NUKUU KATIKA LUGHA YA ASILI
“Only a prosperous South will be a more meaningful player in global commerce.”
Kiingereza · Hotuba ya Benjamin William Mkapa, 4 Oktoba 1996
MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Mkapa: Ustawi wa Nchi Zinazoendelea ni Msingi wa Ushiriki wa Maana katika Biashara ya Dunia
TAFSIRI YA KISWAHILI
Ni nchi za Kusini pekee zitakapokuwa na ustawi wa kiuchumi ndizo zitakazoweza kushiriki kwa ufanisi zaidi katika biashara ya kimataifa.
Tafsiri ya Kiswahili kutoka katika hotuba ya awali ya Kiingereza.
Benjamin William Mkapa
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
4 Oktoba 1996
Mahali
Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa, New York, Marekani
Tukio / Hotuba
Kikao cha 22 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, kikao cha 51
Rejeo la Kihistoria
A/51/PV.22
MUKTADHA WA KIHISTORIA
Hoja ya maendeleo ya kiuchumi katika mjadala wa biashara ya dunia
Tarehe 4 Oktoba 1996, Benjamin William Mkapa alihutubia Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa jijini New York akiwa Rais wa Tanzania. Hotuba yake iligusia nafasi ya Umoja wa Mataifa katika ushirikiano wa kimataifa, maendeleo ya kiuchumi na kijamii, pamoja na changamoto zilizokuwa zikikabili nchi zinazoendelea katika mfumo wa uchumi wa dunia.
Katika mazingira hayo, kauli kuhusu prosperous South ilielekeza mjadala kwenye uhusiano kati ya ustawi wa kiuchumi wa nchi zinazoendelea na uwezo wake wa kushiriki katika biashara ya kimataifa. Neno South, lililotumika katika mjadala wa maendeleo wa kimataifa, lilirejelea kwa upana nchi zinazoendelea; halikuwa jina la eneo moja la kijiografia pekee.
Kauli hii inaeleweka vizuri zaidi inapowekwa ndani ya mjadala mpana kuhusu tofauti za uwezo wa kiuchumi kati ya nchi, nafasi ya nchi zinazoendelea katika masoko ya dunia, vikwazo vya biashara na umuhimu wa ushirikiano wa kimataifa. Mkapa alisisitiza kwamba ustawi wa nchi hizo ungeongeza uwezo wao wa kushiriki katika biashara ya dunia kwa namna yenye maana zaidi.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Ustawi wa kiuchumi ni msingi wa uwezo wa kushiriki, si kutazama pembeni
Kiini cha kauli hii ni uhusiano kati ya maendeleo ya kiuchumi na nafasi ya nchi katika biashara ya kimataifa. Mkapa hakuzungumzia ushiriki wa nchi zinazoendelea kama suala la kuwapo kwenye majadiliano pekee. Hoja yake inaelekeza kwenye uwezo wa kushiriki kwa ufanisi zaidi katika shughuli za kibiashara za dunia.
Neno prosperous linaweka mkazo katika ustawi wa kiuchumi, wakati more meaningful player linaashiria mshiriki mwenye nafasi na uwezo mkubwa zaidi. Kwa tafsiri ya kimuktadha, nchi zinazoendelea zinahitaji msingi wa kiuchumi unaoweza kuziwezesha kuzalisha, kushindana, kufanya biashara na kunufaika zaidi na fursa za masoko ya kimataifa.
Kauli hiyo haimaanishi kwamba ustawi pekee unatatua changamoto zote za biashara ya dunia. Inasisitiza, hata hivyo, kwamba uwezo wa kiuchumi ni sehemu muhimu ya kuwa mshiriki mwenye ushawishi na nafasi inayotambulika katika uchumi wa kimataifa.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Nafasi ya nchi zinazoendelea katika uchumi wa dunia
Katika miaka ya 1990, biashara ya kimataifa na uhusiano wa kiuchumi kati ya nchi ulikuwa sehemu muhimu ya mijadala ya maendeleo. Nchi zilitafuta masoko, uwekezaji na fursa za kuongeza uzalishaji, huku tofauti za uwezo wa kiteknolojia, kifedha na viwanda zikiathiri namna zinavyoweza kushiriki katika biashara ya dunia.
Kauli ya Mkapa inaingia katika mjadala huo kwa kuunganisha ustawi wa kiuchumi na uwezo wa nchi zinazoendelea kushiriki kwa ufanisi katika biashara ya kimataifa. Kwa mtazamo huo, maendeleo hayakuwa suala la kuongeza shughuli za ndani pekee; yalihusisha pia namna nchi zinavyoweza kujiweka katika nafasi bora ndani ya mfumo wa uchumi wa dunia.
