Jakaya Mrisho Kikwete

Jakaya Mrisho Kikwete (1950–) ni Rais wa nne wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, aliyeiongoza nchi kuanzia mwaka 2005 hadi 2015. Aliongoza Tanzania katika kipindi cha kuimarisha ukuaji wa uchumi, uwekezaji, miundombinu, elimu na huduma za jamii, huku akisisitiza diplomasia, ushirikiano wa kimataifa na nafasi ya Tanzania katika masuala ya Afrika. Kikwete pia alijulikana kwa juhudi zake katika diplomasia ya kikanda na kimataifa, pamoja na kushiriki katika juhudi za upatanishi na utatuzi wa migogoro barani Afrika.

MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS

Kikwete: Tanzania Iliendelea Kutafuta Mafuta na Gesi kwa Ajili ya Usalama wa Nishati

JAKAYA MRISHO KIKWETE

“

Pamoja na hayo tunaendelea na juhudi za utafutaji wa mafuta na gesi asilia hapa nchini. Mpaka sasa leseni 22 za utafutaji mafuta na gesi asilia zimetolewa na kazi inaendelea katika hatua mbalimbali.

ENERGY • EXPLORATION • NATIONAL DEVELOPMENT

Mhe. Jakaya Mrisho Kikwete

Tarehe 31 Januari 2008 Mahali Tanzania Tukio / Hotuba Hotuba kwa wananchi Kipindi Urais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

CHANZO Soma kumbukumbu ya hotuba →

MUKTADHA

Utafutaji wa nishati ndani ya nchi katika kipindi cha mabadiliko ya mahitaji ya nishati

Kauli hii ilitolewa tarehe 31 Januari 2008 wakati Tanzania ikiendelea kutafuta njia za kuimarisha upatikanaji wa nishati ndani ya nchi. Katika hotuba hiyo, Kikwete alizungumzia pia athari za bei kubwa ya mafuta duniani na juhudi za kutafuta nishati mbadala, kabla ya kueleza hatua zilizokuwa zinaendelea katika utafutaji wa mafuta na gesi asilia.

Kutajwa kwa leseni 22 kulionyesha kwamba utafutaji ulikuwa tayari umeingia katika hatua ya shughuli za uchunguzi na utafutaji katika maeneo mbalimbali. Kauli hiyo, kwa hiyo, ilikuwa sehemu ya maelezo mapana kuhusu namna Tanzania ilivyokuwa ikitafuta vyanzo vya ndani vya nishati katika mazingira ambayo utegemezi wa mafuta kutoka nje ulikuwa ukiendelea kuwa changamoto.

MAANA NA UJUMBE MKUU

Kutafuta rasilimali za ndani kama msingi wa usalama wa nishati

Kiini cha kauli hii ni msisitizo wa kuendelea kuchunguza uwezekano wa kupata mafuta na gesi ndani ya Tanzania. Kikwete alikuwa akieleza hatua iliyokuwa ikiendelea, si kutangaza ugunduzi wa rasilimali tayari.

Kwa mtazamo wa sera za nishati, wazo hilo linaunganisha utafutaji wa rasilimali na hitaji pana la kuongeza uwezo wa nchi kupata nishati kutoka kwenye vyanzo vya ndani. Hivyo, nukuu hii inaweza kusomwa kama kumbukumbu ya kipindi ambacho Tanzania ilikuwa ikiendelea kujenga msingi wa sekta ya mafuta na gesi ambayo baadaye ilipata umuhimu mkubwa zaidi katika uchumi na uzalishaji wa nishati.

MTIZAMO WA KIHISTORIA

Kutoka kwenye utafutaji wa awali hadi ugunduzi mkubwa wa gesi

Utafutaji wa mafuta na gesi Tanzania ulikuwa umeanza miongo kadhaa kabla ya kauli hii. Gesi asilia iligunduliwa Songo Songo mwaka 1974 na baadaye Mnazi Bay mwaka 1982. Katika miaka ya 2000, shughuli za utafutaji ziliendelea kupanuka katika maeneo mbalimbali ya nchi.

Kauli ya Januari 2008 iliingia katika kipindi hicho cha kuongezeka kwa shughuli za utafutaji. Miaka iliyofuata, Tanzania ilipata ugunduzi mkubwa wa gesi katika maeneo ya bahari kuu. Kufikia mwaka 2015, Kikwete alieleza kwamba ugunduzi wa gesi bahari kuu ulioanza kuonekana tangu mwaka 2010 ulikuwa umefikia takribani futi za ujazo trilioni 47.08, ukiongezwa na rasilimali zilizokuwa zimegunduliwa awali.

