MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS
Nyerere: Umasikini Ni Adui Mkuu wa Tanganyika Huru
“
NUKUU
Adui yetu mkubwa ni umasikini.
Mwalimu Julius K. Nyerere
Mwalimu Julius Kambarage Nyerere
Cheo Wakati Huo
Waziri Mkuu wa Tanganyika
Mwaka
1961 — kipindi cha mwanzo cha uhuru
Tukio / Hotuba
Kauli inayohusishwa na hotuba za Nyerere katika kipindi cha mwanzo cha kujitawala
Mahali
Tanganyika
CHANZO NA MAREJEO YA KIHISTORIA
Kauli hii imehusishwa na hotuba za Nyerere katika kipindi cha
mwanzo cha uhuru wa Tanganyika. Hata hivyo, nakala ya msingi
inayothibitisha maneno haya pamoja na tarehe na tukio mahususi
haijaainishwa hapa. Kwa hiyo, maelezo ya kihistoria yanatenganishwa
na uthibitisho wa mwisho wa nukuu.
Rejea ya kihistoria: The Plea to the Poor, 1977 — Julius Nyerere
↗
01 / MUKTADHA WA KIHISTORIA
Changamoto za maendeleo baada ya uhuru wa Tanganyika
Tanganyika ilipata uhuru tarehe 9 Desemba 1961, ikiwa na jukumu
la kujenga taasisi za taifa jipya na kuboresha maisha ya wananchi
wake. Uhuru wa kisiasa ulikuwa hatua muhimu, lakini haukuondoa
moja kwa moja matatizo ya kiuchumi na kijamii yaliyokuwepo.
Katika kipindi hicho, upatikanaji wa elimu, huduma za afya,
uzalishaji wa kilimo na uwezo wa wananchi kujipatia kipato
vilikuwa miongoni mwa masuala muhimu kwa maendeleo. Serikali
mpya ilikabiliwa na jukumu la kupanua huduma na fursa katika
mazingira yenye rasilimali na uwezo mdogo wa kiuchumi.
Kauli inayohusishwa na Nyerere kuhusu umasikini inapaswa
kueleweka katika mazingira hayo. Inasisitiza kwamba kupata
uhuru wa kisiasa kulihitaji kufuatiwa na juhudi za kuboresha
hali ya maisha ya wananchi. Hata hivyo, ili kubainisha
mazingira halisi ambayo sentensi hii ilitamkwa, ni muhimu
kulinganisha maneno yake na nakala ya hotuba ya msingi.
02 / MAANA NA UJUMBE MKUU
Uhuru wa taifa na jukumu la kupunguza umasikini
Kauli hii inaweka umasikini katika nafasi ya tatizo linalohitaji
juhudi za makusudi za taifa. Neno “adui” linatumiwa
kuonyesha uzito wa changamoto hiyo: si jambo linalopaswa
kuachwa pembeni wakati nchi inajenga mustakabali wake.
Ujumbe wake mkuu ni kwamba uhuru wa kisiasa na maendeleo ya
maisha ya wananchi ni mambo yanayohusiana, ingawa si kitu
kimoja. Taifa linaweza kujitawala, lakini bado likahitaji
kushughulikia vikwazo vinavyozuia wananchi kupata elimu,
huduma za afya, uzalishaji wenye tija na fursa za kiuchumi.
Kauli hii haielezi yenyewe njia zote za kuondoa umasikini.
Inatambua ukubwa wa tatizo na kuweka msisitizo katika
umuhimu wake. Masuala ya sera, rasilimali, uwezo wa taasisi
na ushiriki wa wananchi yanahitaji kuchunguzwa tofauti ili
kutathmini namna tatizo hilo lilivyoshughulikiwa.
NYERERE HISTORICAL INSIGHT
Nyerere Katika Muktadha wa Zama Zake
Umasikini katika miaka ya mwanzo ya uhuru, falsafa ya maendeleo
na nafasi ya kauli hii katika kuelewa changamoto za taifa jipya.
01
Mazingira ya Kauli
Tanganyika ilianza kujitawala mwaka 1961 ikiwa na jukumu
la kujenga huduma za umma na kupanua fursa za maendeleo.
Uhuru uliweka mamlaka ya kisiasa mikononi mwa taifa,
lakini changamoto za kiuchumi zilihitaji muda, rasilimali
na mipango ya muda mrefu.
02
Falsafa na Dhamira
Kauli hii inaweka mbele wazo kwamba maendeleo ya taifa
yanapaswa kuhusishwa na hali halisi ya maisha ya wananchi.
Hata hivyo, falsafa pana ya Nyerere kuhusu maendeleo
inapaswa kuchunguzwa kwa kutumia hotuba, maandishi na
sera zake, badala ya kuhitimisha kila kipengele chake
kutokana na sentensi hii pekee.
