika mjadala huo.
Kwa hiyo, kauli hii inaweza kutumiwa kama kipimo cha kutafakari
uhusiano kati ya matarajio yanayowekwa kwa vijana na fursa halisi
zinazopatikana kwao. Haitoi yenyewe takwimu za ajira wala kuthibitisha
kiwango ambacho changamoto hizo zilitatuliwa; inatambua nafasi ya
vijana katika mustakabali wa taifa.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Kauli katika miezi ya mwanzo ya uongozi wa Rais Samia
Hotuba ya Mwanza ilitolewa miezi michache baada ya Samia Suluhu Hassan
kuanza urais Machi 2021. Katika mazingira hayo, mkutano na vijana
ulikuwa nafasi ya kueleza namna kundi hilo linavyohusishwa na ajenda
ya maendeleo na fursa za kiuchumi.
Taarifa rasmi ya Ikulu kuhusu mkutano huo inaeleza kuwa Rais alitaja
miradi ya kimkakati kama vile daraja la Kigongo–Busisi, reli ya kisasa,
mradi wa umeme wa Mwalimu Nyerere na ujenzi au ukarabati wa viwanja vya
ndege. Aliwahimiza vijana kutafuta fursa zinazohusiana na miradi hiyo,
pamoja na zile zilizopo katika kilimo, mifugo na uchumi wa kidijitali.
Maelezo hayo yanafafanua mazingira ya kauli: vijana walizungumziwa
si kwa nafasi yao katika jamii pekee, bali pia kwa namna wanavyoweza
kushiriki katika shughuli za kiuchumi. Hata hivyo, kutajwa kwa miradi
katika hotuba hakumaanishi kwamba fursa zote zilizotarajiwa zilipatikana
au kwamba changamoto za vijana zilitatuliwa.
KAULI KATIKA VITENDO
Kuhusisha ajenda ya vijana na fursa za kiuchumi
HATUA ILIYOELEZWA
Katika mkutano huo wa tarehe 15 Juni 2021, Rais Samia aliwahimiza
vijana kuchangamkia fursa za kiuchumi zinazohusishwa na miradi
mikubwa ya kimkakati, kilimo, mifugo na uchumi wa kidijitali.
Taarifa rasmi ya Ikulu pia inaeleza kuwa aliagiza Waziri mwenye
dhamana ya Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo kuanza kufikiria
ujenzi wa shule za michezo na kumbi za kisasa za burudani na michezo.
UHUSIANO NA KAULI
Maelekezo hayo yana uhusiano wa kimuktadha na hoja ya kutambua vijana
kama sehemu ya maendeleo ya taifa. Kutafuta fursa za kiuchumi na
kuzingatia miundombinu ya michezo ni mifano ya maeneo yaliyotajwa
katika mazungumzo kuhusu namna vijana wanavyoweza kushiriki katika
shughuli za kiuchumi na kijamii.
TAHADHARI YA KIHISTORIA
Chanzo kinathibitisha kwamba maelekezo na wito huo vilitolewa.
Hata hivyo, taarifa hiyo peke yake haithibitishi kuwa kila pendekezo
lilitekelezwa, shule au kumbi hizo zilijengwa, au kwamba hatua hizo
zilileta matokeo maalumu kwa ajira za vijana. Utekelezaji na matokeo
yake vinahitaji nyaraka tofauti zinazothibitisha hatua zilizofuata.
UMUHIMU WA KIMATAIFA
Maendeleo ya vijana ni sehemu ya mjadala mpana wa dunia
Hoja ya vijana katika maendeleo ina umuhimu unaovuka mipaka ya Tanzania.
Nchi mbalimbali hukabiliwa na maswali yanayohusu namna ya kuwaandaa
vijana kwa mabadiliko ya teknolojia, mahitaji ya soko la ajira na
shughuli mpya za kiuchumi. Kwa Tanzania, masuala hayo yanaweza
kuchunguzwa kwa kuzingatia mazingira ya nchi, mahitaji ya vijana
na fursa zinazopatikana katika sekta zake mbalimbali.
Kauli hii inatoa msingi wa kutafakari jinsi maandalizi ya vijana
yanavyoweza kuhusishwa na uzalishaji, ubunifu na ustawi wa jamii.