UMUHIMU KWA TAIFA

Kauli iliyobeba mwanzo wa mjadala mpana kuhusu mustakabali wa gesi Tanzania

Umuhimu wa nukuu hii unaonekana zaidi inapowekwa ndani ya mfululizo wa historia ya sekta ya nishati. Mwaka 2008, msisitizo ulikuwa kwenye utafutaji; miaka iliyofuata ukafuatwa na ugunduzi mkubwa wa gesi na ujenzi wa miundombinu ya kuichakata na kuisafirisha.

Hivyo, nukuu hii ni sehemu ya kumbukumbu inayosaidia kuelewa jinsi Tanzania ilivyokuwa ikitoka katika hatua ya kutafuta rasilimali kwenda kwenye hatua ya kuanza kuijengea miundombinu, soko na matumizi ya ndani.

KAULI KATIKA VITENDO

Kutoka kwenye leseni za utafutaji hadi miundombinu ya gesi na matumizi ya nishati

Historia inayozunguka nukuu hii inaonyesha mnyororo wa matukio unaoanzia kwenye utafutaji, kuingia kwenye ugunduzi, kisha maendeleo ya miundombinu na matumizi ya gesi katika uchumi.

HATUA YA UTAFUTAJI 2008

Leseni za utafutaji ziliweka shughuli za utafutaji katika hatua mbalimbali

Katika hotuba yake ya Januari 2008, Kikwete alieleza kwamba leseni 22 za utafutaji mafuta na gesi asilia zilikuwa zimetolewa na kazi ilikuwa ikiendelea katika hatua mbalimbali.

UHUSIANO NA KAULI

Hapa ndipo kauli yenyewe inapokutana moja kwa moja na hatua ya wakati huo: serikali ilikuwa tayari imetoa leseni na shughuli za utafutaji zilikuwa zinaendelea.

HATUA ILIYOFUATA 2010–2015

Utafutaji uliingia katika kipindi cha ugunduzi mkubwa wa gesi

Miaka iliyofuata baada ya kauli ya 2008, Tanzania ilipata ugunduzi mkubwa wa gesi katika maeneo ya bahari kuu. Kufikia mwaka 2015, Kikwete alieleza kwamba kiasi kikubwa cha gesi kilikuwa tayari kimegunduliwa tangu mwaka 2010.

MWENENDO WA HISTORIA

Hii ilibadilisha uzito wa mjadala kutoka kwenye swali la kama rasilimali inaweza kugunduliwa kwenda kwenye swali la namna rasilimali hiyo ingeendelezwa, kutumika na kuleta thamani kwa taifa.

MIUNDOMBINU 2015

Madimba na upanuzi wa matumizi ya gesi

Tarehe 10 Oktoba 2015, Kikwete alizindua miundombinu ya kuchakata na kusafirisha gesi asilia katika Madimba, Mtwara. Mradi huo ulihusishwa na kuongeza upatikanaji wa gesi kwa matumizi ya uzalishaji wa umeme, viwanda, majumbani na magari.

UHUSIANO NA WAZO LA NUKUU

Hatua hii iliwakilisha hatua ya mbele kutoka kwenye utafutaji kwenda kwenye miundombinu ya kutumia rasilimali iliyokuwa imegunduliwa. Kwa mtazamo wa historia, hapo ndipo wazo la kutafuta vyanzo vya ndani lilipoanza kuonekana katika mfumo mpana zaidi wa matumizi ya gesi nchini.

MATOKEO YA KIHISTORIA

Katika kipindi cha uongozi wa Kikwete, Tanzania ilitoka katika hatua ya kuendelea kutafuta mafuta na gesi kwenda katika kipindi ambacho ugunduzi mkubwa wa gesi na miundombinu ya matumizi yake ulikuwa umeanza kubadilisha sura ya sekta ya nishati.

VYANZO VYA KIHISTORIA Ikulu — Hotuba za Rais • Ikulu — Taarifa za Gesi Asilia

MWENENDO WA MAANA

Kutoka kwenye utafutaji wa 2008 hadi nafasi ya gesi katika Tanzania ya leo

2008

Wakati wa Utafutaji

Kauli ilitolewa katika kipindi ambacho Tanzania ilikuwa ikiendelea kuongeza shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi. Leseni 22 zilitajwa kama sehemu ya shughuli zilizokuwa zinaendelea katika hatua mbalimbali.

2010–2015

Kipindi cha Ugunduzi na Miundombinu

Ugunduzi mkubwa wa gesi bahari kuu uliongeza thamani ya sekta hiyo, huku miundombinu ya Madimba na mifumo ya usambazaji ikiendelea kujengwa kwa matumizi ya nishati nchini.

