MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS

Nyerere: Umoja wa Afrika Haupaswi Kubaki Katika Maneno

Mwalimu Julius K. Nyerere
“
Kinachotakiwa sasa si mahubiri zaidi kuhusu umoja, bali kuuweka umoja huo katika vitendo.
Mwalimu Julius K. Nyerere
Mwandishi Julius K. Nyerere Kitabu Freedom and Unity Mwaka 1966 Ukurasa 300
MUKTADHA

Changamoto haikuwa tena kuhubiri umoja, bali kuujenga

Kauli hii inatokana na mjadala mpana wa Nyerere kuhusu Umoja wa Afrika. Kufikia miaka ya katikati ya 1960, wazo la umoja wa bara lilikuwa tayari limekubalika kwa kiwango kikubwa katika lugha ya kisiasa ya viongozi wa Afrika. Changamoto ambayo Nyerere aliiona haikuwa tena kuwashawishi Waafrika kwamba umoja ulikuwa jambo jema, bali namna ya kugeuza dhamira hiyo kuwa ushirikiano, taasisi na hatua halisi.

Hivyo, tofauti aliyoiweka hapa ni kati ya kukubaliana na wazo la umoja na kulitekeleza. Kwa mtazamo huo, thamani ya umoja haikupaswa kupimwa kwa ukubwa wa hotuba zinazouunga mkono, bali kwa hatua ambazo nchi za Afrika zilikuwa tayari kuchukua pamoja.

MAANA NA UJUMBE MKUU

Umoja hupata maana unapogeuzwa kuwa vitendo

Kiini cha nukuu hii ni wajibu wa kuhamisha umoja kutoka katika kiwango cha kauli na kuupeleka katika kiwango cha utekelezaji. Nyerere hakutosheka na viongozi kutangaza kwamba wanaamini Umoja wa Afrika. Aliona umuhimu wa mataifa kushirikiana katika uchumi, biashara, taasisi, masuala ya kisiasa na changamoto zinazohitaji hatua za pamoja.

Hii ndiyo sababu kauli hiyo ina uzito mkubwa katika falsafa yake ya Pan-Africanism: umoja si hisia pekee ya kuwa Waafrika, bali ni jukumu linalohitaji maamuzi, taasisi, uvumilivu na utayari wa mataifa kufanya kazi pamoja.

KAULI KATIKA VITENDO

Kutoka wazo la umoja hadi hatua za kisiasa na kitaasisi

01

Muungano wa Tanganyika na Zanzibar

Hatua: Tarehe 22 Aprili 1964, Julius Nyerere na Abeid Amani Karume walitia saini Hati za Muungano. Tarehe 26 Aprili 1964, Tanganyika na Zanzibar ziliungana na kuunda dola moja, ambayo baadaye ikawa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Uhusiano na kauli: Huu ni mfano wenye nguvu wa wazo la umoja kuhamishwa kutoka katika mjadala wa kisiasa kwenda katika muundo halisi wa dola. Hati za Muungano zenyewe zilieleza dhamira ya kuimarisha uhusiano wa pande hizo mbili pamoja na kuendeleza umoja wa watu wa Afrika.

Muktadha wa wakati: Muungano ulifanyika katika kipindi ambacho mjadala wa Pan-Africanism na namna ya kuunganisha mataifa mapya ya Afrika ulikuwa mkubwa. Serikali ya Tanzania inaeleza pia kuwa azma ya Umoja wa Afrika, ikiwemo wazo la kuanzia katika mashirikisho ya kikanda, ilikuwa miongoni mwa sababu zilizohusishwa na Muungano.

Matokeo: Muungano uliunda dola moja yenye Serikali ya Muungano, huku Zanzibar ikiendelea kuwa na mamlaka yake katika mambo yasiyo ya Muungano. Muundo huo wa Muungano umeendelea kuwepo tangu 1964.

