MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA

Mkapa: Muungano Unahitaji Kutambua Changamoto na Kuzitafutia Suluhisho

Kauli kuhusu changamoto za Muungano wa Tanzania na wajibu wa kuzikabili kwa kutafuta suluhisho.

Benjamin William Mkapa, Rais wa Awamu ya Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

TAFSIRI YA KISWAHILI

Hakuna Muungano usio na matatizo. Ni kweli kwamba kuna matatizo, na tutafanya kazi kuyatatua.

ORIGINAL QUOTATION — ENGLISH

“There is no union without problems. It's true there are problems and we shall work to resolve them.”

Tafsiri ya Kiswahili imewasilishwa kwa ajili ya kueleza maana ya nukuu ya awali ya Kiingereza.

Benjamin William Mkapa

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Tarehe 20 Novemba 2000 Mahali Dodoma, Tanzania Tukio Hotuba ya kufungua Bunge jipya

CHANZO CHA NUKUU

Ripoti ya Reuters iliyochapishwa na Cayman Compass tarehe 21 Novemba 2000.

SOMA RIPOTI YA REUTERS

Kumbukumbu ya hotuba ya kufungua Bunge la mwaka 2000 pia imeorodheshwa katika katalogi ya maktaba ya Chuo Kikuu cha Indiana, Indianapolis.

TAZAMA KUMBUKUMBU YA HOTUBA

MUKTADHA WA KIHISTORIA

Kauli iliyotolewa wakati masuala ya Muungano yalikuwa yakijadiliwa kitaifa

Tarehe 20 Novemba 2000, Benjamin Mkapa alifungua Bunge jipya baada ya Uchaguzi Mkuu wa tarehe 29 Oktoba mwaka huo. Katika hotuba yake, alizungumzia changamoto za Muungano wa Tanganyika na Zanzibar na kueleza kwamba matatizo yaliyokuwapo yangehitaji kushughulikiwa.

Mazingira ya kauli hiyo yalikuwa na uzito wa kisiasa. Uchaguzi wa Zanzibar wa mwaka 2000 ulikuwa umeibua mabishano kuhusu uhalali wa matokeo na mwenendo wa uchaguzi. Chama cha Civic United Front (CUF) kilikataa kuyatambua matokeo hayo na wawakilishi wake walikuwa wakisusia vikao vya mabunge. Masuala hayo yalikuwa sehemu ya mazingira ambayo mjadala kuhusu mustakabali wa Muungano ulifanyika.

Katika mazingira hayo, Mkapa hakukanusha kuwepo kwa changamoto. Alikiri kwamba matatizo yalikuwepo na akasema kwamba juhudi zingefanywa kuyatatua. Huo ndio msingi wa kuelewa kauli hii katika mazingira yake ya mwaka 2000.

Marejeo: Ripoti ya Reuters, 21 Novemba 2000 na kumbukumbu za uchaguzi wa Tanzania za Inter-Parliamentary Union.

MAANA NA UJUMBE MKUU

Kukiri tatizo ni mwanzo wa kutafuta suluhisho

Kauli ya Mkapa ina hoja mbili zinazohusiana. Kwanza, anakiri kwamba Muungano haukosi changamoto. Pili, anaeleza dhamira ya kufanya kazi ili kuzitatua. Kwa hiyo, ujumbe wake hauishii katika kukubali kwamba matatizo yapo; unaelekeza pia kwenye wajibu wa kuyashughulikia.

Matumizi ya maneno “we shall work to resolve them” yanaonyesha msisitizo wa juhudi za kutafuta ufumbuzi. Hata hivyo, kauli ya kufanya kazi si ushahidi wenyewe kwamba kila tatizo lilitatuliwa. Ili kupima utekelezaji, ni lazima kuchunguza hatua zilizofuata, makubaliano yaliyofikiwa na matokeo yake.

Kwa mtazamo huo, nukuu hii inatofautisha kati ya kukiri changamoto, kuweka dhamira ya kuzitatua na kuthibitisha mafanikio ya juhudi hizo. Hayo ni mambo matatu yanayohusiana, lakini hayapaswi kuchukuliwa kuwa jambo moja.

MTAZAMO WA KIHISTORIA

Muungano uliendelea kuwa suala la majadiliano na maridhiano

Muungano wa Tanganyika na Zanzibar ulianzishwa tarehe 26 Aprili 1964. Tangu wakati huo, uendeshaji wa Muungano umekuwa ukihusisha masuala ya kikatiba, mgawanyo wa madaraka, mamlaka ya pande mbili na namna ya kushughulikia hoja zinazojitokeza katika uhusiano wao.

Kufikia mwaka 2000, mijadala kuhusu Muungano ilikuwa ikiendelea sambamba na mabadiliko ya mfumo wa kisiasa na kuimarika kwa ushindani wa vyama vingi. Kauli ya Mkapa inapaswa kueleweka ndani ya mazingira hayo, badala ya kutenganishwa na masuala yaliyokuwa yakijadiliwa wakati huo.