LEO

Gesi kama Sehemu ya Uchumi wa Nishati

Tanzania inaendelea kutumia gesi kwa uzalishaji wa umeme, viwanda, matumizi ya majumbani na usafiri. TPDC pia inaendelea na miradi ya utafutaji, miundombinu ya gesi na maandalizi ya matumizi makubwa zaidi ya rasilimali hiyo.

LEO → KESHO

Rasilimali iliyotafutwa jana, usalama wa nishati unaojengwa leo

Leo, wazo lililoonekana katika nukuu ya 2008 limepata sura pana zaidi kuliko hatua ya kutafuta tu. Tanzania inaendelea kuendeleza matumizi ya gesi katika uzalishaji wa umeme, viwanda, matumizi ya majumbani na usafiri, huku miradi ya LNG ikilenga kuunganisha rasilimali za gesi na masoko ya kimataifa.

Kwa siku zijazo, mjadala unahamia kwenye namna Tanzania itakavyoongeza thamani ya rasilimali hizi: kuongeza matumizi ya ndani, kujenga uwezo wa kitaalamu, kuendeleza miundombinu, kuvutia uwekezaji na kuhakikisha rasilimali za gesi zinachangia usalama wa nishati na maendeleo ya uchumi.

REKODI YA SASA TPDC — Tanzania LNG Project →

URITHI WA KAULI

Kutoka kwenye swali la “tutapata nini?” hadi “tutakitumiaje?”

Nukuu hii inabeba picha ya hatua ya awali katika safari ya sekta ya mafuta na gesi Tanzania: utafutaji ulikuwa ukiendelea na matarajio yalikuwa kwenye uwezekano wa kugundua rasilimali zitakazosaidia mahitaji ya taifa.

Historia iliyofuata iliifanya hoja hiyo kuwa kubwa zaidi. Ugunduzi wa gesi, miundombinu ya uzalishaji na usambazaji, matumizi ya gesi katika uchumi na maandalizi ya LNG vimeifanya sekta hii kuwa sehemu muhimu ya mjadala kuhusu mustakabali wa nishati na uchumi wa Tanzania.

UFAFANUZI WA MAKTABA

Nukuu iliyo hapo juu imehifadhiwa kama kauli ya Mhe. Jakaya Mrisho Kikwete katika hotuba yake kwa wananchi tarehe 31 Januari 2008. Uchambuzi unaofuata unatenganisha maneno halisi ya mtoa kauli na maelezo ya kihistoria kuhusu matukio yaliyotangulia, yaliyokuwa yanaendelea na yaliyofuata. Uhusiano wa nukuu na matukio umejengwa kwa kuzingatia mfululizo wa historia ya utafutaji, ugunduzi na maendeleo ya matumizi ya gesi nchini.

Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania

Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.

01 Julius K. Nyerere Rais wa Kwanza wa Tanzania › 02 Ali Hassan Mwinyi Rais wa Pili wa Tanzania › 03 Benjamin William Mkapa Rais wa Tatu wa Tanzania › 04 Jakaya Mrisho Kikwete Rais wa Nne wa Tanzania › 05 John Pombe Magufuli Rais wa Tano wa Tanzania › 06 Samia Suluhu Hassan Rais wa Sita wa Tanzania ›

TAFUTA HAPA

NUKUU UITAKAYO

Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania

katika Maktaba ya Nukuu za Marais.

KUHUSU

BENJAMIN WILLIAM MKAPA

Benjamin William Mkapa (1938–2020) alikuwa Rais wa Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na mmoja wa viongozi muhimu katika historia ya Tanzania ya baada ya uhuru.

Aliiongoza Tanzania kuanzia mwaka 1995 hadi 2005, katika kipindi muhimu cha mageuzi ya kiuchumi na kisiasa, kuimarika kwa diplomasia, mabadiliko katika utawala na kuongezeka kwa ushiriki wa Tanzania katika jumuiya ya kimataifa.

Mkapa alikuwa Rais wa kwanza wa Tanzania kuchaguliwa katika mfumo wa vyama vingi baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo mwaka 1992. Uongozi wake ulihusishwa na mageuzi ya uchumi, nidhamu ya fedha za Serikali, mageuzi ya taasisi za umma, uwekezaji, kupunguza umaskini na kuimarisha nafasi ya Tanzania katika Afrika na dunia.

Kabla na baada ya Urais, Mkapa alijenga historia ndefu katika utumishi wa umma, uandishi wa habari, diplomasia na uongozi wa kimataifa. Urithi wake unaendelea kujadiliwa katika historia ya Tanzania, hususan katika masuala ya uchumi, demokrasia, utawala, uwazi, amani, diplomasia na maendeleo ya Afrika.

SOMA ZAIDI →