02

Kujenga Umoja kupitia OAU

Hatua: Nyerere alikuwa miongoni mwa viongozi wa Afrika walioshiriki katika kuanzishwa kwa Organization of African Unity (OAU) mwaka 1963. Tanzania ikawa mwanachama mwanzilishi wa taasisi hiyo ya bara.

Uhusiano na kauli: OAU ilitoa mfumo wa kitaasisi ambao mataifa huru ya Afrika yangeweza kushirikiana badala ya kuishia kuzungumzia tu dhana ya Umoja wa Afrika. Nyerere mwenyewe baadaye alisisitiza kwamba OAU ilipaswa kuungwa mkono, kuimarishwa na roho ya Mkataba wake kuonekana katika hatua chanya.

Matokeo: OAU iliweka jukwaa la pamoja la mataifa ya Afrika katika masuala ya umoja, mshikamano na ukombozi wa bara. Ndani ya mfumo huo pia iliundwa Kamati ya Ukombozi wa Afrika, ambayo makao yake yaliwekwa Dar es Salaam.

03

Tanzania kuwa kitovu cha juhudi za ukombozi wa Afrika

Hatua: Katika kipindi cha Nyerere, Tanzania iliunga mkono juhudi za pamoja za ukombozi wa maeneo ya Afrika yaliyokuwa bado chini ya ukoloni na tawala za wachache. Dar es Salaam ilikuwa makao ya Kamati ya Ukombozi ya OAU.

Uhusiano na kauli: Hapa umoja uliingia katika eneo la wajibu wa pamoja. Badala ya uhuru wa Tanzania kutazamwa kama mwisho wa jukumu lake, nchi ilishiriki katika mfumo wa Kiafrika uliolenga kusaidia harakati za ukombozi katika maeneo mengine ya bara.

Ushahidi wa wakati huo: Maazimio ya OAU ya mwaka 1965 yaliishukuru Serikali, Rais na wananchi wa Tanzania kwa msaada waliokuwa wameipatia Kamati ya Ukombozi. Huu ni ushahidi wa wakati huo kwamba ushiriki wa Tanzania haukubaki katika kauli pekee.

Tahadhari ya kihistoria: Hatua hizi hazimaanishi kwamba kila lengo la Nyerere kuhusu Umoja wa Afrika lilifikiwa. Muungano wa Tanganyika na Zanzibar ulikuwa muungano wa nchi mbili, wakati OAU iliendelea kuwa jumuiya ya mataifa huru badala ya serikali moja ya Afrika. Umuhimu wake hapa ni kwamba zinaonyesha hatua halisi zinazohusiana kwa karibu na msimamo wake kwamba umoja ulipaswa kuonekana katika vitendo.
MTAZAMO WA KIHISTORIA

Pan-Africanism ilipokutana na uhalisia wa mataifa mapya

Nukuu hii inaeleweka vizuri zaidi katika mazingira ya Afrika ya miaka ya 1960. Mataifa mengi yalikuwa yamepata au yalikuwa yakipigania uhuru, lakini kila taifa jipya lilikuwa pia likijenga serikali, uchumi na taasisi zake.

Hapo ndipo Nyerere alipoona changamoto: mataifa yalitaka kulinda mamlaka yao mapya ya kitaifa huku wakati huo huo yakitangaza dhamira ya Umoja wa Afrika. Katika maandishi yake ya mwaka 1966 kuhusu changamoto ya Pan-Africanism, alikiri wazi ugumu huo na kusisitiza haja ya kuendeleza ushirikiano wa kiuchumi, biashara na taasisi za pamoja kadiri ilivyowezekana.

UMUHIMU KWA TAIFA

Kauli inayosaidia kuelewa nafasi ya Tanzania katika fikra za Umoja wa Afrika

Nukuu hii ni muhimu katika historia ya Tanzania kwa sababu inaunganisha fikra za Nyerere kuhusu taifa na mtazamo wake mpana kuhusu Afrika. Tanzania haikujengwa tu kama taifa lililojitenga na mazingira yake ya kikanda na bara; katika kipindi cha Nyerere, masuala ya Umoja wa Afrika, ukombozi na ushirikiano wa nchi za Afrika yalikuwa sehemu muhimu ya sera yake ya nje.