03
Athari na Urithi
Kauli hii inatoa njia ya kuelewa kwa nini kupunguza
umasikini kulikuwa suala muhimu katika mjadala wa
maendeleo baada ya uhuru. Ili kupima matokeo ya sera
zilizofuata, ni lazima kuchunguza ushahidi wa huduma,
uzalishaji, kipato na hali ya maisha katika vipindi
husika, bila kudhani kuwa kauli yenyewe ilizalisha
matokeo hayo.
04
Tafakuri kwa Vizazi Vijavyo
Kauli hii inafungua swali linaloweza kuchunguzwa katika
kila kipindi: ni kwa kiwango gani maendeleo ya taifa
yanaboresha maisha ya wananchi? Jibu linahitaji ushahidi
kuhusu huduma, fursa, uzalishaji na hali ya maisha,
badala ya kutegemea kauli za kisiasa pekee.
03 / MTIZAMO WA KIHISTORIA
Kutoka uhuru wa kisiasa hadi changamoto za maendeleo
Uhuru wa Tanganyika ulifungua kipindi kipya cha kupanga
vipaumbele vya taifa na kuendeleza taasisi za umma.
Changamoto haikuwa tu kuendesha serikali ya taifa huru,
bali pia kupanua huduma na kujenga uwezo wa wananchi
kushiriki katika maendeleo ya nchi.
Umasikini haukuwa tatizo lenye chanzo kimoja. Ulihusu
masuala yaliyohusiana, yakiwemo uwezo wa uzalishaji,
upatikanaji wa elimu, huduma za afya, miundombinu na
nafasi za wananchi katika uchumi. Kwa sababu hiyo,
kutathmini mapambano dhidi ya umasikini kunahitaji
kuangalia hatua mbalimbali za kiuchumi na kijamii
pamoja na matokeo yake.
Katika muktadha huu, kauli ya Nyerere inaweka uzito
katika tatizo lenyewe. Hata hivyo, historia ya hatua
zilizochukuliwa baada ya uhuru inapaswa kusimuliwa
kwa kutumia nyaraka na ushahidi wa kila sera au
kipindi, badala ya kuunganisha kila hatua na nukuu
hii bila uthibitisho.
04 / UMUHIMU KWA TANZANIA
Kupima maendeleo kwa hali ya maisha ya wananchi
Umuhimu wa kauli hii katika historia ya Tanzania unatokana
na swali linalowekwa mbele: uhuru wa taifa unatafsiriwaje
katika maisha ya watu? Swali hilo linaunganisha historia
ya kujitawala na juhudi za kupanua fursa za kiuchumi
na kijamii.
Kwa Tanzania ya sasa, kauli hii inaweza kutumiwa kutafakari
namna maendeleo yanavyopimwa. Ukuaji wa uchumi ni kipimo
kimoja, lakini tathmini pana pia huzingatia ajira, kipato,
upatikanaji wa huduma, tija na tofauti za fursa kati ya
wananchi na maeneo mbalimbali.
Hii haimaanishi kuwa mazingira ya sasa yanafanana moja
kwa moja na yale ya mwaka 1961. Badala yake, kauli hiyo
inatoa msingi wa kulinganisha vipaumbele vya maendeleo
katika vipindi tofauti, huku kila kipindi kikichunguzwa
kwa mazingira na ushahidi wake.
05 / KAULI KATIKA VITENDO
Juhudi za maendeleo na kupanua fursa baada ya uhuru
Historia ya uongozi wa Nyerere inajumuisha sera na mipango
iliyolenga kushughulikia maendeleo ya wananchi. Hata hivyo,
ili kuonyesha uhusiano wake na nukuu hii kwa usahihi,
ni muhimu kutenganisha msimamo wa jumla kuhusu umasikini
na ushahidi wa hatua mahususi zilizochukuliwa.
HATUA YA KIHISTORIA
Nyerere alieleza mawazo yake kuhusu umasikini na uhusiano
kati ya maendeleo ya taifa na hali ya maisha ya wananchi
katika maandishi na hotuba mbalimbali. Kwa mfano,
hotuba yake The Plea to the Poor ya mwaka 1977
ilijadili umasikini na uhusiano wa kiuchumi kati ya
nchi tajiri na nchi maskini.
UHUSIANO NA KAULI
Hotuba hiyo ya mwaka 1977 inaonyesha kuwa umasikini
uliendelea kuwa mada ya Nyerere katika miaka iliyofuata
uhuru. Huu ni ushahidi wa kuendelea kujadili suala hilo;
si uthibitisho kwamba hotuba ya mwaka 1961 ndiyo
iliyosababisha msimamo au hatua zote zilizofuata.