Ni muhimu kutambua kwamba kauli hii ni sehemu ya hotuba ya kidiplomasia iliyotolewa katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Maana yake inapaswa kueleweka kutokana na hoja ya hotuba na mazingira ya mjadala wa kimataifa wa wakati huo, bila kuipa tafsiri ambayo haijaungwa mkono na maneno ya msingi.
UMUHIMU KWA TANZANIA
Uwezo wa ndani na nafasi ya Tanzania katika biashara ya kimataifa
Kwa Tanzania, hoja hii inatoa msingi wa kutafakari uhusiano kati ya maendeleo ya ndani na ushiriki wa nchi katika masoko ya kimataifa. Nchi inapokuwa na uwezo wa kuzalisha bidhaa na huduma zenye ushindani, kuboresha miundombinu, kukuza ujuzi wa watu wake na kuimarisha taasisi za kiuchumi, huongeza nafasi ya kutumia fursa zinazopatikana katika biashara ya dunia.
Hata hivyo, kuingia katika soko la kimataifa si sawa na kunufaika nalo kwa kiwango kikubwa. Matokeo hutegemea mambo mbalimbali, yakiwamo gharama za uzalishaji na usafirishaji, ubora wa bidhaa, upatikanaji wa mitaji, teknolojia, ujuzi, masharti ya biashara na uwezo wa wazalishaji wa ndani kufikia masoko.
Kwa hiyo, kauli hii inaweza kutumika kutafakari swali muhimu kwa Tanzania: ni kwa kiwango gani ukuaji wa uchumi unaimarisha uwezo wa wazalishaji wa ndani kushindana na kupata nafasi katika masoko ya kimataifa? Swali hilo linahitaji kujibiwa kwa ushahidi wa kiuchumi, takwimu za biashara na matokeo yanayoweza kupimwa, badala ya kutegemea kauli pekee.
KAULI KATIKA VITENDO
Kutofautisha msimamo wa kidiplomasia na ushahidi wa utekelezaji
Hotuba ya tarehe 4 Oktoba 1996 inathibitisha kwamba Mkapa aliwasilisha hoja kuhusu uhusiano kati ya ustawi wa nchi zinazoendelea na nafasi yake katika biashara ya kimataifa. Huo ni ushahidi wa msimamo alioutoa katika jukwaa la kimataifa.
Hata hivyo, hotuba hii pekee haitoshi kuthibitisha kwamba hatua fulani ya sera, mpango wa biashara au matokeo mahususi ya kiuchumi yalitekelezwa kwa sababu ya kauli hiyo. Ili kuweka hatua yoyote chini ya sehemu ya “Kauli katika Vitendo”, kunahitajika nyaraka tofauti zinazothibitisha hatua iliyochukuliwa, muda wake, uhusiano wake na wazo lililotolewa na matokeo yanayoweza kuthibitishwa.
Kwa msingi huo, Maktaba inaitumia hotuba hii kama ushahidi wa msimamo wa Mkapa kuhusu ushiriki wa nchi zinazoendelea katika biashara ya dunia, bila kudai kwamba nukuu yenyewe ilisababisha sera au mafanikio maalumu.
Ushahidi wa msingi:
General Assembly Official Records, A/51/PV.22
MWENENDO WA MAANA
Kutoka kwenye hoja ya mwaka 1996 hadi maswali ya uchumi wa leo
Kauli hii inaweza kufuatiliwa kupitia mabadiliko ya uchumi wa dunia na swali la nafasi ambayo nchi zinazoendelea zinaweza kupata katika biashara ya kimataifa.
KABLA YA 1996
Msingi wa Mjadala
Tofauti za uwezo wa kiuchumi kati ya nchi zilikuwa sehemu ya mjadala kuhusu maendeleo, biashara na ushirikiano wa kimataifa. Kwa nchi zinazoendelea, changamoto haikuwa kupata fursa za biashara pekee, bali pia kujenga uwezo wa kuzitumia.
LEO
Ushiriki Unaopimwa kwa Matokeo
Kauli hii inaweza kutumika kuchunguza nafasi ya Tanzania katika biashara ya kimataifa kwa kuangalia ushindani wa bidhaa, utofauti wa mauzo ya nje, thamani inayoongezwa ndani ya nchi na uwezo wa wazalishaji wa ndani kufikia masoko. Ushiriki wenye maana hupimwa pia kwa matokeo ya kiuchumi, si thamani ya biashara pekee.
KESHO
Ustawi Unaopanua Fursa
Kwa baadaye, hoja hii inaibua swali la jinsi nchi zinazoendelea zinavyoweza kuongeza uwezo wa uzalishaji, ujuzi, teknolojia na ushindani huku zikipanua fursa za kiuchumi. Jibu litategemea sera, uwekezaji na matokeo yatakayoweza kupimwa katika vipindi vijavyo.
MWANGWI WA KAULI KATIKA WAKATI WA SASA
Je, ushiriki katika biashara ya dunia unaleta nafasi gani ya kiuchumi?
Tofauti muhimu ni kati ya kuuza bidhaa katika soko la kimataifa na kuwa na uwezo wa kunufaika kwa muda mrefu kutokana na biashara hiyo. Nchi inaweza kushiriki katika biashara ya dunia, lakini kiwango cha manufaa yake kikategemea aina ya bidhaa inazouza, gharama za uzalishaji, nafasi ya wazalishaji wake katika mnyororo wa thamani na namna mapato yanavyosambaa katika uchumi wa ndani.
Kwa Tanzania ya sasa, kauli ya Mkapa inaweza kutumika kama msingi wa kuuliza kama sera za uzalishaji, viwanda, kilimo, miundombinu na biashara zinaongeza uwezo wa nchi kushindana na kupanua manufaa ya biashara kwa uchumi wa ndani. Hili ni eneo la tathmini ya sera na takwimu; si hitimisho linaloweza kutolewa kutokana na nukuu pekee.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu ya Kiingereza imewasilishwa kama ilivyo katika taarifa iliyotolewa kwa ukurasa huu na inapaswa kusomwa pamoja na nakala rasmi ya hotuba ya Benjamin William Mkapa katika nyaraka za Umoja wa Mataifa, rejeo A/51/PV.22. Tafsiri ya Kiswahili ni tafsiri ya maana ya kauli hiyo, si maneno yaliyotolewa moja kwa moja kwa Kiswahili. Uchambuzi unaofuata ni tafsiri ya Maktaba inayoweka kauli katika muktadha wa historia ya uchumi na biashara ya kimataifa. Maelezo ya uchambuzi hayapaswi kuchukuliwa kama sehemu ya hotuba halisi ya Rais.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania
Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.
01
Julius K. Nyerere
Rais wa Kwanza wa Tanzania
›
02
Ali Hassan Mwinyi
Rais wa Pili wa Tanzania
›
03
Benjamin William Mkapa
Rais wa Tatu wa Tanzania
›
04
Jakaya Mrisho Kikwete
Rais wa Nne wa Tanzania
›
05
John Pombe Magufuli
Rais wa Tano wa Tanzania
›
06
Samia Suluhu Hassan
Rais wa Sita wa Tanzania
›
TAFUTA HAPA
NUKUU UITAKAYO
Andika neno kuu, mada au jina la Rais...
Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania
katika Maktaba ya Nukuu za Marais.
Endelea na Nukuu Zinazofuata
Chagua nukuu nyingine katika Maktaba ya Benjamin William Mkapa.
KUHUSU
BENJAMIN WILLIAM MKAPA
Benjamin William Mkapa (1938–2020) alikuwa Rais wa Tatu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na mmoja wa viongozi muhimu katika historia ya Tanzania ya baada ya uhuru.
Aliiongoza Tanzania kuanzia mwaka 1995 hadi 2005, katika kipindi muhimu cha mageuzi ya kiuchumi na kisiasa, kuimarika kwa diplomasia, mabadiliko katika utawala na kuongezeka kwa ushiriki wa Tanzania katika jumuiya ya kimataifa.
Mkapa alikuwa Rais wa kwanza wa Tanzania kuchaguliwa katika mfumo wa vyama vingi baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo mwaka 1992. Uongozi wake ulihusishwa na mageuzi ya uchumi, nidhamu ya fedha za Serikali, mageuzi ya taasisi za umma, uwekezaji, kupunguza umaskini na kuimarisha nafasi ya Tanzania katika Afrika na dunia.
Kabla na baada ya Urais, Mkapa alijenga historia ndefu katika utumishi wa umma, uandishi wa habari, diplomasia na uongozi wa kimataifa. Urithi wake unaendelea kujadiliwa katika historia ya Tanzania, hususan katika masuala ya uchumi, demokrasia, utawala, uwazi, amani, diplomasia na maendeleo ya Afrika.
SOMA ZAIDI →