MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Nyerere: Kwa Nini Bidii ya Kazi Haikutosha Kuleta Ustawi wa Kiuchumi?
“
TAFSIRI YA KISWAHILI
Sisi sote tuligundua kwamba kufanya kazi kwa bidii na ustawi havikuwa sababu na matokeo; kitu fulani kilicho nje yetu kila mara kilionekana kuvunja uhusiano huo uliodhaniwa.
Mwalimu Julius K. Nyerere
ORIGINAL ENGLISH QUOTATION
Gradually we all discovered that hard work and prosperity were not cause and effect; something external to ourselves always seemed to break the reputed connection!
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
Tarehe
1979 — siku na mwezi vinahitaji uthibitisho zaidi
Mahali
Arusha, Tanzania
Tukio / Hotuba
Unity for a New Order — Mkutano wa Mawaziri wa Kundi la G-77
Muktadha wa Kauli
Majadiliano kuhusu mfumo wa uchumi wa kimataifa na maendeleo ya nchi zinazoendelea
01 / MUKTADHA WA KIHISTORIA
Swali la maendeleo katika mfumo wa uchumi uliorithiwa kutoka zama za ukoloni
Mwaka 1979, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alilihutubia
kundi la wajumbe wa nchi za Kundi la 77 (G-77) waliokutana
Arusha kujadili mabadiliko yaliyohitajika katika mfumo wa
uchumi wa kimataifa. Mjadala huo ulihusu namna nchi zinazoendelea
zingeweza kupata nafasi yenye manufaa zaidi katika biashara,
fedha na maamuzi ya kiuchumi duniani.
Hotuba ya Unity for a New Order iliwekwa katika
mazingira ya juhudi za nchi zinazoendelea kutafuta mfumo mpya
wa uchumi wa kimataifa, unaojulikana kwa Kiingereza kama
New International Economic Order (NIEO). Nchi hizo
zilikuwa zikijadili vikwazo vilivyokabili juhudi zao za
maendeleo, ikiwemo masharti ya biashara ya kimataifa, nafasi
ya taasisi za fedha na nguvu za makampuni ya kimataifa.
Nyerere alieleza kwamba nchi nyingi zilikuwa zimejifunza
kufanya kazi kwa bidii na kutafuta rasilimali kwa ajili ya
maendeleo, lakini juhudi hizo hazikuzalisha ustawi kwa kiwango
kilichotarajiwa. Kwa maelezo yake, tatizo halikuweza kueleweka
kwa kuangalia juhudi za ndani pekee bila kuchunguza pia
mazingira ya kimataifa ambamo uchumi wa nchi hizo ulifanya kazi.
Hivyo, kauli hii ilihusu zaidi ya kufanya kazi kwa bidii.
Ilikuwa sehemu ya hoja kuhusu uhusiano kati ya uzalishaji,
mapato ya nchi, masharti ya biashara na uwezo wa mataifa
maskini kunufaika na shughuli zao za kiuchumi.
02 / MAANA NA UJUMBE MKUU
Bidii ya uzalishaji haihakikishi ustawi ikiwa mazingira ya uchumi yanaweka vikwazo
Kiini cha kauli hii ni tofauti kati ya kufanya kazi na kupata
matokeo ya kiuchumi yanayolingana na juhudi zilizowekwa.
Nyerere hakusema kwamba kazi haina thamani. Hoja yake ilikuwa
kwamba uhusiano kati ya kazi na ustawi unaweza kuvurugwa na
mambo ambayo wazalishaji na nchi zinazoendelea hawawezi
kuyadhibiti kwa urahisi.
Mfano unaoonekana katika hotuba hiyo ni biashara ya kimataifa.
Nchi inaweza kuendelea kuzalisha na kuuza bidhaa zake, lakini
ikiwa mapato yanayotokana na mauzo hayatoshi kununua bidhaa
inazohitaji, ongezeko la juhudi za uzalishaji haliwezi kutafsiriwa
moja kwa moja kuwa ongezeko la uwezo wa kununua au ustawi.
Kwa hiyo, Nyerere alipanua mjadala wa maendeleo kutoka kwenye
uzalishaji wa ndani hadi kwenye masharti yanayoamua namna
bidhaa, mitaji na mapato vinavyosambaa katika uchumi wa dunia.
Katika mtazamo wake, maendeleo yalihitaji juhudi za wananchi
pamoja na mazingira ya kimataifa ambayo hayazifanyi juhudi
hizo kupoteza thamani yake.
Ujumbe huu hauondoi umuhimu wa sera za ndani, ubora wa
uzalishaji au uwajibikaji wa serikali. Unaongeza hoja kwamba
mambo hayo yanapaswa kuchunguzwa sambamba na masharti ya
biashara na fedha yanayoathiri uchumi wa nchi.
NYERERE HISTORICAL INSIGHT
Nyerere Katika Muktadha wa Zama Zake
Uchambuzi wa kauli kwa kuzingatia uchumi wa dunia, nafasi
ya nchi zinazoendelea na falsafa ya maendeleo ya Nyerere.
01
Mazingira ya Kauli
Mwaka 1979, nchi nyingi zinazoendelea zilikuwa zikikabiliwa
na changamoto za kupata mitaji, kuongeza uwezo wa uzalishaji
na kuboresha nafasi zao katika biashara ya kimataifa.
Katika mkutano wa G-77 mjini Arusha, masuala hayo
yalijadiliwa kama sehemu ya juhudi za kubadili mfumo wa
uchumi wa kimataifa.
02
Falsafa na Dhamira
Nyerere alitilia mkazo umuhimu wa kutazama maendeleo kwa
kuzingatia uhusiano kati ya juhudi za kitaifa na mazingira
ya nje. Kauli yake inaonyesha mtazamo kwamba matokeo ya
kiuchumi hayaamuliwi na bidii pekee, bali pia na masharti
ambayo wazalishaji na nchi wanakutana nayo katika soko
la kimataifa.
03
Athari na Urithi
Hotuba hii ni kumbukumbu ya msimamo wa Nyerere kuhusu
ushirikiano wa nchi zinazoendelea na hitaji la kushughulikia
tofauti za nguvu katika biashara na fedha duniani.
Inasaidia kuelewa kwa nini aliona mazungumzo ya pamoja
ya nchi hizo kuwa sehemu ya juhudi za kutafuta mazingira
bora ya maendeleo.
04
Tafakuri kwa Vizazi Vijavyo
Kauli hii inatoa msingi wa kuchunguza namna juhudi za
uzalishaji zinavyobadilika kuwa mapato, ajira na uwezo
wa kununua. Kwa vizazi vijavyo, swali muhimu ni jinsi
nchi zinavyoweza kuimarisha uzalishaji wa ndani huku
zikishiriki katika biashara ya kimataifa kwa masharti
yanayozingatia maslahi ya maendeleo yao.
03 / MTIZAMO WA KIHISTORIA
G-77 na juhudi za kujenga mfumo mpya wa uchumi wa kimataifa
Kundi la 77 lilianzishwa na nchi zinazoendelea ili kuimarisha
ushirikiano na uratibu wa misimamo yao katika masuala ya
uchumi wa kimataifa. Lengo la kuwa na sauti ya pamoja lilitokana
na changamoto ya nchi hizo kuingia katika mazungumzo ya
kimataifa zikiwa na uwezo tofauti wa kiuchumi na kisiasa
ukilinganishwa na nchi zilizoendelea kiviwanda.
Katika hotuba yake ya Arusha, Nyerere alieleza kwamba nchi
zinazoendelea zilikuwa zimejaribu kuimarisha uchumi wao kwa
juhudi za kitaifa, lakini zilikutana na vikwazo vinavyohusiana
na mfumo wa biashara na fedha wa kimataifa. Alitaja masuala
kama masharti ya biashara, nafasi ya makampuni ya kimataifa
na sera za taasisi za fedha.
Hoja yake ilihusu pia tofauti kati ya nchi zinazozalisha
malighafi na zile zenye uwezo mkubwa zaidi wa viwanda,
teknolojia na fedha. Tofauti hizo ziliibua swali la namna
nchi zinazoendelea zingeweza kuongeza thamani ya uzalishaji
wao na kupata nafasi yenye manufaa zaidi katika uchumi wa dunia.
Huu ulikuwa mjadala wa sera na uchumi wa kimataifa, si
madai kwamba juhudi za ndani hazina maana. Kauli ya Nyerere
ilisisitiza kuwa sera za ndani na mazingira ya nje zinapaswa
kuchunguzwa pamoja wakati wa kueleza kwa nini maendeleo
yanaweza kuwa ya polepole licha ya juhudi zinazowekwa.
04 / UMUHIMU KWA TANZANIA
Kutathmini maendeleo kwa kuangalia uzalishaji na thamani inayobaki nchini
Kwa Tanzania, kauli hii inatoa mtazamo wa kihistoria kuhusu
nafasi ya nchi katika uchumi wa dunia. Nchi inapouza bidhaa
zake katika masoko ya kimataifa, matokeo yake hutegemea
mambo kadhaa, yakiwemo gharama za uzalishaji, ubora wa
bidhaa, mahitaji ya soko, bei za kimataifa na gharama za
bidhaa inazoagiza kutoka nje.
Mtazamo huu unasaidia kupanua namna maendeleo yanavyotathminiwa.
Si suala la kupima kiasi cha kazi au uzalishaji pekee, bali
pia kuchunguza mapato yanayopatikana, thamani inayoongezwa
nchini, nafasi za ajira na uwezo wa wananchi kunufaika
na shughuli za kiuchumi.
Kwa mfano, katika uchambuzi wa sekta ya kilimo, ni muhimu
kutazama pamoja uzalishaji, gharama za pembejeo, upatikanaji
wa masoko, usindikaji na bei ambazo wakulima hupata.
Hata hivyo, masuala hayo ni mifano ya namna hoja ya Nyerere
inavyoweza kutumika katika uchambuzi wa sasa; si ushahidi
kwamba nukuu hii yenyewe ilisababisha sera maalumu ya kilimo.
Umuhimu wa kauli hii kwa Tanzania ni kutoa nafasi ya
kuchunguza uhusiano kati ya juhudi za wananchi, sera za
uchumi na mazingira ya biashara ya kimataifa bila
kupuuza wajibu wa taasisi za ndani katika kuboresha
uzalishaji na usimamizi wa rasilimali.
05 / KAULI KATIKA VITENDO
Juhudi za Tanzania kutafuta mabadiliko katika mfumo wa uchumi wa dunia
HATUA ILIYOTHIBITISHWA
Nyerere alihutubia mkutano wa G-77 mjini Arusha kupitia
hotuba iliyoitwa Unity for a New Order. Katika
hotuba hiyo, alijadili haja ya kubadili vipengele vya
mfumo wa uchumi wa kimataifa na umuhimu wa nchi
zinazoendelea kuratibu misimamo yao katika mazungumzo
na nchi zilizoendelea kiviwanda.
UHUSIANO NA KAULI
Uhusiano ni wa moja kwa moja katika kiwango cha hoja
na sera: hotuba inazungumzia vikwazo vya kimataifa
ambavyo, kwa mtazamo wa Nyerere, vilifanya juhudi za
maendeleo za nchi zinazoendelea zisizalishe ustawi
uliotarajiwa. Alitumia jukwaa la G-77 kueleza umuhimu
wa kushughulikia masuala hayo kupitia mazungumzo
na ushirikiano wa nchi husika.
MUKTADHA WA WAKATI
Hatua hiyo ilifanyika mwaka 1979, katika kipindi ambacho
G-77 ilikuwa ikishiriki katika mijadala ya mageuzi ya
uchumi wa kimataifa, ikiwemo biashara, fedha na nafasi
ya nchi zinazoendelea katika taasisi za kimataifa.
MATOKEO NA MIPAKA YA USHAHIDI
Hotuba inathibitisha msimamo alioutoa Nyerere na hoja
alizowasilisha kwa wajumbe. Hata hivyo, hotuba pekee
haitoshi kuthibitisha kwamba mapendekezo yote ya G-77
yalitekelezwa au kwamba hali ya kiuchumi ya nchi
zinazoendelea ilibadilika kwa sababu ya kauli hii.
Kwa hiyo, ushahidi unaopatikana hapa unathibitisha
hatua ya kueleza na kutetea msimamo wa kisera, si
utekelezaji wa kila lengo la mfumo mpya wa uchumi.
06 / MWENENDO WA MAANA
Kutoka hoja ya mwaka 1979 hadi changamoto za uchumi wa sasa
Maana ya kauli hii inaweza kuchunguzwa katika mazingira
matatu: mjadala wa uchumi wa kimataifa wa wakati huo,
namna uzalishaji unavyotafsiriwa kuwa ustawi leo na
maswali ya maendeleo kwa vizazi vijavyo.
1979
Wakati wa Kauli
Nyerere alieleza kwamba nchi zinazoendelea zilikuwa
zikikabiliwa na vikwazo vya kimuundo katika biashara
na fedha za kimataifa. Hoja yake ilikuwa kwamba
juhudi za ndani za uzalishaji zilipaswa kuangaliwa
pamoja na masharti ya uchumi wa dunia.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inaweza kutumika kuchunguza kwa nini
ongezeko la uzalishaji halimaanishi moja kwa moja
ongezeko la mapato kwa wazalishaji au ustawi kwa
wananchi. Bei za soko, gharama, teknolojia,
thamani ya bidhaa na sera za ndani ni sehemu
ya uchambuzi huo.
KESHO
Inachoakisi kwa Baadaye
Kwa vizazi vijavyo, hoja hii inaweka mbele swali
la jinsi nchi zinavyoweza kujenga uwezo wa
uzalishaji, kuongeza thamani ya bidhaa na
kushiriki katika masoko ya kimataifa bila
kutegemea kipimo cha juhudi pekee kueleza
matokeo ya maendeleo.
07 / FALSAFA YA NYERERE NYUMA YA NUKUU
Kujitegemea na kutambua uhusiano kati ya uchumi wa ndani na wa kimataifa
Falsafa ya Nyerere kuhusu maendeleo ilisisitiza nafasi ya
wananchi katika uzalishaji na umuhimu wa nchi kutumia
rasilimali zake kujenga uwezo wa maendeleo. Katika hotuba
hii, hoja hiyo inaonekana pamoja na msisitizo wa kuchunguza
mazingira ya kimataifa ambayo nchi zinazoendelea zililazimika
kufanya biashara na kutafuta mitaji.
Kauli hii haipaswi kutafsiriwa kama kukataa juhudi za
ndani au kujitegemea. Badala yake, inaonyesha kwamba
kujitegemea na kushiriki katika uchumi wa dunia vilikuwa
masuala yanayohitaji kuchunguzwa kwa pamoja. Nchi inaweza
kuongeza uzalishaji wake, lakini bado ikakabiliwa na
changamoto zinazohusiana na bei, gharama na masharti
ya biashara.
Kwa hiyo, hotuba hii inasaidia kuelewa namna Nyerere
alivyohusisha maendeleo ya taifa na masuala ya ushirikiano
wa kimataifa, badala ya kuyaona kama maeneo mawili
yasiyohusiana.
08 / FUNZO KWA VIZAZI VIJAVYO
Kupima maendeleo kwa matokeo, si kwa juhudi pekee
Funzo linalotokana na kauli hii ni umuhimu wa kuuliza
maswali mawili kwa pamoja: ni juhudi gani zinazowekwa
katika uzalishaji, na ni matokeo gani yanayopatikana
kutokana na juhudi hizo?
Kwa wakulima, wafanyabiashara na wazalishaji, uchambuzi
unaweza kuhusisha gharama, bei, thamani inayoongezwa
kwenye bidhaa na nafasi ya kupata masoko. Kwa serikali,
unahusisha ubora wa sera za uzalishaji, miundombinu,
upatikanaji wa fedha na mazingira ya biashara.
Kwa upande wa sera za kimataifa, hotuba hii inatoa
nafasi ya kutafakari namna ushirikiano wa nchi
zinazoendelea unavyoweza kuimarisha uwezo wao wa
kushiriki katika maamuzi yanayoathiri biashara na
maendeleo yao.
Haya ni maswali yanayoweza kuchunguzwa kwa kutumia
takwimu na ushahidi wa kila kipindi. Kauli ya mwaka
1979 yenyewe haitoi majibu ya moja kwa moja kwa
kila changamoto ya uchumi wa sasa.
09 / URITHI WA MAWAZO YA NYERERE
Uhusiano kati ya uzalishaji, biashara na uwezo wa nchi kujiletea maendeleo
Katika historia ya mawazo ya kiuchumi ya Nyerere,
kauli hii ni sehemu ya mjadala kuhusu uwezo wa nchi
zinazoendelea kufaidika na juhudi zao za uzalishaji.
Inatofautisha kati ya kuweka nguvu katika shughuli
za kiuchumi na kuwa na mazingira yanayowezesha juhudi
hizo kuleta matokeo yanayotarajiwa.
Urithi wake wa kimawazo unaweza kuchunguzwa kwa
kulinganisha hotuba hii na nyaraka nyingine za Nyerere
kuhusu maendeleo, kujitegemea na ushirikiano wa nchi
za Afrika na nchi zinazoendelea. Ulinganisho huo
unaweza kusaidia kuelewa mwendelezo na mabadiliko
ya hoja zake katika vipindi tofauti.
Hata hivyo, kutambua umuhimu wa kauli hii hakumaanishi
kwamba maelezo yake kuhusu uchumi wa dunia yanapaswa
kuchukuliwa kama hitimisho lisilohitaji uchunguzi.
Masuala ya biashara, uzalishaji na ustawi yanaweza
kutathminiwa kwa kutumia ushahidi wa kihistoria na
takwimu za kiuchumi za kila kipindi.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii imetokana na hotuba ya Mwalimu Julius K.
Nyerere, Unity for a New Order, iliyotolewa
Arusha mwaka 1979 katika muktadha wa mkutano wa G-77.
Nukuu ya Kiingereza imehifadhiwa kwa kufuata maandishi
yaliyomo katika chanzo cha msingi; maandishi ya
Kiswahili ni tafsiri ya maana yake.
Taarifa ya tarehe 12 Februari 1979 haijawekwa kama
tarehe iliyothibitishwa kwa sababu haikuthibitishwa
katika sehemu ya chanzo iliyokaguliwa. Mwaka, mahali
na jina la hotuba vinaungwa mkono na chanzo cha
Mwalimu Julius Nyerere Foundation.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania ni hifadhi huru ya
kumbukumbu na uchambuzi wa kihistoria; si chombo rasmi
cha Serikali au Ikulu.
MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA
↗