MATOKEO NA MIPAKA YA USHAHIDI
Hotuba ya mwaka 1977 inaweza kutumika kuelewa namna
Nyerere alivyojadili umasikini katika mazingira ya
kimataifa. Hata hivyo, haiwezi peke yake kuthibitisha
matokeo ya sera za ndani za Tanzania. Tathmini ya
matokeo hayo inahitaji takwimu, nyaraka za serikali
na tafiti za kihistoria zinazohusu kila hatua.
06 / MWENENDO WA MAANA
Kutoka mwaka 1961 hadi tafakuri ya leo na kesho
Maana ya kauli hii inaweza kuchunguzwa katika mazingira
ya uhuru, mijadala ya maendeleo ya sasa na namna historia
inavyohifadhiwa kwa vizazi vijavyo.
1961
Wakati wa Uhuru
Tanganyika ilianza kujitawala na kukabili jukumu la
kujenga taasisi za taifa na kuboresha huduma na fursa
za wananchi. Kupunguza umasikini kulikuwa sehemu ya
changamoto pana za maendeleo katika kipindi hicho.
LEO
Umuhimu Wake Sasa
Kauli hii inaweza kuchochea tathmini ya namna ukuaji
wa uchumi unavyohusiana na kipato, ajira, elimu,
afya na upatikanaji wa huduma. Tathmini hiyo inapaswa
kutumia takwimu za sasa badala ya kudhani kuwa
mazingira ya leo ni sawa na yale ya Tanganyika huru.
KESHO
Inachoakisi kwa Baadaye
Kwa vizazi vijavyo, kauli hii inaweza kuwa sehemu ya
mjadala kuhusu namna taifa linavyoweka vipaumbele vya
maendeleo na kupima matokeo yake. Nyaraka za msingi
na takwimu zinazohifadhiwa zitasaidia kuelewa kwa
usahihi zaidi changamoto na hatua zilizochukuliwa
katika kila kipindi.
07 / URITHI WA MAWAZO YA NYERERE
Maendeleo ya taifa na ustawi wa wananchi
Katika historia ya mawazo ya Nyerere kuhusu maendeleo,
masuala ya umasikini, elimu, afya na uwezo wa wananchi
kushiriki katika shughuli za kiuchumi yalijadiliwa katika
nyakati mbalimbali. Maandishi yake kuhusu umasikini,
yakiwemo ya mwaka 1977, yanatoa nyenzo ya kuchunguza
namna alivyolielewa tatizo hilo katika muktadha wa
Tanzania na uchumi wa dunia.
Urithi wa mawazo hayo unapaswa kuchunguzwa kwa kuzingatia
maandishi yake, sera zilizotekelezwa, mazingira ya
kiuchumi na matokeo yaliyorekodiwa. Njia hiyo inaruhusu
kutofautisha kati ya kile alichokisema, alichopendekeza
na hatua zilizotekelezwa katika kipindi chake.
08 / FUNZO KWA VIZAZI VIJAVYO
Kutambua tatizo na kupima hatua zinazochukuliwa
Kauli hii inaweka mbele umuhimu wa kutambua umasikini
kama changamoto inayohitaji kushughulikiwa kwa vitendo.
Hata hivyo, kutambua tatizo ni mwanzo tu; kuelewa
matokeo kunahitaji kuchunguza hatua zilizochukuliwa,
rasilimali zilizotumika na mabadiliko yaliyopatikana.
Kwa viongozi, watafiti na wananchi, funzo linaloweza
kuchunguzwa ni umuhimu wa kuunganisha malengo ya
maendeleo na ushahidi wa matokeo yake. Historia
inakuwa na maana zaidi pale ambapo kauli, maamuzi,
utekelezaji na matokeo vinachunguzwa kila kimoja
kwa ushahidi unaokifaa.
UFAFANUZI WA MAKTABA
Nukuu hii inahusishwa na msisitizo wa Mwalimu Julius
Kambarage Nyerere kuhusu umasikini katika kipindi cha
mwanzo cha uhuru wa Tanganyika. Kwa kuwa nakala ya
msingi inayothibitisha maneno halisi, tarehe na tukio
mahususi haijaainishwa hapa, taarifa hizo zinapaswa
kulinganishwa na kumbukumbu za hotuba kabla ya
kuchukuliwa kuwa zimethibitishwa kikamilifu.
Marejeo ya Nyerere kuhusu umasikini katika miaka
iliyofuata yanaweza kusaidia kuelewa mwendelezo wa
mada hiyo katika mawazo yake, lakini si mbadala wa
chanzo cha msingi cha nukuu ya mwaka 1961.
Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania ni hifadhi huru
ya kumbukumbu na uchambuzi wa kihistoria; si chombo
rasmi cha Serikali au Ikulu.
MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS TANZANIA
↗