Baada ya kauli hii, mazungumzo kati ya CCM na CUF yaliendelea na kufikia makubaliano ya maridhiano ya mwaka 2001. Makubaliano hayo ni sehemu ya historia ya baadaye ya mazungumzo ya kisiasa kuhusu Zanzibar. Hata hivyo, kuwepo kwa hatua hiyo hakuthibitishi peke yake kwamba kauli hii ndiyo iliyosababisha makubaliano hayo.

Marejeo ya ziada: Ripoti kuhusu hotuba ya Mkapa, 20 Novemba 2000.

UMUHIMU KWA TANZANIA

Kulinda Muungano kwa kutafuta majibu ya changamoto zake

Umuhimu wa kauli hii upo katika uhusiano kati ya kuendeleza Muungano na kushughulikia changamoto zinazojitokeza katika utekelezaji wake. Kukiri matatizo hakumaanishi kukataa umuhimu wa Muungano; kunaweza kuwa mwanzo wa kuyajadili na kutafuta suluhisho zinazokubalika.

Kwa taifa lenye pande mbili za Muungano, hoja hii inaweka mbele suala la namna tofauti za kimtazamo zinavyoweza kushughulikiwa kupitia mazungumzo, taratibu za kikatiba na taasisi zinazohusika. Suluhisho linalodumu linahitaji kuchunguza tatizo lenyewe, kusikiliza hoja zinazohusika na kutathmini hatua zinazochukuliwa.

Kauli hii pia inatoa msingi wa kutofautisha kati ya kutangaza dhamira ya kulinda Muungano na kupima namna changamoto zake zilivyoshughulikiwa kwa vitendo. Tofauti hiyo ni muhimu katika kutathmini historia ya uongozi kwa kuzingatia ushahidi badala ya ahadi pekee.

KAULI KATIKA VITENDO

Kutoka kwenye dhamira ya kutafuta suluhisho hadi hatua zinazoweza kuchunguzwa

Katika ripoti ya Reuters kuhusu hotuba hiyo, Mkapa alieleza pia kwamba kamati maalumu ingekuwa sehemu ya juhudi za kushughulikia suala la Zanzibar. Hii ilikuwa hatua iliyotangazwa katika hotuba; yenyewe haithibitishi kwamba matatizo yote yaliyotajwa yalitatuliwa.

Mwaka 2001, CCM na CUF zilifikia makubaliano ya maridhiano. Tukio hili linafafanua mwendelezo wa juhudi za kisiasa za kushughulikia tofauti zilizokuwapo. Hata hivyo, bila ushahidi wa ziada unaoonyesha uhusiano wa moja kwa moja, makubaliano hayo hayawezi kuwasilishwa kama matokeo yaliyosababishwa na nukuu hii pekee.

MSINGI WA USHAHIDI

Ripoti ya IOL kuhusu kauli ya kamati na hotuba ya Mkapa inaeleza ahadi ya kuunda kamati. Kwa upande mwingine, historia ya maridhiano inahitaji kutathminiwa kwa kutumia nyaraka za makubaliano ya mwaka 2001 na kumbukumbu nyingine za kuaminika. Ahadi na utekelezaji wake ni vipengele tofauti vya tathmini ya kihistoria.

MWENENDO WA MAANA

Kauli ya mwaka 2000 katika tafakuri ya Tanzania ya sasa na baadaye

Maana ya kauli hii inaweza kuchunguzwa kwa kutofautisha mazingira ilipotolewa, masuala yanayohitaji kuangaliwa katika wakati wa sasa na kumbukumbu zitakazobaki kwa baadaye.

2000

Wakati wa Kauli

Tanzania ilikuwa imetoka kufanya Uchaguzi Mkuu wa Oktoba 2000. Mabishano kuhusu uchaguzi wa Zanzibar yalikuwa sehemu ya mazingira ya kisiasa ambayo ndani yake Mkapa alikiri changamoto za Muungano na kutangaza dhamira ya kuzitafutia suluhisho.

LEO

Umuhimu Wake Sasa

Kauli hii inaweza kutumika kutafakari jinsi changamoto za kitaifa zinavyotambuliwa, kujadiliwa na kufuatiliwa hadi kwenye hatua zinazoweza kupimwa. Katika masuala ya Muungano, tathmini inahitaji kuangalia hoja husika, taratibu za kikatiba na matokeo ya maamuzi yaliyofanywa.

KESHO

Funzo kwa Vizazi Vijavyo

Kumbukumbu ya kauli hii inaweza kusaidia vizazi vijavyo kuelewa namna viongozi walivyozungumzia changamoto za Muungano. Thamani yake itaeleweka vizuri zaidi inapolinganishwa na nyaraka za msingi, hatua zilizofuata na ushahidi kuhusu matokeo ya juhudi hizo.

