MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Mkapa: Amani ya Dunia Haiwezi Kutenganishwa na Usalama wa Watoto
Hotuba ya Benjamin William Mkapa katika Umoja wa Mataifa ilihusisha
amani ya kimataifa na hali halisi ya maisha ya watu walioathiriwa na
migogoro na umaskini. Katika kauli hii, mustakabali wa watoto unakuwa
kipimo cha kutafakari maana ya amani.
“
TAFSIRI YA KISWAHILI
“Umoja wetu wa Mataifa hauwezi kuzungumzia dunia yenye amani wakati
mustakabali wa watoto wetu … unadhoofishwa na migogoro na umaskini.”
NUKUU KATIKA LUGHA YA ASILI · KIINGEREZA
“Our United Nations cannot speak of a peaceful world when the future
of our children … is undermined by conflict and poverty.”
Benjamin William Mkapa
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
TAREHE
4 Oktoba 1996
MAHALI
Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, New York, Marekani
TUKIO
Mkutano wa 22 wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, kikao cha 51
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Wakati mjadala wa amani ulipokutana na hali halisi ya maisha ya watu
Tarehe 4 Oktoba 1996, Benjamin William Mkapa alilihutubia Baraza Kuu
la Umoja wa Mataifa wakati wa kikao chake cha 51 mjini New York.
Hotuba hiyo ilijadili nafasi ya Umoja wa Mataifa katika kukabiliana
na changamoto za kimataifa, zikiwemo migogoro, umaskini, ukosefu wa
haki na maendeleo ya kiuchumi na kijamii.
Katika sehemu inayohusiana na nukuu hii, Mkapa alitofautisha hali
inayoonekana kuwa ya amani kwa sababu hakuna vita nyingine ya dunia
nzima na hali ya watu wanaoendelea kuishi katika mazingira ya
migogoro ya kikanda, ukandamizaji na umaskini mkubwa. Alisisitiza
kuwa kwa watu wanaokabiliwa na hali hizo, maisha yao hayawezi
kuelezwa kikamilifu kwa kusema tu kwamba dunia ina amani.
Kauli kuhusu watoto ilitolewa ndani ya hoja hiyo pana. Mkapa
alielekeza mjadala kutoka kwenye uhusiano wa mataifa na vita
pekee hadi kwenye mazingira yanayoathiri maisha ya watu ndani
ya jamii na kati ya nchi. Kwa mtazamo huo, usalama wa watoto
ulikuwa sehemu ya mjadala wa amani, si suala lililotengwa na
masuala ya kimataifa.
Marejeo:
Nakala ya hotuba katika kumbukumbu rasmi za Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Amani hupimwa pia kwa mazingira ambayo watoto wanakulia
Hoja kuu ya nukuu hii ni kwamba tathmini ya amani haiwezi kutegemea
tu kutokuwepo kwa vita vikubwa kati ya mataifa. Inapaswa pia
kuzingatia kama watu wanaishi katika mazingira yanayolinda maisha
yao, utu wao na nafasi zao za kujenga mustakabali wenye usalama.
Maneno kuhusu mustakabali wa watoto yanaelekeza fikra
kwenye matokeo ya muda mrefu ya migogoro na umaskini. Madhara
ya hali hizo yanaweza kuhusisha usalama wa mtoto, upatikanaji
wa elimu na huduma za afya, utulivu wa familia na nafasi ya
kukua katika mazingira yenye ulinzi. Haya ni maeneo ya kuelewa
maana ya kauli; si orodha ya matokeo ambayo nukuu yenyewe
inathibitisha kuwa yalitokea katika tukio maalumu.
Kwa kuhusisha Umoja wa Mataifa na mustakabali wa watoto, Mkapa
aliweka wajibu wa ushirikiano wa kimataifa ndani ya mjadala wa
maisha ya watu. Ujumbe wake ni kwamba taasisi zinazotafuta amani
zinapaswa pia kuzingatia hali zinazoweza kuifanya amani iwe na
maana katika maisha ya kila siku.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Amani, umaskini na wajibu mpana wa Umoja wa Mataifa
Mwaka 1996, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilikuwa likijadili
masuala mbalimbali ya amani na usalama, pamoja na maendeleo
ya kiuchumi na kijamii. Kumbukumbu za kikao cha 51 zinaonyesha
kuwa ajenda yake ilijumuisha pia suala la kutokomeza umaskini.
