MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS

Nyerere: Kujitawala Kuliwahi Kuanza kwa Kujenga Imani ya Taifa

Mwalimu Julius K. Nyerere
Kazi yetu ya kwanza ilikuwa kuwaambia watu kwamba uwezekano wa kujitawala upo.
Mwalimu Julius K. Nyerere
Tarehe 1985 Mahali Dar es Salaam, Tanzania Tukio / Mazungumzo Mazungumzo / hotuba kwa wazee wa Dar es Salaam
MUKTADHA

Kumbukumbu ya mwanzo wa harakati za kujitawala

Kauli hii ilitolewa mwaka 1985 wakati Mwalimu Julius K. Nyerere akirejea katika historia ya harakati za kudai kujitawala kwa Tanganyika. Aliposema kwamba “kazi yetu ya kwanza” ilikuwa kuwaambia watu kwamba uwezekano wa kujitawala upo, alikuwa akikumbuka changamoto ya awali iliyokuwapo katika harakati hizo: kuwafanya wananchi waamini kwamba Tanganyika ingeweza kujiendesha yenyewe baada ya utawala wa kikoloni.

Kwa hiyo, nukuu hii haielezi tu lengo la kisiasa la kupata uhuru. Inaeleza pia upande wa kujenga imani ya wananchi, uhamasishaji wa kisiasa na kuandaa jamii kifikra kwa uwezekano wa kujitawala.

MAANA NA UJUMBE MKUU

Kabla ya kujitawala, wananchi walihitaji kuamini kwamba wanaweza

Kiini cha kauli hii ni kwamba ukombozi wa kisiasa haukuanzia kwenye mabadiliko ya kikatiba pekee. Ulianza pia kwa kujenga uelewa kwamba wananchi waliokuwa chini ya utawala wa kikoloni walikuwa na uwezo wa kujiamulia mustakabali wao.

Nyerere anaonyesha kwamba katika hatua za mwanzo za harakati, kazi ya uongozi ilikuwa pamoja na kuhamasisha wananchi, kueleza maana ya kujitawala na kuvunja dhana kwamba utawala wa nchi ulikuwa jambo ambalo lingeweza kufanywa na wengine pekee.

MTIZAMO WA KIHISTORIA

Kutoka kwenye imani ya kujitawala hadi uhuru wa Tanganyika

Kauli hii ya mwaka 1985 inaeleweka vizuri zaidi inapowekwa pamoja na historia ya harakati za kisiasa zilizotangulia uhuru wa Tanganyika. Mwalimu Nyerere na wenzake walihusika katika mchakato wa kuhamasisha wananchi kuhusu madai ya kujitawala, ambao uliendelea kupitia ujenzi wa harakati za kitaifa na kisiasa katika miaka ya 1950.

Kuundwa kwa Tanganyika African National Union (TANU) mwaka 1954 kulitoa msingi muhimu wa harakati za kisiasa zilizolenga kujitawala. Hatimaye Tanganyika ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961. Kwa mtazamo huo, kumbukumbu ya Nyerere ya mwaka 1985 inaangalia nyuma kwenye safari ambayo ilianza kabla ya uhuru na kuhitaji kujenga imani ya wananchi kwamba kujitawala kulikuwa jambo linalowezekana.

UMUHIMU KWA TAIFA

Uhuru kama mchakato wa kujenga uwezo wa taifa kujitawala

Nukuu hii ni muhimu katika kuelewa kwamba historia ya uhuru wa Tanganyika haikuwa tu historia ya tarehe ya kupata uhuru. Pia ilikuwa historia ya kujenga uelewa wa kisiasa, mshikamano na imani kwamba wananchi wangeweza kushiriki katika kuendesha nchi yao.

Kwa Maktaba ya Nukuu za Marais, kauli hii inatoa dirisha la kuelewa upande mmoja muhimu wa uongozi wa Nyerere: umuhimu wa kuanza mabadiliko kwa kubadilisha namna wananchi wanavyoitazama nafasi yao katika mustakabali wa taifa.

KAULI KATIKA VITENDO

Wazo la kujitawala lilivyohusishwa na hatua za harakati za uhuru

Kwa kuwa nukuu hii ni kumbukumbu ya mwaka 1985 kuhusu harakati za awali, uhusiano wake na matendo unaonekana zaidi kwa kucheza nyuma katika historia ya Tanganyika kuliko kutafuta utekelezaji wa kauli hiyo mwaka 1985.