Kwa hiyo, nukuu hii inasaidia kuelewa kwa nini Muungano, OAU na ushiriki wa Tanzania katika harakati za ukombozi wa Afrika vina nafasi kubwa katika historia ya uongozi wa Nyerere.

MWENENDO WA MAANA

Kutoka wazo la umoja hadi wajibu wa kulitekeleza

1966

Wakati wa Kauli

Changamoto kubwa haikuwa tena kutangaza kwamba Umoja wa Afrika ulikuwa muhimu. Nyerere alikuwa akisisitiza haja ya mataifa kuanza kuonyesha dhamira hiyo kupitia ushirikiano na hatua halisi.

LEO

Umuhimu Wake Sasa

Kauli hii bado inaweza kutumika kama kipimo cha tofauti kati ya dhamira na utekelezaji: taasisi na makubaliano ya ushirikiano hupata maana pale yanapozaa hatua zinazotekelezeka na manufaa yanayoonekana kwa wananchi.

KESHO

Inachoakisi kwa Baadaye

Kwa vizazi vijavyo, ujumbe wake unaweka swali la kudumu: je, mataifa yataishia kutangaza mshikamano, au yataunda taasisi, mifumo na maamuzi yanayoweza kuufanya ushirikiano huo kuwa sehemu ya maisha halisi ya watu?

UFAFANUZI WA MAKTABA

Nukuu imehifadhiwa kwa attribution ya Julius K. Nyerere, Freedom and Unity (1966), uk. 300. Maelezo kuhusu muktadha, maana, historia na “Kauli Katika Vitendo” ni uchambuzi wa Maktaba unaotenganishwa na maneno ya msingi ya Nyerere. Uhusiano kati ya nukuu na matendo umewekwa pale tu ambapo kuna msingi wa kihistoria unaoweza kuthibitishwa.

CHANZO CHA NUKUU

Julius K. Nyerere, Freedom and Unity: A Selection from Writings and Speeches, 1952–65, Oxford University Press, 1966, uk. 300.

← RUDI MAKTABA YA NUKUU ZA MARAIS

Maktaba ya Nukuu za Marais Tanzania

Chagua Rais kutazama mkusanyo wa nukuu, kauli na fikra zake.

01 Julius K. Nyerere Rais wa Kwanza wa Tanzania › 02 Ali Hassan Mwinyi Rais wa Pili wa Tanzania › 03 Benjamin William Mkapa Rais wa Tatu wa Tanzania › 04 Jakaya Mrisho Kikwete Rais wa Nne wa Tanzania › 05 John Pombe Magufuli Rais wa Tano wa Tanzania › 06 Samia Suluhu Hassan Rais wa Sita wa Tanzania ›
TAFUTA HAPA
NUKUU UITAKAYO
⌕ Andika neno kuu, mada au jina la Rais... Tafuta →
Gundua hekima, maono na kauli za viongozi wa Tanzania
katika Maktaba ya Nukuu za Marais.
Mwalimu Julius K. Nyerere
MWALIMU JULIUS K. NYERERE
KUHUSU

MWALIMU JULIUS K. NYERERE

Mwalimu Julius Kambarage Nyerere (1922–1999) alikuwa mwalimu, mwanasiasa na Rais wa kwanza wa Tanzania. Aliongoza Tanganyika katika uhuru mwaka 1961 na kuwa Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mwaka 1964. Katika uongozi wake alisisitiza umoja wa Taifa, elimu, Kiswahili, Ujamaa na Kujitegemea, pamoja na mchango wa Tanzania katika ukombozi wa Afrika. Alistaafu urais mwaka 1985 na alifariki tarehe 14 Oktoba 1999.

SOMA ZAIDI →