Hivyo, kauli ya Mkapa inaeleweka ndani ya mjadala wa wakati huo
kuhusu namna ya kuimarisha jukumu la Umoja wa Mataifa katika
mazingira ya kimataifa yaliyokuwa na changamoto nyingi.
Kauli hiyo pia inaweka watoto katika mjadala mpana wa ulinzi wa
binadamu. Watoto wanaokulia katika mazingira ya migogoro wanaweza
kukabiliwa na hatari tofauti na zile zinazowakabili watu wazima,
kwa sababu usalama wao na maendeleo yao hutegemea kwa kiasi
kikubwa mazingira ya familia, jamii na taasisi zinazowazunguka.
Ni muhimu kutofautisha muktadha huu na matokeo ya baadaye.
Hotuba ya tarehe 4 Oktoba 1996 ni ushahidi wa msimamo uliotolewa
na Mkapa katika Baraza Kuu. Yenyewe pekee haithibitishi kuwa
kauli hiyo ilisababisha uamuzi fulani wa Umoja wa Mataifa au
mabadiliko mahususi katika hali ya watoto duniani.
Rejea ya kikao:
United Nations Digital Library — A/51/PV.22
.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Kuunganisha amani na ustawi wa binadamu
Kwa Tanzania, nukuu hii ni sehemu ya kumbukumbu ya namna Rais
Mkapa alivyowasilisha hoja kuhusu amani na maendeleo katika
jukwaa la kimataifa. Inasaidia kuelewa kwamba katika hotuba
hiyo, mjadala wa amani haukuishia kwenye uhusiano kati ya
serikali na mataifa, bali ulihusishwa pia na mazingira ya
maisha ya watu.
Mtazamo huo unaweza kutumika kutafakari uhusiano kati ya
amani, ulinzi wa watoto na maendeleo ya jamii. Kwa mfano,
tathmini ya ustawi wa jamii inaweza kuangalia kwa pamoja
usalama wa watoto, upatikanaji wa elimu na afya, mazingira
ya familia na namna jamii inavyowalinda watoto dhidi ya
madhara ya migogoro na umaskini.
Hii haimaanishi kwamba nukuu yenyewe ni tathmini ya hali ya
Tanzania au kwamba inaeleza matokeo ya sera fulani ya ndani.
Umuhimu wake kwa taifa upo katika kumbukumbu ya msimamo
uliowasilishwa na Rais wa Tanzania katika mjadala wa
kimataifa kuhusu amani na mustakabali wa binadamu.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Kutazama amani kupitia maisha halisi ya watoto
Hoja ya nukuu hii inaweza kutumika leo katika kujadili namna
jamii na taasisi zinavyopima maendeleo ya amani. Mbali na
kuangalia kama kuna mapigano, tathmini inaweza kuzingatia
kama watoto wanaishi katika mazingira salama, wanapata
huduma muhimu na wana nafasi ya kuendelea na maisha yao
bila kuathiriwa na migogoro au hali kali za umaskini.
Kwa mtazamo huu, amani na maendeleo ya binadamu ni masuala
yanayohusiana, ingawa hayafanani. Kutokuwepo kwa vita hakumaanishi
moja kwa moja kwamba matatizo yote ya kijamii yametatuliwa.
Vivyo hivyo, kauli hii haitoi kipimo cha kutathmini kila hali
ya sasa; inatoa msingi wa kuuliza maswali kuhusu hali halisi
ya watu wanaoishi katika jamii zinazodaiwa kuwa na amani.
KAULI KATIKA VITENDO
Ushahidi wa kauli na ushahidi wa utekelezaji ni vitu tofauti
Nakala rasmi ya hotuba inathibitisha kuwa Mkapa alitoa kauli
hii katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa tarehe 4 Oktoba 1996.