HATUA YA KIHISTORIA 1954–1961

Ujenzi wa harakati za kisiasa kuelekea kujitawala

Mwaka 1954, Nyerere alikuwa miongoni mwa viongozi wakuu waliohusika katika kuanzishwa kwa Tanganyika African National Union (TANU), chama kilichokuwa chombo muhimu katika harakati za kisiasa za kudai kujitawala.

UHUSIANO NA KAULI

Uhusiano wa kihistoria unaonekana katika jambo moja kuu: wazo la kujitawala halikubaki katika maelezo ya kinadharia. Liliambatana na ujenzi wa harakati za kisiasa zilizohamasisha wananchi kushiriki katika madai ya kujitawala. Hata hivyo, nukuu ya 1985 haipaswi kuwasilishwa kana kwamba ndiyo iliyokuwa chanzo cha kuanzishwa kwa TANU; TANU ilianzishwa miongo kadhaa kabla ya kauli hii kutolewa.

MUKTADHA WA WAKATI

Hatua hiyo ilitokea katika kipindi ambacho madai ya kujitawala Tanganyika yalikuwa yakikua na harakati za kisiasa zilikuwa zikijenga uungwaji mkono wa wananchi. Mchakato huo uliendelea kupitia mazungumzo na mamlaka za kikoloni hadi Tanganyika ilipopata uhuru mwaka 1961.

MATOKEO YANAYOWEZA KUTHIBITISHWA

Tanganyika ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961, huku Nyerere akiwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Tanganyika huru na baadaye kuwa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Tanganyika.

MSINGI WA KIHISTORIA Historia ya harakati za uhuru wa Tanganyika, kuanzishwa kwa TANU mwaka 1954 na uhuru wa Tanganyika mwaka 1961.
MWENENDO WA MAANA

Kutoka kwenye wazo la kujitawala hadi urithi wa taifa

KABLA YA UHURU

Wakati wa Harakati

Katika miaka ya kabla ya uhuru, changamoto haikuwa kutaja tu hitaji la kujitawala, bali kuwashawishi wananchi kwamba walikuwa na uwezo wa kuunda na kuendesha taifa lao.

1985

Kumbukumbu ya Nyerere

Nyerere aliporejea kwenye historia hiyo mwaka 1985, aliangazia kazi ya mwanzo ya harakati: kujenga imani kwamba kujitawala kulikuwa jambo linalowezekana. Hii ilikuwa tafakuri ya safari iliyokuwa tayari imepita kutoka kwenye madai hadi kwenye uhuru.

LEO NA KESHO

Urithi wa Kujitawala

Kwa vizazi vya sasa na vijavyo, kauli hii inaweza kusomwa kama somo kuhusu wajibu wa wananchi kujenga uwezo wa taifa, kujiamini katika kutatua changamoto zake na kutambua kwamba kujitawala si tukio la siku moja, bali ni mchakato unaoendelea.

UFAFANUZI WA MAKTABA

Nukuu iliyo hapo juu imehifadhiwa kama kauli ya Mwalimu Julius K. Nyerere katika kumbukumbu yake ya harakati za kujitawala. Maelezo yanayofuata ni uchambuzi wa Maktaba unaotenganisha maneno ya mtoa kauli na tafsiri ya kihistoria. Uhusiano kati ya nukuu na matendo umejengwa kwa kuangalia matukio yaliyotangulia kauli hiyo, kwa kuwa Nyerere alikuwa akizungumza kwa mtazamo wa kumbukumbu ya historia.

Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania

Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.

TAFUTA HAPA
NUKUU UITAKAYO
Andika neno kuu, mada au jina la Rais... Tafuta
Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania
katika Maktaba ya Nukuu za Marais.
MAKTABA YA NUKUU
JULIUS K. NYERERE
Inapakia...
Mwalimu Julius K. Nyerere
MWALIMU JULIUS K. NYERERE
KUHUSU

MWALIMU JULIUS K. NYERERE

Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (1922–1999) alikuwa mwalimu, mwanasiasa na Rais wa kwanza wa Tanzania. Aliongoza Tanganyika katika uhuru mwaka 1961 na kuwa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwaka 1964. Katika uongozi wake alisisitiza umoja wa Taifa, elimu, Kiswahili, Ujamaa na Kujitegemea, pamoja na mchango wa Tanzania katika ukombozi wa Afrika. Alistaafu urais mwaka 1985 na alifariki tarehe 14 Oktoba 1999.

SOMA ZAIDI