Hata hivyo, umuhimu wake wa kimataifa haupaswi kuchanganywa na madai
kwamba kauli yenyewe ilibadilisha sera au matokeo katika nchi nyingine.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka mazingira ya 2021 hadi maswali ya sasa na baadaye
Kauli hii inaweza kusomwa kwa kuzingatia mazingira yaliyotangulia,
ujumbe uliotolewa Mwanza na masuala ambayo bado yanaweza kuchunguzwa
katika maandalizi ya vijana kwa maisha ya taifa.
KABLA YA KAULI
Maandalizi ya vijana
Kabla ya mkutano wa Juni 2021, suala la nafasi ya vijana lilikuwa
sehemu ya mijadala kuhusu elimu, mafunzo, ajira na ushiriki katika
uchumi. Muktadha huo unaonyesha kwamba hoja ya kuwaandaa vijana
haikuanza na hotuba hii pekee.
15 JUNI 2021
Wakati wa kauli
Rais Samia alisisitiza utegemezi wa maendeleo na ustawi wa taifa
kwa vijana, huku akizungumza kuhusu fursa zinazohusishwa na
miradi ya kimkakati, kilimo, mifugo na uchumi wa kidijitali.
LEO
Fursa na uwezo halisi
Kauli hii inaweza kutumika kutafakari uhusiano kati ya elimu,
ujuzi, ajira na fursa za kiuchumi. Maswali muhimu ni kama mafunzo
yanaendana na mahitaji ya kazi na kama vijana wanaweza kutumia
uwezo wao katika shughuli zenye tija.
KESHO
Maandalizi ya kizazi kijacho
Kwa baadaye, kauli hii inaelekeza kwenye umuhimu wa kuchunguza
namna elimu, teknolojia, ubunifu na mazingira ya kazi
yatakavyowaandaa vijana kwa mabadiliko ya uchumi. Thamani yake
katika historia itaeleweka vizuri zaidi kwa kuilinganisha na
ushahidi wa maendeleo na changamoto zilizofuata.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Kutambua vijana kunapaswa kuambatana na kupima fursa wanazopata
Kauli hii inafungua mjadala unaoweza kupimwa kwa maswali mahususi:
Je, vijana wanapata ujuzi unaohitajika katika sekta zinazokua?
Je, fursa za kujiajiri na kuajiriwa zinapatikana kwa makundi tofauti
ya vijana? Je, mazingira ya kazi, upatikanaji wa mitaji na taarifa
za fursa yanawasaidia kushiriki katika uchumi?
Maswali haya hayatoi hukumu kuhusu matokeo ya sera fulani. Yanasaidia
kutofautisha kati ya kutambua umuhimu wa vijana katika hotuba na
kutathmini hali halisi kwa kutumia takwimu, nyaraka na ushahidi
unaoweza kukaguliwa.
MAREJEO YA KIHISTORIA
Chanzo cha nukuu
WARAKA RASMI
Hotuba ya Rais Samia Suluhu Hassan kwenye Mkutano na Vijana, Mwanza
Hotuba ya tarehe 15 Juni 2021, iliyochapishwa katika tovuti rasmi
ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Hiki ndicho chanzo
cha msingi cha kulinganisha maneno ya nukuu na muktadha wa tukio.
SOMA HOTUBA RASMI
↗
TAARIFA YA TUKIO
Rais Samia azungumza na vijana wa Mkoa wa Mwanza
Taarifa ya Ikulu iliyochapishwa tarehe 17 Juni 2021 kuhusu mkutano
uliofanyika Uwanja wa Nyamagana tarehe 15 Juni 2021.
Fungua taarifa ya Ikulu
↗
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu kuu imewasilishwa kwa Kiswahili kama ilivyotolewa katika taarifa
ya nukuu iliyokusanywa kwa ukurasa huu. Kwa matumizi ya kitaaluma,
maneno yake yanapaswa kulinganishwa na nakala ya hotuba rasmi
iliyounganishwa katika sehemu ya marejeo. Maelezo kuhusu muktadha,
maana na umuhimu wake ni uchambuzi wa Maktaba, si sehemu ya maneno
aliyozungumza Rais. Maelekezo yaliyotolewa katika mkutano yameelezwa
kama matamko yaliyorekodiwa; hayajachukuliwa kuwa ushahidi wa
utekelezaji au matokeo bila nyaraka zinazothibitisha hatua hizo.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania ni hifadhi huru ya kumbukumbu
na uchambuzi wa kauli za viongozi wa taifa.