Hata hivyo, kauli yenyewe si ushahidi wa kutosha kwamba
hatua maalumu ya sera kuhusu ulinzi wa watoto au kupunguza
umaskini ilitekelezwa kutokana nayo.
Kwa hiyo, bila nyaraka za ziada zinazothibitisha hatua,
muda wa utekelezaji na uhusiano wake na hoja hii, Maktaba
haitoi hitimisho kwamba nukuu hii iligeuzwa moja kwa moja
kuwa sera au matokeo fulani. Kutenganisha maneno yaliyosemwa
na hatua zilizochukuliwa ni muhimu katika kuhifadhi historia
kwa usahihi.
Ushahidi uliothibitishwa:
Nakala ya hotuba ya Mkapa katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa
.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka kwenye mjadala wa mwaka 1996 hadi tafakuri ya baadaye
Nukuu hii inaunganisha mazingira ya wakati ilipotolewa na
maswali yanayoweza kuendelea kuchunguzwa kuhusu amani,
ulinzi wa watoto na maendeleo ya binadamu.
1996
Wakati wa Kauli
Mkapa alihutubia Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini
New York. Katika mjadala wa amani na ushirikiano wa
kimataifa, alitaja migogoro na umaskini kama hali
zinazodhoofisha mustakabali wa watoto.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inatoa msingi wa kutafakari kama tathmini
za amani zinazingatia pia usalama wa watoto na mazingira
wanayokulia, badala ya kutegemea kutokuwepo kwa vita
kati ya mataifa pekee.
BAADAYE
Funzo kwa Vizazi Vijavyo
Kwa vizazi vijavyo, nukuu hii inaweza kuwa rejea ya
kihistoria katika kuchunguza namna viongozi wa Tanzania
walivyojadili amani na ustawi wa binadamu katika majukwaa
ya kimataifa. Tathmini ya matokeo itahitaji pia nyaraka
na ushahidi wa utekelezaji.
TAFAKURI YA BAADAYE
Ni aina gani ya amani inayompa mtoto nafasi ya kukua?
Swali linalobaki katika kauli hii ni namna ya kutambua amani
kwa kuangalia hali ya watu wanaoishi ndani yake. Kwa watoto,
suala hilo linahusisha zaidi ya usalama wa muda mfupi:
linagusa pia mazingira ya kukua, kujifunza na kuishi bila
kukabiliwa na madhara ya migogoro na umaskini.
Kwa wanahistoria na wasomaji wa baadaye, thamani ya nukuu hii
itategemea uwezo wa kuihusisha na nyaraka za wakati wake na
ushahidi unaoonyesha namna masuala ya amani, watoto na
maendeleo yalivyojadiliwa na kushughulikiwa. Nukuu ni
kumbukumbu ya msimamo uliotolewa; tathmini ya utekelezaji
inahitaji ushahidi tofauti.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu ya Kiingereza imewasilishwa kwa maneno yaliyotolewa katika
taarifa ya mtumiaji, huku tafsiri ya Kiswahili ikiwekwa kwanza
kwa ajili ya usomaji. Alama ya nukta tatu (…) inaonyesha sehemu
iliyoachwa katika dondoo; maandishi kamili ya hotuba katika
kumbukumbu rasmi yanaendelea baada ya maneno kuhusu mustakabali
wa watoto na kutaja haki yao ya kukua wakiwa watoto.
Marejeo ya msingi ni kumbukumbu rasmi za Baraza Kuu la Umoja wa
Mataifa, hati A/51/PV.22, ya kikao cha tarehe 4 Oktoba 1996.
Maelezo kuhusu muktadha na maana ni uchambuzi wa kihistoria wa
Maktaba, si sehemu ya nukuu ya moja kwa moja ya Rais Mkapa.
Pale ambapo hakuna ushahidi wa kutosha wa utekelezaji,
Maktaba haitoi dai la kwamba kauli ilisababisha hatua fulani.
Fungua nakala ya hotuba katika kumbukumbu rasmi za Umoja wa Mataifa
Rudi Ukurasa Mkuu wa Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania
