TAFSIRI YA KISWAHILI
“Mzigo wa madeni wa Afrika sasa haukubaliki. Hatuwezi kulipa. Mnajua hilo; na wadai wetu wote wanalijua.”
MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Nyerere: Afrika Isibebe Madeni kwa Gharama ya Maisha ya Watu
“
Africa’s debt burden is now intolerable. We cannot pay. You know it; and all our creditors know it.
ORIGINAL STATEMENT · ENGLISH
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
1985
Tarehe
18 Machi 1985
Mahali
Mansion House, London, Uingereza
Tukio
City of London Luncheon
MUKTADHA
Afrika katika msukosuko wa madeni na uchumi wa dunia
Kauli hii ilitolewa London mwaka 1985 katika kipindi ambacho nchi nyingi za Afrika zilikuwa zikikabiliwa na matatizo makubwa ya kiuchumi, yakiwemo madeni ya nje, kushuka kwa uwezo wa kulipia madeni na mazingira magumu ya biashara ya kimataifa.
Katika hotuba yake ya Uingereza ya mwaka huo, Nyerere alieleza kwamba Tanzania na nchi nyingine nyingi za Afrika zilikuwa zimeingia katika matatizo makubwa wakati wa miaka ya 1970, huku miaka ya mwanzo ya 1980 ikiwa kipindi cha msukosuko mkubwa wa kiuchumi. Aliunganisha hali hiyo na mazingira mapana ya uchumi wa dunia na mahusiano kati ya nchi tajiri na nchi zinazoendelea.
Ndani ya mazingira hayo ndipo kauli yake kuhusu “Africa’s debt burden” ilipopata maana yake. Alikuwa akizungumza si kuhusu deni la Tanzania pekee, bali kuhusu mzigo wa madeni kama tatizo lililogusa sehemu kubwa ya bara la Afrika.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Deni lisipokuwa endelevu, gharama yake huonekana katika maisha ya wananchi
Kiini cha kauli ya Nyerere kilikuwa hoja kwamba uwezo wa nchi kulipa madeni hauwezi kutenganishwa na uwezo wake wa kuendesha uchumi na kuhudumia wananchi.
Maneno yake, “We cannot pay”, yalikuwa kauli ya kisiasa na kiuchumi iliyowasilisha hali ambayo Tanzania na nchi nyingine maskini zilikuwa zikikabiliana nayo: wajibu wa kulipa madeni ulikuwa ukiingia katika mazingira ambayo uwezo wa uchumi ulikuwa tayari umebanwa.
Sentensi ya mwisho, “You know it; and all our creditors know it”, iliweka mkazo katika hoja kwamba tatizo hilo lilikuwa linaonekana pia kwa upande wa wadai. Kwa Nyerere, mjadala haukuwa tu kuhusu nia ya kulipa, bali kuhusu uwezo halisi wa nchi kufanya hivyo katika mazingira yaliyokuwapo.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Kutoka matumaini ya baada ya uhuru hadi mjadala wa mfumo wa uchumi wa dunia
Baada ya uhuru, Tanzania iliingia katika kipindi cha kujenga uchumi wake huku ikikabiliwa na changamoto za uzalishaji, biashara, miundombinu na utegemezi wa mazingira ya kimataifa. Katika miaka ya 1970, mazingira ya uchumi wa dunia yalibadilika kwa kiasi kikubwa, na Tanzania pamoja na nchi nyingine za Afrika zikaingia katika shinikizo kubwa la kiuchumi.
Kufikia miaka ya 1980, suala la madeni ya nje lilikuwa sehemu muhimu ya mjadala wa maendeleo barani Afrika. Nyerere aliendelea kulizungumzia katika majukwaa ya kimataifa, akihusisha suala la madeni na mahusiano mapana kati ya nchi zilizoendelea na nchi zinazoendelea.
Mwaka huo huo wa 1985, mjadala kuhusu Afrika na madeni uliendelea katika taasisi na majukwaa mbalimbali ya kimataifa. Hotuba ya Nyerere kuhusu deni iliingia katika mjadala mpana wa namna mfumo wa uchumi wa kimataifa ulivyoweza kushughulikia hali ya nchi maskini zilizokuwa zikikabiliwa na mzigo mkubwa wa madeni.
UMUHIMU KWA TAIFA
Sauti ya Tanzania katika mjadala wa madeni ya Afrika
Nukuu hii ni muhimu katika historia ya Tanzania kwa sababu inaonyesha namna uongozi wa nchi ulivyoshiriki katika mjadala mpana wa masuala ya uchumi wa Afrika na mahusiano ya kimataifa.
Nyerere hakuliweka suala la madeni kama jambo la Tanzania pekee. Aliliunganisha na hali ya bara zima na changamoto zilizokuwa zikikabili nchi nyingi za Afrika. Hivyo, kauli hii inasaidia kuelewa nafasi ambayo Tanzania ilichukua katika mjadala wa madeni, maendeleo na usawa katika mfumo wa uchumi wa dunia wakati huo.
KAULI KATIKA VITENDO
Kutoka kulipa deni hadi kudai mabadiliko katika mfumo wa kimataifa
Historia ya msimamo wa Nyerere kuhusu madeni inaonekana kabla na baada ya kauli hii. Mwaka 1975, katika hotuba yake Guildhall, London, alisema Tanzania ilikuwa “too poor not to pay its debts”. Kufikia 1985, uzoefu wa miaka iliyofuata na hali ya malipo ya nje ulimpeleka kwenye msimamo mkali zaidi kuhusu mzigo wa madeni ya Afrika.
Msimamo kuhusu deni uliendelea kubadilika pamoja na mazingira ya uchumi
Katika hotuba yake ya mwaka 1985, Nyerere alirejea kauli aliyowahi kutoa mwaka 1975 kuhusu Tanzania na ulipaji wa madeni. Alieleza kwamba uzoefu wa miaka kumi ya kushughulika na mazingira ya uchumi wa dunia ulimfanya aende zaidi ya kauli hiyo ya awali.
HATUA NA MSIMAMO
Nyerere aliendelea kutumia majukwaa ya kimataifa kueleza changamoto za madeni ya Afrika na uhusiano wake na mfumo wa uchumi wa dunia. Mwaka 1985 pia alihutubia kuhusu tatizo la madeni ya Afrika katika mazingira ya mjadala mpana wa umaskini na mahusiano kati ya nchi tajiri na maskini.
MUKTADHA WA WAKATI
Mabadiliko kutoka kauli ya mwaka 1975 kwenda msisitizo wa mwaka 1985 yanaonekana katika mazingira ya uchumi yaliyobadilika. Tanzania ilikuwa na malimbikizo ya malipo ya nje, wakati nchi nyingi za Afrika zilikuwa zikikabiliwa na matatizo makubwa ya madeni na ukuaji dhaifu wa uchumi.
MWENENDO ULIOONEKANA
Kauli ya 1985 iliweka wazi zaidi msimamo wa Nyerere kwamba tatizo la madeni ya Afrika lilihitaji kushughulikiwa katika kiwango cha kimataifa, badala ya kulichukulia kama wajibu wa kila nchi pekee bila kuangalia mazingira ya uchumi yaliyokuwa yakiizunguka.
MSINGI WA KIHISTORIA
Hotuba ya Nyerere nchini Uingereza, 1985, pamoja na kumbukumbu
za mijadala ya wakati huo kuhusu madeni ya Afrika.
MWENENDO WA MAANA
Kutoka mgogoro wa madeni wa miaka ya 1980 hadi mjadala wa deni katika Afrika ya leo
KABLA YA 1985
Mzigo unaongezeka
Tanzania na nchi nyingine za Afrika ziliingia katika miaka ya 1980 zikiwa na matatizo makubwa ya uchumi, malimbikizo ya malipo na mzigo wa madeni ya nje. Mazingira hayo ndiyo yaliyounda msingi wa mjadala ambao Nyerere aliuwasilisha London.
1985
Kauli ya London
Nyerere aliweka wazi hoja kwamba mzigo wa madeni ya Afrika ulikuwa umefikia kiwango ambacho nchi nyingi hazingeweza kuendelea kuutazama kama suala la kawaida la ulipaji wa madeni bila kuangalia gharama zake za kiuchumi na kijamii.
LEO NA KESHO
Urithi wa mjadala
Katika kusoma nukuu hii leo, hoja yake inaweza kuonekana kama sehemu ya historia ya mjadala unaoendelea kuhusu uendelevu wa madeni, nafasi ya nchi zinazoendelea katika uchumi wa dunia na namna rasilimali za taifa zinavyoweza kutumika kwa maendeleo badala ya kubeba mzigo usio endelevu.
NUKUU HII KATIKA WAKATI WA SASA
Hoja ya uwezo wa kulipa na gharama ya maendeleo
Inaposomwa leo, kauli hii inabeba maana inayozidi kumbukumbu ya mgogoro wa madeni wa miaka ya 1980. Inakumbusha kwamba tathmini ya deni la taifa haiishii katika kiasi kinachodaiwa; inahusisha pia uwezo wa uchumi kuzalisha mapato, gharama ya kulihudumia deni na nafasi ya matumizi ya serikali katika maendeleo.
Kwa historia ya Tanzania, nukuu hii pia inaonyesha namna viongozi wa nchi walivyowahi kutumia majukwaa ya kimataifa kueleza changamoto za uchumi wa nchi zinazoendelea na kutafuta mjadala mpana zaidi kuhusu mahusiano ya kifedha kati ya Afrika na mataifa yenye nguvu kiuchumi.
URITHI WA WAZO
Swali linalobaki kwa vizazi vijavyo
Uzito wa kihistoria wa nukuu hii unatokana pia na swali lililokuwa nyuma ya maneno yake: maendeleo yanawezaje kuendelea wakati nchi inakabiliwa na mzigo wa kifedha unaobana uwezo wake wa kufanya maamuzi ya maendeleo?
Kwa kizazi cha sasa na kijacho, kauli hii inabaki kuwa sehemu ya historia ya mjadala kuhusu madeni, uhuru wa kiuchumi, mahusiano ya kimataifa na wajibu wa serikali kulinda nafasi ya wananchi katika maendeleo ya taifa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii imehifadhiwa katika lugha yake ya awali ya Kiingereza ili kulinda maneno ya mtoa kauli. Tafsiri ya Kiswahili imewekwa kama msaada wa uelewa. Uchambuzi unaofuata unatenganisha maneno ya Nyerere na maelezo ya kihistoria kuhusu mazingira, matukio na mwenendo wa mjadala wa madeni wa kipindi hicho.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania
Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.
01
Julius K. Nyerere
Rais wa Kwanza wa Tanzania
›
02
Ali Hassan Mwinyi
Rais wa Pili wa Tanzania
›
03
Benjamin William Mkapa
Rais wa Tatu wa Tanzania
›
04
Jakaya Mrisho Kikwete
Rais wa Nne wa Tanzania
›
05
John Pombe Magufuli
Rais wa Tano wa Tanzania
›
06
Samia Suluhu Hassan
Rais wa Sita wa Tanzania
›
TAFUTA HAPA
NUKUU UITAKAYO
Andika neno kuu, mada au jina la Rais...
Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania
katika Maktaba ya Nukuu za Marais.
MWALIMU JULIUS K. NYERERE
KUHUSU
MWALIMU JULIUS K. NYERERE
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (1922–1999), anayeheshimiwa kama Baba wa Taifa, alikuwa mwalimu, mwanasiasa na kiongozi mkuu wa harakati za kudai uhuru wa Tanganyika. Aliongoza Tanganyika katika uhuru mwaka 1961 na mwaka 1964 akawa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Katika uongozi wake alisisitiza umoja wa Taifa, elimu, matumizi ya Kiswahili katika kujenga utambulisho wa kitaifa, Ujamaa na Kujitegemea, pamoja na mchango wa Tanzania katika harakati za ukombozi wa Afrika. Alistaafu urais mwaka 1985 na alifariki tarehe 14 Oktoba 1999, akiacha nafasi muhimu katika historia ya Tanzania na Afrika.
SOMA ZAIDI →