Mwalimu Julius K. Nyerere
Tarehe
1985
Mahali
Dar es Salaam, Tanzania
Tukio / Mazungumzo
Mazungumzo / hotuba kwa wazee wa Dar es Salaam
MUKTADHA
Kumbukumbu ya mwanzo wa harakati za kujitawala
Kauli hii ilitolewa mwaka 1985 wakati Mwalimu Julius K.
Nyerere akirejea katika historia ya harakati za kudai
kujitawala kwa Tanganyika. Aliposema kwamba “kazi yetu ya
kwanza” ilikuwa kuwaambia watu kwamba uwezekano wa
kujitawala upo, alikuwa akikumbuka changamoto ya awali
iliyokuwapo katika harakati hizo: kuwafanya wananchi
waamini kwamba Tanganyika ingeweza kujiendesha yenyewe
baada ya utawala wa kikoloni.
Kwa hiyo, nukuu hii haielezi tu lengo la kisiasa la kupata
uhuru. Inaeleza pia upande wa kujenga imani ya wananchi,
uhamasishaji wa kisiasa na kuandaa jamii kifikra kwa
uwezekano wa kujitawala.
MAANA NA UJUMBE MKUU
Kabla ya kujitawala, wananchi walihitaji kuamini kwamba wanaweza
Kiini cha kauli hii ni kwamba ukombozi wa kisiasa haukuanzia
kwenye mabadiliko ya kikatiba pekee. Ulianza pia kwa kujenga
uelewa kwamba wananchi waliokuwa chini ya utawala wa kikoloni
walikuwa na uwezo wa kujiamulia mustakabali wao.
Nyerere anaonyesha kwamba katika hatua za mwanzo za harakati,
kazi ya uongozi ilikuwa pamoja na kuhamasisha wananchi,
kueleza maana ya kujitawala na kuvunja dhana kwamba utawala
wa nchi ulikuwa jambo ambalo lingeweza kufanywa na wengine
pekee.
MTIZAMO WA KIHISTORIA
Kutoka kwenye imani ya kujitawala hadi uhuru wa Tanganyika
Kauli hii ya mwaka 1985 inaeleweka vizuri zaidi inapowekwa
pamoja na historia ya harakati za kisiasa zilizotangulia
uhuru wa Tanganyika. Mwalimu Nyerere na wenzake walihusika
katika mchakato wa kuhamasisha wananchi kuhusu madai ya
kujitawala, ambao uliendelea kupitia ujenzi wa harakati za
kitaifa na kisiasa katika miaka ya 1950.
Kuundwa kwa Tanganyika African National Union (TANU) mwaka
1954 kulitoa msingi muhimu wa harakati za kisiasa zilizolenga
kujitawala. Hatimaye Tanganyika ilipata uhuru tarehe
9 Desemba 1961. Kwa mtazamo huo, kumbukumbu ya Nyerere ya
mwaka 1985 inaangalia nyuma kwenye safari ambayo ilianza
kabla ya uhuru na kuhitaji kujenga imani ya wananchi kwamba
kujitawala kulikuwa jambo linalowezekana.
UMUHIMU KWA TAIFA
Uhuru kama mchakato wa kujenga uwezo wa taifa kujitawala
Nukuu hii ni muhimu katika kuelewa kwamba historia ya uhuru
wa Tanganyika haikuwa tu historia ya tarehe ya kupata uhuru.
Pia ilikuwa historia ya kujenga uelewa wa kisiasa, mshikamano
na imani kwamba wananchi wangeweza kushiriki katika
kuendesha nchi yao.
Kwa Maktaba ya Nukuu za Marais, kauli hii inatoa dirisha la
kuelewa upande mmoja muhimu wa uongozi wa Nyerere:
umuhimu wa kuanza mabadiliko kwa kubadilisha namna wananchi
wanavyoitazama nafasi yao katika mustakabali wa taifa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu iliyo hapo juu imehifadhiwa kama kauli ya Mwalimu
Julius K. Nyerere katika kumbukumbu yake ya harakati za
kujitawala. Maelezo yanayofuata ni uchambuzi wa Maktaba
unaotenganisha maneno ya mtoa kauli na tafsiri ya kihistoria.
Uhusiano kati ya nukuu na matendo umejengwa kwa kuangalia
matukio yaliyotangulia kauli hiyo, kwa kuwa Nyerere alikuwa
akizungumza kwa mtazamo wa kumbukumbu ya historia.