MWANGWI WA KAULI

Dhamira ya kutatua matatizo hupimwa kwa hatua na matokeo

Katika kauli hii, Mkapa aliweka wazi kwamba matatizo ya Muungano yalikuwepo na kwamba juhudi zingefanywa kuyatatua. Msingi huo unatoa nafasi ya kuuliza maswali mawili ya kihistoria: changamoto zipi zilitambuliwa wakati huo, na hatua zipi zilichukuliwa baadaye kukabiliana nazo?

Maswali hayo yanasaidia kuweka kauli katika nafasi yake sahihi ndani ya historia. Kauli ya kisiasa ni sehemu ya kumbukumbu; tathmini ya utekelezaji wake inahitaji ushahidi tofauti kuhusu maamuzi, hatua na matokeo.

UFAFANUZI WA MAKTABA

Nukuu ya Kiingereza imewasilishwa kwa maneno yaliyoripotiwa na Reuters katika habari iliyochapishwa na Cayman Compass tarehe 21 Novemba 2000. Tafsiri ya Kiswahili ni tafsiri ya maana ya kauli hiyo, si nukuu tofauti iliyotolewa kwa Kiswahili na Rais Mkapa.

Maelezo kuhusu mazingira ya kisiasa, historia ya Muungano na matukio yaliyofuata yametenganishwa na maneno ya nukuu. Uchambuzi huu hauchukulii ahadi ya kutatua changamoto kuwa ushahidi kwamba changamoto zote zilitatuliwa, wala hauhusishi moja kwa moja nukuu hii na matokeo ya baadaye bila ushahidi wa kutosha.

MAREJEO YA KIHISTORIA

Vyanzo vya kusoma zaidi

01 TANZANIA Presidential pledge Cayman Compass / Reuters · 21 Novemba 2000. Chanzo cha maneno ya nukuu na maelezo ya hotuba. 02 Speech by President Benjamin William Mkapa on inaugurating the new Parliament Katalogi ya Chuo Kikuu cha Indiana, Indianapolis. Kumbukumbu ya hotuba ya Dodoma ya 20 Novemba 2000. 03 United Republic of Tanzania: Elections 2000 Inter-Parliamentary Union. Taarifa za uchaguzi wa mwaka 2000 na mazingira yake ya kisiasa. 04 Mkapa promises to save Zanzibar union IOL · 20 Novemba 2000. Ripoti kuhusu hotuba na dhamira iliyotangazwa.

MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA

Rudi Ukurasa Mkuu wa Maktaba Kusoma Nukuu za Marais Wengine

Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania

Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.

01 Julius K. Nyerere Rais wa Kwanza wa Tanzania › 02 Ali Hassan Mwinyi Rais wa Pili wa Tanzania › 03 Benjamin William Mkapa Rais wa Tatu wa Tanzania › 04 Jakaya Mrisho Kikwete Rais wa Nne wa Tanzania › 05 John Pombe Magufuli Rais wa Tano wa Tanzania › 06 Samia Suluhu Hassan Rais wa Sita wa Tanzania ›

TAFUTA HAPA

NUKUU UITAKAYO

Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania

katika Maktaba ya Nukuu za Marais.

Endelea na Nukuu Zinazofuata

Chagua nukuu nyingine katika Maktaba ya Benjamin William Mkapa.

KUHUSU

BENJAMIN WILLIAM MKAPA

Benjamin William Mkapa (1938–2020) alikuwa Rais wa Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na mmoja wa viongozi muhimu katika historia ya Tanzania ya baada ya uhuru.

Aliiongoza Tanzania kuanzia mwaka 1995 hadi 2005, katika kipindi muhimu cha mageuzi ya kiuchumi na kisiasa, kuimarika kwa diplomasia, mabadiliko katika utawala na kuongezeka kwa ushiriki wa Tanzania katika jumuiya ya kimataifa.

Mkapa alikuwa Rais wa kwanza wa Tanzania kuchaguliwa katika mfumo wa vyama vingi baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo mwaka 1992. Uongozi wake ulihusishwa na mageuzi ya uchumi, nidhamu ya fedha za Serikali, mageuzi ya taasisi za umma, uwekezaji, kupunguza umaskini na kuimarisha nafasi ya Tanzania katika Afrika na dunia.

Kabla na baada ya Urais, Mkapa alijenga historia ndefu katika utumishi wa umma, uandishi wa habari, diplomasia na uongozi wa kimataifa. Urithi wake unaendelea kujadiliwa katika historia ya Tanzania, hususan katika masuala ya uchumi, demokrasia, utawala, uwazi, amani, diplomasia na maendeleo ya Afrika.

SOMA ZAIDI →